در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
وکالتخانه
پاسخ به پرسشهای حقوقی
اگر کسی به اتهام شرکت در یک جرم محاکمه شود، میزان شراکتش چگونه محاسبه میشود؟
به طور قطع اگر تاثیر دخالت شریک یک جرم در حصول نتیجه آن ضعیف باشد دادگاه مجازات او را به تناسب تاثیر عمل او تخفیف میدهد. این یک تبصره قانونی است وگرنه شریک در جرم از نظر کلی به کسانی گفته میشود که از روی آگاهی و عمد با شخص یا اشخاص دیگر در یکی از جرایم قابل تعزیر یا مجازاتهای بازدارنده مشارکت داشته باشند و جرم نیز مستند به عمل آنها باشد؛ خواه عمل هر یک به تنهایی برای وقوع جرم کافی باشد و خواه نباشد، خواه اثر کار آنها مساوی باشد و خواه متفاوت. مجازات شریک جرم نیز از نظر قانون جزای اسلامی، مجازات فاعل مستقل آن جرم خواهد بود.
ماه پیش برادر بزرگترم به جرم کلاهبرداری تحت تعقیب قرار گرفت و مجبور شدم خودش و بعضی از اسناد که به ضررش بودند را در خانهام مخفی کنم، حالا عدهای میگویند که بابت این کار مجرم هستم، آیا واقعا اینطور است؟
اقدام شما از نظر قانونی جرم محسوب میشود و باید بگوییم که مجازات کمی هم ندارد. البته جای خوششانسی است که چون به عنوان برادر متهم جزو اقارب درجه اول متهم محسوب میشوید، در صورت تعقیب، دستگیری و محاکمه احتمالی فقط نصف مجازات تعیین شده در ماده 554 قانون تعزیرات را متحمل خواهید شد. مطابق این ماده هرکسی از وقوع جرمی مطلع شده و برای خلاصی مجرم از محاکمه و محکومیت به او مساعدت کند از قبیل اینکه برایش منزل تهیه کند یا ادله جرم را مخفی کند یا برای تبرئه مجرم ادله جعلی ابراز کند حسب مورد به یک تا 3 سال حبس محکوم خواهد شد.
شهادت شهود در چه شرایطی پذیرفته میشود؟
شرایط شهود را علیالقاعده قانون تعیین میکند و قضات دادگاهها فقط بر اساس قوانین موجود، تطبیق موضوع را تشخیص میدهند ضمن این که شرایط شاهدان در امور کیفری و حقوقی متفاوت است. در دعاوی کیفری یا همان جزایی شاهدان هم باید عادل باشند و هم باید تعدادشان به حد نصاب لازم برای اثبات آن جرم برسد. مثلا جرم شربخمر با شهادت دو مرد عادل به اثبات میرسد، اما برای اثبات جرم زنا، شهادت 4 مرد عادل لازم است. شرایط شهود در دعاوی حقوقی هم متفاوت است.
در امور حقوقی شهادت باید از روی قطع و یقین باشد نه به طور شک و تردید ضمن این که شهادت باید مطابق با دعوی باشد. البته شهادت در امور حقوقی ظرافتهای دیگری نیز دارد از جمله آنکه شاهدان باید در اعلام نظراتشان متحد باشند و شهادتشان بر یک موضوع واحد استوار باشد نه این که نظرات مختلف را در قالب شهادت برای یک موضوع واحد ارائه دهند چون در آن صورت به آنها ترتیب اثر داده نمیشود.
اگر مقام مافوق من دستوری داده باشد و من مطابق دستور او دست به کاری زده باشم که متضمن مجازات است، آیا من هم باید مجازات شوم یا فقط مقام دستوردهنده به کیفر آن عمل مجرمانه محکوم میشود؟
امر آمر قانونی جزو علل مشروعیت جرم است و شما اگر مثلا در یک پادگان نظامی مشغول به کار باشید و با فرمان فرمانده مربوطه تیری شلیک کنید مسوولیت عواقب آن با فرمانده به عنوان آمر قانونی است. البته در رابطه با این رویه در همه موارد یکسان عمل نمیشود و تابع شرایطی است یعنی اگر ماموری که امر مقام مسوول را به علت اشتباه قابل قبول و به تصور اینکه قانونی است اجرا کرده باشد گرچه مجازات اصلی را شخص مسوول متحمل میشود اما مامور برحسب مورد به پرداخت دیه یا ضمان مالی محکوم خواهد شد. البته در تمام این موارد، حکم یا دستور مقام مسوول باید رسما، کتبی و یا دقیقا بر اساس یک عرف قوی در همان محل کار، ماموریت یا منطقه باشد چون در غیر این صورت به اثبات رساندن امر مقام مسوول برای رهایی از مجازات سخت و تاحدودی محال خواهد بود.
تازه ها
گوناگون
پیشنهاد سردبیر
گزارش «جامجم» درباره دستاوردهای زبان فارسی در گفتوگو با برخی از چهرههای ادب معاصر
فارسی، زبان گفتوگوی جهان
معاون وزیر بهداشت:
