بازسازی سینه پس از سرطان

دکتر زهرا مالایی، جراح و متخصص زنان و زایمان در گفت‌وگو با «جام‌جم» با اشاره به این که سرطان پستان یکی از سرطان‌های شایع میان خانم‌هاست، توضیح می‌دهد: به این دلیل که سرطان سینه یکی از بیماری‌های مهم مربوط به خانم‌هاست، لازم است عوامل مستعدکننده این بیماری را بشناسید تا هرچه بهتر بتوانید از بروز آن پیشگیری کنید.

به گفته وی، احتمال بروز این بیماری در سنین زیر 25 سال بسیار کم است و از 30 سالگی افزایش پیدا می‌کند. همچنین هرچه سن بیشتر می‌شود، احتمال روبه‌رو شدن با بیماری نیز افزایش می‌یابد.دکتر مالایی با اشاره به این که معمولا اغلب سرطان‌های سینه بدون درد بروز می‌کند، می‌گوید: اغلب افرادی که نگران درد پستان‌ها هستند، معمولا مشکل چندان مهمی ندارند، اما گاهی ممکن است توده‌ای بدون درد وجود داشته باشد که از نظر پزشک اهمیت دارد.

به گفته این پزشک متخصص، ترشحات سینه نیز نیاز به بررسی دارد؛ رنگ و نوع ترشحات، درگیری یک یا هر دو سینه و سن بیمار عوامل مهمی است که باید توسط پزشک بررسی شود، اما معمولا ترشحات سینه زمینه بدخیمی ندارد.

همه خانم‌ها ترجیح می‌دهند هیچ‌وقت با این بیماری روبه‌رو نشوند و هدف نیز تشخیص بموقع و پیشگیری از بروز بیماری است. دکتر مالایی در این‌باره توضیح می‌دهد: سابقه خانوادگی یکی از عوامل مستعدکننده بروز بیماری است. البته اغلب سرطان‌های سینه بدون وجود سابقه خانوادگی ایجاد می‌شود و فقط 20 تا 30 درصد موارد ممکن است سابقه ژنتیک داشته باشند. به گفته وی، از نظر ژنتیکی جهش برخی ژن‌ها باید در افرادی که سابقه خانوادگی دارند بررسی و پیگیری شود.

دکتر مالایی می‌افزاید: اگر مادر یا خواهر فردی قبل از سنین یائسگی و به صورت دوطرفه به سرطان سینه مبتلا شده باشد، 40تا 50 درصد خطر بروز بیماری افزایش پیدا می‌کند.

به گفته این پزشک متخصص، اگر یکی از اعضای خانواده پس از سنین یائسگی به این بیماری مبتلا شود، احتمال بروز بیماری چندان افزایش نمی‌یابد. همچنین اگر فردی در خانواده قبل از این سنین به بیماری مبتلا شده باشد، اما مشکل به صورت یک طرفه باشد، تا 30 درصد احتمال بروز بیماری برای افراد دیگر وجود دارد.

دکتر مالایی با اشاره به این نکته که 5 تا 10 درصد موارد سرطان سینه زمینه ژنتیکی دارد، درباره سایر عوامل خطر توضیح می‌دهد: رژیم غذایی و چاقی بخصوص چاقی دور شکم نیز از جمله عواملی است که می‌تواند خطر بروز بیماری را افزایش دهد. به همین دلیل ورزش در این زمینه موثر است و احتمال بروز خطر را کاهش می‌دهد.به گفته وی، سابقه وجود سرطان نیز از دیگر عوامل مهم است که باید مورد توجه قرار گیرد؛ افرادی که سابقه سرطان رحم، تخمدان یا روده دارند بیشتر در معرض این بیماری هستند.

با توجه به این‌که تشخیص به‌موقع سرطان سینه نقش مهمی در کاهش خطر و عوارض بیماری دارد، بهتر است درباره روش‌های تشخیص بیماری نیز اطلاعاتی دقیق و کامل داشته باشید.

دکتر مالایی در این زمینه می‌گوید: یکی از شیوه‌های تشخیص بیماری، معاینات دوره‌ای و ماهانه است که توسط خود فرد انجام می‌شود. معایناتی که توسط پزشک برای تشخیص بیماری انجام می‌شود، معمولا 3 سال یک‌بار است، اما افرادی که احتمال بروز بیماری برای آنها بیشتر است، باید سالانه توسط پزشک معاینه شوند.به گفته این پزشک متخصص، ماموگرافی نیز پس از 40‌سالگی توصیه می‌شود. همچنین افرادی که سابقه خانوادگی دارند، معمولا بهتر است 5 تا 10 سال زودتر از سنی که فردی از اعضای خانواده دچار بیماری شده است، برای پیگیری‌های بیشتر به پزشک مراجعه کنند.

وی درباره شیوه‌های درمان بیماری یادآور می‌شود: اگر فردی دچار این مشکل شده باشد، با توجه به تشخیص پزشک معالج باید درمان‌های لازم را انجام دهد؛ جراحی، پرتودرمانی، شیمی‌درمانی یا مصرف داروهای خاص از جمله شیوه‌های درمانی است که برای این افراد توصیه می‌شود.

زمانی که درمان به پایان می‌رسد، فرصتی مناسب در اختیار بیمار قرار می‌گیرد تا نیرو و انرژی از دست رفته را بازگرداند. البته در این هنگام پیگیری را نیز نباید فراموش کرد و حتما باید برای اطمینان از سلامت اقدامات خاصی را که پزشک توصیه می‌کند، انجام داد. دکتر مالایی با تاکید بر این که افرادی که دچار این بیماری شده‌اند، باید عوامل مهم برای حفظ سلامت را بشناسند، می‌گوید: پیگیری پس از درمان به درجه بیماری، نوع درمان و داروهای مصرفی بستگی دارد، ولی افرادی که به سرطان سینه یک طرفه مبتلا می‌شوند، برای پیگیری سلامت سینه طرف مقابل باید هر 6 تا 12 ماه بررسی‌های لازم را انجام دهند.

به گفته این پزشک متخصص، خطر عود بیماری در 5 سال اول بیشتر است، اما هر چقدر زمان بگذرد، احتمال عود کمتر می‌شود.وی می‌افزاید: افرادی که زیاد در معرض عود بیماری نیستند، در سال اول هر 3 ماه و پس از آن تا 5 سال هر 6 ماه باید معاینات و بررسی‌های لازم را انجام دهند، اما توصیه می‌شود افرادی که احتمال عود بیماری برای آنها بیشتر است، 3 تا 5 سال اول را نیز هر3 ماه یک​بار پیگیری کنند و پس از آن هر 6 ماه.

به گفته وی، به دلیل این‌که سرطان سینه ممکن است به مغز، ریه و استخوان متاستاز بدهد، اگر در این قسمت‌ها علائمی مشاهده شد، باید بررسی‌های لازم صورت گیرد.

با توجه به این‌که سرطان سینه یکی از سرطان‌هایی است که افراد زیادی در سنین باروری به آن مبتلا می‌شوند، لازم است درباره این بیماری و سنین بارداری نیز اطلاعاتی داشته باشیم.

دکتر مالایی درباره سرطان سینه طی حاملگی توضیح می‌دهد: شایع‌ترین سرطان در دوران حاملگی سرطان دهانه رحم است و پس از آن سرطان سینه. البته نکته مهم در این شرایط این است که در چه سنی از حاملگی بیماری تشخیص داده می‌شود.

به گفته این پزشک متخصص، روش‌های تشخیص بیماری افراد باردار مانند افراد غیرباردار است و پس از تشخیص، با توجه به درجه بیماری و سن حاملگی روش درمانی تعیین می‌شود.

وی در این‌باره توضیح می‌دهد: هر چقدر سن حاملگی پایین‌تر باشد، جراحی‌ها وسیع‌تر می‌شود تا مجبور نباشند از شیمی‌درمانی یا پرتودرمانی استفاده کنند، اما اگر بیمار به شیمی‌درمانی نیاز داشته باشد، از 3ماهه دوم به بعد منعی ندارد.

با توجه به این‌که بسیاری از بیماران مبتلا به سرطان سینه در سنین باروری هستند، حتما سوالی درباره بارداری پس از درمان سرطان نیز خواهند داشت.

دکتر مالایی در این‌باره خاطرنشان می‌کند: طبق تحقیقاتی که در این زمینه انجام شده است، در صورت درمان بیماری، فرد می‌تواند باردار شود. البته چون احتمال عود سرطان سینه در 2 سال اول پس از درمان وجود دارد، توصیه می‌شود بارداری تا دو سه سال به تعویق بیفتد و اگر پس از آن بیمار هیچ علامتی از عود بیماری نداشت، می‌تواند در این مورد تصمیم‌گیری کند.

در صورت تشخیص سرطان سینه، گاهی لازم می‌شود این عضو به طور کامل برداشته شود. در نتیجه ممکن است خانم‌ها ترجیح دهند پس از درمان، از جراحی‌های بازسازی سینه استفاده کنند. البته این مورد از نظر روحی و روانی نیز تاثیر مثبتی برای فرد دارد.

دکتر مالایی در این‌باره توضیح می‌دهد: معمولا چون احتمال عود بیماری در دو سه سال اول وجود دارد، بهتر است تا این مدت صبر کرده و پس از آن می‌توانند از پروتز استفاده کنند.

دکتر مالایی به بیمارانی که به این سرطان مبتلا شده‌اند، توصیه می‌کند: بیماران حتما باید مراقبت‌های لازم را در نظر داشته باشند و درمان‌هایی را که برای آنها در نظر گرفته می‌شود تا پایان انجام دهند. همچنین از نظر روحی نیز باید با بیماری مبارزه کنند و هیچ‌وقت ناامید نشوند، چون امروزه در صورت تشخیص بموقع تقریبا80 -70 درصد بیماران به درمان پاسخ می‌دهند. به گفته وی ورزش، رعایت رژیم غذایی مناسب و حفظ روحیه از جمله مواردی است که بیماران باید به آن توجه داشته باشند.

نیلوفر اسعدی بیگی / سلامت