در این حالت سازندگان چند کار میتوانند انجام دهند: 1ـ بازیگر دیگری را جایگزین بازیگر قبلی و صحنههای گرفته شده را دوباره فیلمبرداری کنند. 2ـ صحنههای بازیگر قبلی را حفظ کنند و ادامه نقش را به بازیگر دیگری بسپارند. 3ـ پس از بیماری یا فوت بازیگر، فیلمنامه را بهگونهای طراحی کنند که نقش ادامه نیابد. در فیلم دونیمهسیب پس از بیمار شدن پروین سلیمانی، مهین شهابی جایگزین وی شد و صحنههای گرفتهشده دوباره فیلمبرداری شد. در آخرین فیلمی که شاهرخ غیاثی بازی کرد پس از کشته شدن وی نقش به شاه علی سرخانی سپرده و صحنهها تکرار شد. در تلویزیون شکلهای دیگری هم رخ داده است. در سریال نرگس که در دهه 70 از برنامه خانواده شبکه یک سیما پخش میشد ادامه نقشی که فیروز بهجتمحمدی بازی میکرد به دلیل بیماری و فوت وی به رضا خندان سپرده شد. در سریال دیگری به همین نام ساخته سیروس مقدم این اتفاق با پوپک گلدره و ستاره اسکندری و در سریال یک مشت پر عقاب با احمد آقالو و پرویز پورحسینی تکرار شد. اما سازندگان سریال آواز مه ترجیح دادند پس از فوت رضا سعیدی، بازیگر نقش معلم ادامه فیلمنامه را بهگونهای بنویسند که در خود سریال معلم فوت کند تا مجبور نباشند از بازیگر دیگری استفاده کنند. در سریال رستگاران نیز مشابه این اتفاق رخ داد و پس از کشته شدن ندا غلام حسینزاده، بازیگر یکی از نقشهای فرعی در سانحه هوایی، ادامه نقش بدون آن که به سرنوشتش اشاره شود، حذف شد.
یکی از جدیدترین آثاری که مشمول ماجرای تغییر بازیگر شده سریال در حال پخش وضعیت سفید است. در این اثر مهین شهابی نقش احترام را بازی میکرد که پس از بیمار و بستری شدن وی، نقش به شهین تسلیمی سپرده و فیلمبرداری صحنهها تکرار شد. به نظر میرسد هنگام فوت بازیگر یا پیش آمدن بیماریای که ادامه همکاری با او را ناممکن میکند برای مخدوش نشدن ارتباط بیننده با فیلم، منطقیترین کار تکرار صحنهها با یک بازیگر دیگر است اما گاهی این کار هزینههای فراوانی برای سازندگان فیلمها و سریالها دارد، زیرا ممکن است بسیاری از صحنههای بازیگر قبلی بخصوص در سریالها فیلمبرداری شده باشد یا به دلایلی مثل در دسترس نبودن همبازیهای آن بازیگر در صحنههای گرفته شده، فیلمبرداری مجدد ممکن نباشد. راه حل منطقی دیگر حذف ادامه نقش در صورت لطمه نخوردن به داستان فیلم و سریال است. اما میتوان به احترام بازیگر بیمار یا فوت شده و دوستدارانش صحنههایش را حفظ کرد و ادامه نقش را به شخص دیگری سپرد بخصوص که امکان دارد این آخرین نقشآفرینی بازیگری معروف و محبوب باشد.
محمدرضا کلانتر