هویت تاریخی خور و خوسف

به گزارش خبرگزاری میراث فرهنگی، بافت تاریخی روستاهای خور و خوسف متاثر از شرایط اقلیمی و جغرافیایی محیط است. خانه‌های گلی، پوشش گنبدی، حیاط مرکزی، بادگیرها، اتاق‌های دور تا دور حیاط، هشتی‌ها و دهلیزها، دیوارهای قطور، حوض و باغچه وسط حیاط به صورت هماهنگ و یکنواخت از ویژگی‌های معماری خانه‌های بوده که مطابق با اقلیم منطقه به وجود آمده است.

تراکم خانه‌ها و کوچه‌های پرپیچ و خم و همچنین بادگیرها از شاخص‌های عمده روستایی خور و خوسف بوده که برای مقابله با اوضاع اقلیمی منطقه به وجود آمده است، در بافت خور و خوسف بناهایی همچون قلعه، آب انبار، مسجد، حسینیه، حمام و خانه‌های قدیمی وجود دارد که متعلق به دوره صفویه است.

نوشاد رکنی، یکی از کارشناسانی که درباره روستاهای تاریخی خور و خوسف مطالعه کرده‌است، با تاکید بر اهمیت این روستاها در صیانت از هویت معماری تاریخی ایران، می‌گوید: «روستاهای تاریخی خور و خوسف به دلیل استفاده از سازه‌هایی هماهنگ با محیط اقلیم، نقش بسیار مهمی در صیانت از معماری سنتی ایرانی دارند و همین امر، ضرورت حفاظت از آنها را بیشتر و بیشتر می‌کند.»

به گفته وی، این روستاهای تاریخی باید در فهرست میراث فرهنگی ثبت شوند تا امکان رسیدگی و ساماندهی از آنها در قالب برنامه‌ ویژه‌‌ای امکانپذیر باشد.

هرچند علیرضا قهاری، عضو موسس و هیات امنای انجمن مفاخر معماری ایران در این مورد معتقد است: «ثبت یک اثر تاریخی نمی‌تواند دردی را دوا کند. به نظر من، قبل از این‌که اثری ثبت شود، باید قوانین اصطلاح شود. ثبت یک اثر باید با سیاست‌های تشویقی همراه باشد و اهالی مطمئن باشند که این اقدام به نفع آنهاست.»

به گفته وی، وقتی یک روستای ثبت ملی می‌شود، گردشگران داخلی سراغ آن می‌روند و جلب توجه می‌کند و این باید به صلاح مردم باشد و این که قوانین محکمی گذاشته شود که به آثار و بناها صدمه‌ای وارد نشود.

قهاری می‌گوید: «در دنیا یکی از رشته‌های مهم گردشگری، روستاگردی است؛ به طوری که می‌توان گفت بعد از طبیعت گردی، روستاگردی در اولویت قرار دارد. در طبیعت ممکن است انسان نباشد، اما در روستاگردی انسان در کنار طبیعت به شمار می‌رود. روستاها تعامل انسان و طبیعت را نشان می‌دهد. در روستاها جریان زنده فرهنگی دیده می‌شود.»

وی می‌افزاید: در حال حاضر که هنوز روستاهای خور و خوسف، بافت قدیمی خود را حفظ کرده‌اند،  مسوولان مربوط در استان باید برای ایجاد زیرساخت‌های گردشگری سرمایه‌گذاری کنند تا جاذبه‌های گردشگری آن تقویت شود. همچنین لازم است روستاییان منبع درآمد داشته باشند تا روستا از سکنه خالی نشوند.»