تحمیل عقیده، ممنوع!

تصمیم‌گیری پدر یا پدر و مادر برای خانواده‌ای که فرزندان جوان نیز بخشی از آن هستند و در آن سهم و نقشی دارند، بدون این که به فرزندان اجازه دهند در این تصمیم‌گیری‌ها نقشی داشته باشند، شاید در شیوه‌های خاصی از زندگی خانوادگی به کار بیاید و ثمربخش باشد، اما در بسیاری از خانواده‌های امروزی که در آنها جوانان تحصیلکرده و مطلع حضور دارند، باعث دلزدگی جوانان از محیط خانواده و دوری آنها از پدر و مادر خواهد شد.

تصمیم‌گیری مشارکتی برای خانواده یک شیوه متفاوت در زندگی خانوادگی است که مثل هر شیوه دیگری اصول و قواعد خاص خودش را دارد. از ابتدایی‌ترین اصول لازم برای به کار بستن چنین شیوه‌ای این است که هم والدین و هم فرزندان درک درستی از معنای مشارکت داشته باشند.

مشارکت در تصمیم‌گیری برای خانواده از طریق گفت‌وگو میان اعضای خانواده بر سر یک موضوع، محقق می‌شود. در تصمیم‌گیری مشارکتی مهم این است که در نهایت تصمیمی اتخاذ شود که همه اعضا، آن را تصمیم خود بدانند. تصمیمی که در آن دیدگاه‌ها و سلایق همه اعضا در نظر گرفته شده باشد. ویژگی این نحوه تصمیم‌گیری آن است که در نهایت هیچ‌کس نباید احساس کند، رأی و نظری به او تحمیل شده است.

پس مهم است که اگر می‌خواهیم با فرزندان جوان یا والدینمان در اتخاذ تصمیمی مشارکت کنیم، انتظار نداشته باشیم در نهایت همه، نظر و سلیقه ما را بپذیرند. گفت‌وگو برای این شکل می‌گیرد که نظرات متعادل شوند و در نهایت تصمیمی مطابق با رضایت همه گرفته شود.

در جریان گفت‌وگو برای تصمیمی مشترک، نباید تلاش کنیم دیدگاه و سلیقه خودمان را به دیگران تحمیل کنیم. پیش گرفتن چنین رویه‌ای در واقع نقض هدف اصلی مشارکت در تصمیم‌گیری‌هاست. اگر مشارکت را می‌پذیریم، باید روش‌ها و قواعد آن را هم قبول کنیم. از جمله مهم‌ترین قواعد مشارکت این است: «همیشه آماده باشیم که دیدگاه منطقی دیگران را بپذیریم و هرگز تلاش نکنیم نظر خودمان را به والدین یا فرزندانمان تحمیل کنیم.»