کشف ردپای کرم‌های ماقبل تاریخ

معمولا هنگام بررسی انقراض دوران سوم کرتاسه که به انقراض K-T معروف بوده و طی آن 60 درصد همه گونه‌ها ناپدید شدند، بیشتر تمرکز روی چگونگی جان سالم به در‌بردن پستانداران است، اما مطالعات فسیل‌شناسان گیاهی نشان می‌دهد که پس از برخورد شهابسنگ به زمین و انقراض بزرگ، برخی از قدیمی‌ترین اکوسیستم‌های زمینی تحت سلطه گیاهان درآمد.

تحقیقات پژوهشگران داکوتای شمالی نشان از شواهد جدیدی دارد که گویا تنها حدود 8 سانتی‌متر بالاتر از لایه‌های باقیمانده از انقراض دوران سوم کرتاسه، شبکه متقاطعی از تونل‌های باریک زیرزمینی وجود داشته است. فسیل این نقب‌ها شواهدی مبنی بر فعالیت‌های مستقیم حیوانی در آن منطقه ارائه می‌کند. مشخصات این تونل‌ها حاکی از آن است که آنها به وسیله کرم‌ها بوجود آمده‌اند.

دانشمندان معتقدند که وجود چنین نقب‌های زیرزمینی تاکنون در جایی نزدیک به مرزهای انقراض K-T گزارش نشده و این گوشه‌ای از جهان اطراف ماست که چیزی از آن نمی‌دانیم. کارن چاین مسوول دیرینه‌شناسی در موزه تاریخ طبیعی کلرادو معتقد است این نقب‌ها طی چندهزار سال پس از انقراض بزرگ شکل گرفته‌اند.

پیرسون یکی دیگر از متخصصانی است که سال‌های زیادی را صرف مطالعه مرزهای K-T پس از برخورد بزرگ در ایالت داکوتا کرده و موفق به کشف تونل‌های مختلفی در حد فاصل یک لایه زغال سنگی و یک لایه از سنگ‌های رسوبی در جنوب شرقی داکوتای شمالی شده است. به نظر می‌رسد مواد آلی تجزیه‌شده در محیط کهن، منابع غذایی مورد نیاز کرم‌ها را تامین می‌کرده است. تعدادی از نقب‌ها که در بالای لایه زغال سنگی بودند نشان می‌دهد که باید تونل‌های دیگری هم در زیر این لایه باشند که قابل رؤیت نیست.

لایه مرزی خاک رس در انتهای دوران کرتاسه در نتیجه میزان بالای ایریدیوم بوجود آمد. ایریدیوم عنصری کمیاب در پوسته زمین است، اما در شهابسنگ‌ها به وفور دیده شده است. گمان می‌رود میزان انرژی آزاد شده بر اثر برخورد شهاب‌سنگی به اندازه شهر منهتن با سرعتی 150 برابر جت‌های امروزی و یک میلیارد بار بیش از قدرت بمب اتمی هیروشیما بوده باشد.

در نتیجه آن برخورد سهمگین توفان‌های عظیمی از خاکستر و غبار، سونامی‌ها، آتش‌سوزی‌های وسیع، زلزله‌های عظیم و زمستان بسیار سرد و تاریک برای مدتی بر زمین سایه افکنده است. از آنجا که تونل‌های باستانی بوسیله رسوب‌ها پر شده، بی‌تردید می‌توان آنها را اثرات باقیمانده از کرم‌ها دانست. این نقب‌ها نمونه‌هایی از ایچنو‌فسیل‌ها هستند که شامل فسیل ردپا، مدفوع یا هر اثری از حیوانات می‌شود.

هنگام مطالعه زیستگاه‌های باستانی، معمولا نرم‌تنانی مانند کرم‌ها مورد بی‌اعتنایی قرار می‌گیرند چرا که همچون جانوران اسکلت‌دار، فسیلی از آنها یافت نمی‌شود. شواهد به دست آمده از این نقب‌ها مبنی بر فعالیت حیوانی نرم‌تن است.

مرزهای K-T به خط تقسیم بین دوران کرتاسه و اولین بخش دوران سنوزوییک اطلاق می‌شود که در آن بخشی از مهره‌داران شامل پرندگان، مارها، مارمولک‌ها، لاک‌پشت‌ها، ماهی‌ها و برخی پستانداران کوچک پس از برخورد شهابسنگ با زمین زنده ماندند.

sciencedaily / مترجم: آتنا حسن‌آبادی