رایانه، کودکتان را فرسوده می‌کند

آسیب‌های فشاری در شرایطی ایجاد می‌شوند که فشار زیاد روی مفاصل وارد شود و این آسیب‌ها از نظر نوع و شدت بسیار متنوع هستند. بیشتر این آسیب‌ها ناشی از فشارهایی است که در اثر حرکات تکرارشونده در مقابل کامپیوتر یا در اثر ورزش رخ می‌دهند. در کودکان استفاده طولانی‌مدت از کامپیوتر و بازی‌های ویدئویی یا نواختن آلات موسیقی یا حرکات مکرر در برخی ورزش‌ها مثل تنیس می‌تواند موجب چنین مشکلاتی شود. این آسیب‌ها زمانی رخ می‌دهد که مفصل تحت فشار قرار بگیرد یا تاندون و ماهیچه‌های اطراف مفصل دچار کشیدگی شوند. اگر این فشار مکررا اتفاق بیفتد به طوری که بدن زمان کافی برای بهبودی را نداشته باشد، آن وقت دچار درد می‌شود. بدن برای مقابله با این درد،‌ مقدار مایع در نواحی اطراف عضو را افزایش می‌دهد تا فشار موجود روی ماهیچه یا تاندون کاهش پیدا کند. شرایطی که نتیجه آسیب‌های ناشی از فشارهای مکرر است شامل این موارد هستند:

ـ کشیده‌شدن و ضرب‌دیدن تاندون‌هایی که استخوان‌ها را به ماهیچه‌ها وصل می‌کنند.

ـ شرایط ناشی از خشکی، تورم و کاهش کنترل ماهیچه‌ها و دردناک‌شدن آنها.

ـ درد بازو که اغلب در اثر بازی تنیس رخ می‌دهد.

ـ ‌فشار دیسک در گردن که اغلب به دلیل قرار‌گرفتن تلفن بین شانه و گوش رخ می‌دهد و...

خوشبختانه تنها درصد کمی از کودکان دچار این عارضه می‌شوند که با اقدامات پیشگیرانه ساده می‌توان از آن جلوگیری کرد.

یکی از بهترین راه‌ها آن است که مرتب به کودکان یادآوری کنید که راست بنشینند. قوزکردن پشت صفحه کلید کامپیوتر می‌تواند موجب فشار زیادی بر روی کمر و گردن شود. از فرزندان خود بخواهید که از جمع‌کردن شانه‌های خود بپرهیزند.پاها نیز باید در موقعیتی راحت قرار گیرند و کف پا با زمین تماس داشته باشد یا از زیرپایی مناسب استفاده شود.

به کودکان یادآوری کنید که فشار زیاد واردکردن روی صفحه کلید، ضروری نیست و علاوه بر خود کودک، می‌تواند به صفحه کلید هم آسیب برساند! کودک باید سعی کند که با حداقل فشار تایپ کند و اگر کودک به دکمه‌ها به خوبی دسترسی ندارد باید صفحه کلید جلوتر قرار بگیرد. بین مچ‌ها و بازوها و قسمت بالای دست باید زاویه 90 درجه ایجاد شود. انگشت‌ها و مچ دست هم باید در هنگام تایپ‌کردن در یک سطح قرار داشته باشند.

استراحت‌های مداوم در هنگام کار با کامپیوتر برای پیشگیری از آسیب‌های ناشی از کار با رایانه، مهم و حیاتی است. از آنجا که کودک در هنگام کار با کامپیوتر، معمولا به زمان توجه نمی‌کند و فراموش می‌کند که باید استراحت کند، لذا باید شما به عنوان والدین مطمئن شوید که او در فواصل زمانی مناسب (حداقل هر نیم ساعت یکبار)‌ به چشم‌ها، دست‌ها، کمر و گردن خود استراحت می‌دهد.

انجام حرکات کششی، خوردن یک نوشیدنی یا میان‌وعده یا قدم زدن یا حتی دوچرخه‌سواری می‌توانند به کودک کمک کنند تا در آینده دچار درد نشوند. خستگی، خشکی و سوزش چشم، تارشدن دید یا دوبینی و افزایش حساسیت چشم به نور، همگی از نشانه‌های فشار واردشده بر چشم است، پس از کودک خود بخواهید که هرچند مدت یکبار، چشم خود را از صفحه کامپیوتر برداشته و به نقطه‌ای در دوردست نگاه کند. استفاده از نور مناسب در محل کار با رایانه نیز می‌تواند در این میان نقش موثری داشته باشد.

اما مهم‌ترین توصیه این است که خودتان مثال خوبی برای فرزندتان باشید. اگر شما ساعت‌ها در نور کم به صفحه مانیتور خیره می‌شوید بدون این که استراحت کنید، کودک شما نیز خواهد آموخت که این کار درست است.اغلب اوقات آسیب‌های ناشی از فشارهای مکرر در اثر استفاده از ابزار نادرست ایجاد می‌شود. به این دلیل که اغلب سیستم‌های کامپیوتری برای بدن یک فرد 25 ساله طراحی می‌شوند، در هنگام استفاده فرزندتان از کامپیوتر باید مطمئن شوید که صندلی، مانیتور، صفحه‌کلید و دیگر ورودی‌های کامپیوتر برای اندازه فرزند شما مناسب باشد.

قراردادن کامپیوتر در محیطی مناسب، نشستن صحیح و تایپ‌کردن درست و استفاده از صندلی مناسب می‌تواند موجب شود که کار با کامپیوتر راحت‌تر به نظر رسیده و خستگی کمتری را در شخص ایجاد کند.

در استفاده از کامپیوتر یا دیگر وسایل و تجهیزات،‌ هدف، کاهش فشار و تکرار است تا مطمئن شویم که به بدن آسیبی وارد نمی‌شود.

اگر صندلی و میز کامپیوتر مناسب نباشند خطر جدی به بدن وارد می‌شود. هرگز کامپیوتر جدید خود را روی میز کهنه و قدیمی‌ که بلااستفاده است قرار ندهید و از صندلی‌های قدیمی آشپزخانه برای نشستن روبه‌روی کامپیوتر استفاده نکنید زیرا این میز و صندلی‌ها اصلا مناسب کار با رایانه ساخته نشده‌اند.

رعایت نکات زیر می‌تواند شما و خانواده‌تان را در هنگام کار با کامپیوتر ایمن نگه دارد.

موقعیت‌ پاها: پاها باید در موقعیت راحتی قرار گیرند، کف پا باید روی زمین یا روی زیرپایی قرار گیرند. محل اتصال پا و کمر در هنگام نشستن باید زاویه 90 تا 100 درجه‌ای با هم بسازند.

موقعیت صندلی: اگر کامپیوتر توسط بیش از یک نفر استفاده می‌شود باید از صندلی‌‌هایی استفاده کنید که زاویه پشت آن، ارتفاع و جای دسته‌های آن قابل تنظیم باشد.

زاویه مچ‌ها: مچ‌ها باید برای تایپ یا استفاده از موس در موقعیت طبیعی خود قرار گیرند و زیاد کشیده یا جمع نشوند. زاویه بین ساعد و بازو نیز باید 90 درجه باشد. بازوها باید به بدن نزدیک باشند تا کودک مجبور نباشد مچ خود را در هنگام تایپ به طرفین خم کند.

موقعیت مانیتور: بالای صفحه مانیتور باید با پیشانی کاربر همسطح باشد. اگر این مانیتور به وسیله افراد مختلف منزل استفاده می‌شود باید به راحتی قابل تنظیم باشد.

ارتفاع صفحه‌کلید: صفحه‌کلید باید برای افراد کوتاه قد و بلند قد قابل تنظیم باشد.

اگر کودک شما مرتبا از خستگی یا درد در گردن یا کمر شکایت می‌کند، حتما او را به یک پزشک نشان دهید. درمان این بیماری‌ها متفاوت است. پزشک ممکن است درمان‌هایی برای کاهش تورم و درد ترتیب بدهد و پیشنهاد استراحت برای کاهش درد را داشته باشد.

با از بین رفتن درد و تورم، ممکن است پزشک برنامه خاصی را پیشنهاد کند که ماهیچه‌ها به آرامی نرمش کنند و از کمبود حرکت در مفاصل جلوگیری شود.

والدین با ایجاد تغییراتی کوچک در موقعیت میز، صندلی و کامپیوتر می‌توانند شرایط استانداردی را برای استفاده فرزندشان از رایانه ایجاد کنند.

این روزها، استفاده از کامپیوتر امری اجتناب‌ناپذیر است. پس با ایجاد تغییرات کوچک سعی کنید استفاده از این وسیله را به استفاده‌ای سالم تبدیل کنید.

الهه عیوض‌زاده

منبع: kidshealth