سفر به شهر ‌گل‌ها

 اصلی‌ترین مسیر دسترسی به محلات، محور ارتباطی دلیجان‌ ‌ـ‌ محلات ـ خمین است.

باغ گل‌های ایرانی

امروزه باغ‌های گل محلات که یکی از مهم‌ترین جاذبه‌های گردشگری این شهر به حساب می‌آید، در فصل‌های مختلف سال دایر است.

یکی از زیباترین جشنواره‌های محلات نیز که همه ساله در ماه شهریور برگزار می‌شود، جشنواره گل است که دیدن آن خالی از لطف نیست.

گویی طبیعت نیز این سرزمین را به عنوان مرکز پرورش گل انتخاب کرده است.

گلایل وحشی، گل بومی منطقه محلات است اما در میان گل‌های پرورش یافته در محلات می‌توان به  انواع پیتوس، گلایل، میخک، زنبق، ارکیده، کوکب، جعفری، همیشه بهار، انواع داوودی، ژرورا، رز، نسترن، نخل زینتی، کاردینا، میمون، صدفی، انواع بنفشه و اطلسی اشاره کرد. انواع نهال‌های گیلاس‌‌،‌ هلو،‌ گردو،‌ اقاقیا، زلزالک و... نیز در این شهر تولید می‌شود.

جاذبه‌های تاریخی

با توجه به زیبایی‌های طبیعی محلات، نباید از جاذبه‌های تاریخی آن غافل شویم.

آتشکده آتشکوه  

این بنای باستانی در پنج کیلومتری راه نیمور به دلیجان و در نزدیکی روستای آتشکوه ‌قرار گرفته و حدود 13 کیلومتر با شهر محلات فاصله دارد.

عظمت این بنا به حدی است که جزو برترین آتشکده‌های زرتشتیان جهان به شمار می‌رود.

بنای آتشکده نیمور تا قرن چهارم هجری سالم بوده است و ابن‌فقیه همدانی در آن زمان بنای نیمور را همتراز ایوان کسری، قصر شیرین و معبد کنگاور دانسته و می‌نویسد: «هیچ بنایی از خشت و گل خوش منظرتر از بنای نیم‌ور وجود ندارد. محلی که این آتشکده در آن قرار دارد‏، منطقه سرسبز و مشجر است. در نزدیکی آتشکده درخت چنار بسیار کهنسالی قرار دارد که از ریشه آن چندین چنار تنومند دیگر سر بر آسمان کشیده است.»

بنای باستانی خورهه

خورهه در اوستا به معنی محل برآمدن خورشید بوده است. این بنای باستانی در نزدیکی روستای خورهه قرار دارد و از شهر محلات تا آنجا باید  48 کیلومتر رانندگی کنید.

این بنای تاریخی در مساحتی حدود 3550 متر احداث شده و شامل سه بخش ایوان اصلی، مجموعه بخش شمالی و مجموعه بخش غربی است.

بنای خورهه مربوط به دوران پیش از اسلام است و دیدن آن می‌تواند تجربه‌ای بسیار متفاوت و به یاد ماندنی برای دوستداران تاریخ و فرهنگ ایران و آثار باستانی باشد.

مورخان از این مجموعه به نام آتشکده، معبد، کاخ و مرکز برگزاری جشن‌ها و مراسم ملی و مذهبی، عمارت و منزل ییلاقی و قبرستان یاد کرده‌اند.

 کاروانسرای دودهک

این کاروانسرا در ساحل شرقی رودخانه قمرود و در مسیر جاده دودهک به دهستان خورهه قرار گرفته است.

کاروانسرای دودهک در دوره صفویه بنا شده و در هر یک از دیوارهای شمالی، شرقی و غربی آن سه برج قرار دارد که نشان می‌دهد در گذشته کاروانسرا، یک قلعه نظامی هم بوده است.

قلعه خسروانی

این قلعه داخل شهر محلات، به شکل نیمه مخروبه‌ باقی مانده است و از دیوارها و برج‌های سالم آن در واحد مسکونی جنب قلعه به عنوان دیوار استفاده می‌شود. از چهار برج قلعه دو برج آن تقریبا سالم مانده است، ولی از دیگر متعلقات قلعه اثری بر جای نیست.

میدان چنار

یکی از دیدنی‌های شهر محلات درختان چنار قدیمی و زیباست. به طوری که  عمر بعضی از این درختان به 1500 تا 2000 سال می‌رسد.

بزرگ‌ترین و قطورترین درختان چنار در مرکز میدان قرار دارد و علت نامگذاری میدان به نام چنار نیز به دلیل واقع شدن این درخت در آن است.

مسجد جامع محلات

 این مسجد در بافت قدیمی شهر محلات قرار دارد و امروزه به آن مسجد جمعه نیز می‌گویند.

از دیدنی‌های مسجد جامع ستون‌های شبستان و سقف چوبی آن است که روی آن، آیات قرآن نقش بسته است‌.

امامزاده عبدالله

ساختمان این امامزاده در قسمت جنوبی شهر محلات قرار دارد. این امامزاده دارای بقعه ایوانی سه‌جانبه است و از بقعه آن چنین بر می‌آید که مربوط به قبل از صفویه باشد.

امامزاده فضل و یحیی

امامزاده فضل و یحیی در کوی بالای محلات واقع شده و مدفن دو تن از نوادگان امام موسی کاظم(ع) است. بنای این امامزاده حیاط وسیعی دارد که چهار طرف بقعه را فراگرفته‌ و قدیمی‌ترین قسمت این بنا نیز محراب آن است.

قلعه جمشیدى 

این قلعه که تاریخ بناى آن دقیقا مشخص نیست، در نیمور محلات قرار دارد و به قلعه ‌گبرى نیز معروف است. با این حال، برخى تاریخ احداث آن را مربوط به دوره ساسانى مى‌دانند. در حال حاضر این قلعه رو به انهدام کامل است و از آن فقط دیوار و دو برج باقى مانده است.

در مجاورت این قلعه دیوار بلند خشتى وجود دارد که گویا حصار اصلى روستا بوده است. پیرامون این قلعه نیز بقایاى قلعه دیگرى به نام قلعه نایب حاج عبدل مشهود است.

چشمه آب گرم محلات

در فاصله 15 کیلومتری شمال شرق محلات و در ارتفاعات بلند منطقه، چشمه آب گرم محلات جوشان است. محل این چشمه از طریق یک جاده آسفالته به جاده دلیجان ـ محلات متصل می‌شود.

از سمت شمال نیز به وسیله یک جاده شوسه به جاده آسفالته دودهک ـ خورهه و سپس به جاده اصلی قم ـ اصفهان متصل است.

چشمه آبگرم محلات از نوع آب‌های گرم عمقی است و از جمله مهم‌ترین آب‌های معدنی استان مرکزی و ایران به حساب می‌آید.

این چشمه جوشان از دیرباز مورد توجه گردشگران بوده است و همه ساله هزاران نفر از راه‌های دور و نزدیک به منظور درمان بیماری‌های پوستی و استخوانی به این محل می‌آیند.

آب این چشمه دارای ترکیبات معدنی بسیار مفیدی مانند کلسیم و گوگرد است که در درمان بیماری‌های نقرس، کبدی،  صفراوی، کلیوی و دستگاه گوارش کاربرد دارد.

سرچشمه محلات

سرچشمه محلات یکی از پرآب‌ترین چشمه‌های استان مرکزی است و در بلندترین نقطه شهر محلات قرار گرفته است.

این چشمه یکی از جاذبه‌های اصلی گردشگری محلات محسوب می‌شود، به طوری که حتی  گفته می‌شود علت به وجود آمدن شهر محلات وجود این چشمه بوده است.

سرچشمه محلات از دیرباز مورد توجه گردشگران بوده و در مجموعه سرچشمه امکاناتی از قبیل اقامتگاه، استراحتگاه، رستوران، کافی شاپ، سفره خانه سنتی، شهربازی، مرکز تولید و فروش گل و گیاه، مرکز نمایشگاهی و سکوهایی جهت برای چادر و کمپینگ ساخته شده است.

آب زلال، سوغات سرچشمه است و مسافران پس از استفاده از آبگرم محلات برای استراحت به سرچشمه می‌روند.

چشمه شفا

این چشمه آب گرم در بالای تپه مجاور سرچشمه محلات و در محلی نزدیک تخته سنگ‌های سخت، از دهانه چاهی خارج می‌شود و به حمام‌های اطراف آن هدایت می‌شود. دهانه سرچشمه با دری آهنی پوشیده شده و در یک چاردیواری محفوظ شده است.

 غارها

 شهرستان محلات از جمله مناطقی است که غارهای زیادی در آن وجود دارد. تعدادی از این غارها نیز کشف شده‌اند و از چنان جاذبه‌هایی برخوردارند که می‌توان از آنها به عنوان یک منبع ارزشمند توریستی بهره‌برداری کرد.

برخی از این غارها عبارتند از:

غار گاو: این غار که از غارهای تاریخی منطقه محسوب می‌شود، در کوه سوراخ گاو و در شمال غربی روستای خورهه واقع شده است.

غار یکه چاه: این غار در کوه‌های جنوب شرقی محلات و در مجاورت روستایی به همین نام قرار دارد. غار یکه چاه محوطه وسیعی دارد که از دو قسمت تشکیل شده است و این دو قسمت به وسیله حفره‌ای به یکدیگر ارتباط دارند.

غار گدار چشمه: این غار در کوه ارده و در جنوب نیمور قرار گرفته است.

غار سرچشمه: این غار در شمال محلات و در کوه سرچشمه واقع شده است.

غار کشه ریز: غار کشه‌ریز در شمال غرب شهرستان و در کوه فیروزکوه در نزدیکی روستای عیسی‌آباد قرار دارد.

غار باباجابر (باباجاور): این غار نیز در نزدیکی غار یکه چاه قرار گرفته است.

پیمان احمدوند