در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
در این میان، سینمای دینی به لحاظ عمق مباحث نظری، سالهاست ذهن اندیشمندان فراوانی را در حوزه دین و سینما به خود مشغول کرده است. در سالهای پس از پیروزی انقلاب اسلامی، حوزه هنری به طور خاص محمل پویایی برای ارائه و انعکاس این مباحث بوده و هست؛ اما علیرغم تمام نظریهپردازیها و اعلام ضرورتهایی که در پرداختن به این نوع سینما شده، تاکنون بستر مناسب و متمرکزی برای ارائه این آثار وجود نداشته است.
دورههای پیشین این جشنواره نشان داده ایجاد این بستر میتواند زمینه جذب علاقهمندان بیشماری را که دغدغه این سینما را دارند، فراهم آورد و بیشک در صورت تداوم این جریان، میتوان انتظار برکات بیشتری را در آینده داشت. هفتمین جشنواره فیلم رویش 29 مهرماه در مشهد مقدس با تجلیل از رضا میرکریمی آغاز میشود.
تولید در این حوزه بیشتر شود
مدیرعامل سابق مرکز گسترش سینمای مستند و تجربی معتقد است برای رونق جشنواره فیلم رویش باید تولیدات در زمینه آثار دینی ساماندهی شوند. محمد آفریده با اشاره به این نکته که حوزه هنری برخاسته از نیاز جامعه به مسائل دینی است، میگوید: حوزه هنری باید از همه جهات هنری در جامعه شناخت و نشاط فرهنگی ایجاد کند. به همین دلیل جشنواره رویش و بخش تولید حوزه هنری باید جریان زنده، پویا و خلاق تولید فیلمهای دینی در حوزههای کوتاه، مستند و انیمیشن را راهاندازی کند تا جشنواره رویش آبادتر شود. درواقع برای آبادانی هرچه بیشتر این جشنواره باید در حوزه تولید سرمایهگذاری مفصل شود.
او معتقد است حوزه هنری پیش از برگزاری چنین جشنوارهای باید از تولید بیش از 500 فیلم کوتاه حمایت کند و در این حجم از تولیدات تجربههای جدید را کشف و فیلمسازان را با مضامین دینی آشنا کند.
محمد آفریده میگوید: عرصه تولید، عرصه خودسازی فیلمساز است و با این خودسازی چشماندازهای پیش روی حوزه هنری و انقلاب اسلامی هم به نتیجه میرسد. درواقع، نفس جشنواره رویش پسندیده است. از این نوع جشنوارهها باید داشته باشیم؛ اما مهمترین نکته حلقههای زنجیری است که به جشنواره منتهی میشود.
این تهیهکننده سینما و فیلم کوتاه، جامعه ایران را با خصوصیات ویژه خود و فرهنگش، آماده یک جهش و اقدام گسترده در حوزه هنر و سینما میداند و معتقد است ظرفیت بالای نیروی انسانی در جامعه چشمه پرآبی است که نیاز دارد دیده شود.
او درباره نوع نگرش درست به فیلمهای کوتاه دینی میگوید: ما باید مفاهیم قرآن و روایات و اندیشههای اسلامی را در آینه اجتماع و زندگی مردم جستجو کنیم و این تصویر، تاثیرگذارترین تصویر دینی خواهد بود.
رویش بینالمللی نشود
بهرام عظیمی، فیلمساز و انیماتوری که خود داور یکی از دورههای پیشین جشنواره رویش بوده است، معتقد است ویژگی خاص جشنواره رویش را نگاه متفاوت برگزارکنندگان آن به فیلمهای دینی میسازند.
این فیلمساز در گفتوگویش با ستاد خبری هفتمین جشنواره رویش گفته است: ویژگی خوب جشنواره رویش این است که نگاه و دیدگاه مسوولان برگزاری آن به دین، متفاوت از دیدگاه رایج و عامه است. بسیاری از فیلمهایی که در این جشنواره انتخاب و داوری میشوند و جایزه میگیرند، مضمونی از دین مطرح میکنند که بسیار بدیع و متفاوت است.
او با اشاره به خط قرمزها و محدودیتهای نادرست موجود بر سر راه یک فیلم با موضوع دینی گفت: به دلیل وجود این محدودیتها از جذابیت فیلمها کاسته میشود؛ اما دیدگاه برگزارکنندگان جشنواره رویش نسبت به این موضوع بسیار متفاوت است و برای همین این جشنواره جایگاهی خاص دارد. بسیاری از فیلمسازان طی سال منتظرند تا این جشنواره برگزار شود و آثار خود را ارسال کنند تا مورد داوری قرار گیرد. از این روست که سال به سال بر مخاطبان این جشنواره افزوده میشود.
به اعتقاد عظیمی، مدیران جشنواره با وجود تغییر، سیاستهای موجود را تغییر ندادهاند؛ بلکه طی این سالها تلاش کردهاند نقاط مثبت را تقویت و کاستیها را برطرف کنند.
نکته: ویژگی خوب جشنواره فیلم رویش این است که نگاه و دیدگاه مسوولان برگزاری آن به دین، متفاوت از دیدگاه رایج و عامه است. بسیاری از فیلمهایی که در این جشنواره انتخاب و داوری میشوند و جایزه میگیرند مضمونی از دین مطرح میکنند که بسیار بدیع و متفاوت است
این کارگردان انیمیشن با بیان این نکته که فیلمهای کوتاه، محلی برای عرضه به عامه مردم ندارند، گفت: همه هدف کسانی که در حیطه هنر به فعالیت مشغولند، این است که هنر خود را به مردم عرضه کنند و در عین حال سطح سواد و دانش مردم را هم بالا ببرند؛ اما به طور مثال فیلمهای جشنواره رویش را جز عدهای خاص که همه در این حوزه فعالند، چه کسانی میبینند؟ کسانی که به دیدن این فیلمها میآیند یا فیلمسازند یا فیلم به جشنواره دادهاند یا داور هستند یا مسوول. پس مردم کجا میتوانند این فیلمها را ببینند؟
عظیمی درباره برگزاری این جشنواره در سطح بینالمللی گفت: یکی از مشکلات ما این است که برگزارکنندگان جشنوارهها در کشور ما، افق دیدشان برگزاری جشنواره در سطح بینالملل است؛ در حالی که ما در کشورمان بجز چندتایی جشنواره به معنای واقعی بینالمللی نداریم. در زمینه جشنواره رویش هم با توجه به موضوعات دینی و نبود محدودیت برای خارجیها در زمینه مضامین دینی برگزاری این جشنواره به صورت بینالمللی کار درستی نیست.
او افزود: بسیاری از فیلمهای خارجی که سطح بالایی دارند، با خط قرمزهای ما همخوانی ندارند و نمیتوانند در این جشنواره شرکت کنند و اینگونه اعتبار جشنواره پایین میآید. اگر مسوولان تلاش کنند جشنوارهای عالی و باکیفیت در سطح ملی برگزار کنند، قدمی بسیار مفید و مهم برداشتهاند.
رویش بینالمللی بشود
جواد آرینمنش، عضو کمیسیون فرهنگی مجلس اما مخالف نظرات بهرام عظیمی است. به اعتقاد او، این جشنواره میتواند در سطح بینالمللی عمل کند.
آرینمنش درباره برگزاری این جشنواره میگوید: برگزاری این جشنواره در نوع خود حرکتی ارزشمند است. این حرکت ابتکاری از مشهد، پایتخت معنوی ایران و از جوار مرقد منور ثامنالحجج(ع) آغاز شد و در حال حاضر مسیر تکاملی خود را طی میکند.
آرینمنش درباره قابلیت تبدیل شدن جشنواره رویش به جشنواره جهانی معتقد است، موضوع این جشنواره دینی و اسلامی است و با توجه به مشترکات زیادی که با جهان اسلام داریم قطعا میتواند به جشنوارهای در ابتدا منطقهای و بعد بینالمللی تبدیل شود. این امر خود عاملی برای تعاملات بیشتر با کشورهای اسلامی و منطقه میشود.
نماینده مشهد در مجلس شورای اسلامی، ارزیابی خود را از مسیری که این جشنواره سپری کرده، اینچنین بیان میکند: در این 7 سال که گذشت بر غنا، کیفیت و کمیت آن افزوده شده؛ ولی به نظر میرسد هنوز میتوان روی این حرکت فرهنگی و هنری ارزشمند بخصوص در جهت غنا بخشیدن به کیفیت آن اهتمام بیشتری ورزید. لازمه این امر انجام کار فکری، پژوهشی و ارائه مشاورههای قویتر به دستاندرکاران، علاقهمندان، تولیدکنندگان و شرکتکنندگان در این جشنواره است.
فیلمهای حاضر در جشنواره
فیلمهای 3 بخش مسابقه مستند، کوتاه و پویانمایی هفتمین جشنواره فیلم کوتاه دینی رویش از میان 931 فیلم رسیده به دبیرخانه انتخاب و معرفی شدند.
اسامی فیلمهای بخش داستانی عبارت است از صدای باران جلال ساعدپناه، تیله مریم فتحیفر، به اضافه یک محمد صفرزاده، انار میوه بهشت است تیمور قادری، سفر سرد جلال نصیری، یار دوازدهم فریدون نجفی، راز نگاه حامد سعادت، خروسک فریدون نجفی، برای او سیدمرتضی سبزقبا، بوی بودنت نباشه سیفالله یزدانی، تنگ کریم عظیمی، نامهها، عکسها، آدمها سیدمحمدرضا خردمندان، سکوت برکهها فاطمه دستمرد، نفس نرم نسیم سعید همتیوند، جیرهبندی احساسات در هنگام کسوف علی احمدی، پشتبام فائزه عزیزخانی، دور دست کاوه قهرمان، شب اول حسین محمدی و آق گول مهدی حیدری.
اسامی فیلمهای بخش مستند به این شرح است: روایت نحل سیدمحمدرضا خردمندان، مشتی اسماعیل مهدی زمانپور، تا مردانمان برقصند هیوا امیننژاد، قایق کوچک خداوند عبدالوحید صاحبالفصول، نان و نور الهام اسدی، سند آزادی محسن خانجهانی، سعید العلما احمدرضا داوری، عید وعیدگاه سعید خجستهفر، مهرا حسن نقاشی، راست پنجگاه امیر عابدینپور، بهارگاه محمدعلی هاشمزهی و چل سال عاشقی حسن جعفری.
فیلمهای بخش پویانمایی نیز عبارتند از ماسوله بهرام عظیمی، خوب، بد و عشق بزرگمهر حسینپور، عطر عاشقی مجید صبری، روزنه امیر مهران، قنات، قنوت، قناعت علی نیکوکار، مرمت محمد حدادیپور، ابابیل جلیل یغمایی، نبرد خلیجفارس فرهاد عظیمی، تولد آفتاب حامد کاتبی و زنی زیر یخها آواز میخواند مریم خلیلزاده.
مهرداد اسکویی و بهرام توکلی در کنار سیدرضا میرکریمی، حسن برزیده، مجتبی راعی، محمدرضا سکوت و سعید توکلیان به قضاوت درباره فیلمهای دوره هفتم جشنواره رویش مینشینند.
میثم اسماعیلی / گروه فرهنگ و هنر
در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
گزارش «جامجم» درباره دستاوردهای زبان فارسی در گفتوگو با برخی از چهرههای ادب معاصر
معاون وزیر بهداشت: