نگاهی به نمایشگاه هنر بافتههای گلیم
زیرانداز هنری
این روزها در نمایشگاه «هنر بافتههای گلیم» در نگارخانه شکوه، 29 دستبافته که شامل گلیم، جاجیم، روزینه، سفره و خورجین میشود، به نمایش گذاشته شده است. این آثار که از عمر آنها حدود 90 تا 100 سال میگذرد، از مجموعهداران خصوصی سراسر ایران گردهم آورده شده است.
همه این گلیمها با رنگهای طبیعی بافته شدهاند و یادآور هنرمندی زنان عشایر طوایف و اقوام مختلف ایرانی اعم از قشقایی، بختیاری، لر، کرد، ترکمن، بلوچ، شاهسون و... هستند. در هریک از این اقوام ایرانی، گلیمبافان با الهام از طبیعت محل زندگی خود، شیوه و سبک ویژهای را به وجود آوردهاند که اگر یک متخصص به این آثار نگاه کند، متوجه میشود که هر کدام از کجا آمده است. در واقع هر کدام از گلیمهای ایرانی، شناسنامه خاص خود را دارند.
گلیم اگر چه یک هنر دستی به شمار میآید، اما در قالب محصولات کاربردی چون چنته، تاچه، تنپوش بافت و زیرانداز بافته میشود. این دست آفرینه در واقع اثری هنری است که در سیاهچادرها زیر پا انداخته و در گالریهای بزرگ جهان به دیوار آویخته میشود.
زنان عشایر با الهام از طبیعت اطراف، نقشهایی را بر گلیمهای خود میزنند که همیشه الهامبخش هنرمندان ایران و جهان بوده است، در واقع آنان بدون رفتن به دانشگاه هنرمند شدهاند و به سبکی پیشرو دست یافتهاند.
متاسفانه در سالهای اخیر، تعداد بافندگان گلیم در عشایر بشدت کاهش یافته و طرحها و شیوههای اصیل بافت آن رو به فراموشی گذاشته است. گر چه در مقابل بسیاری از هنرجویان و دانشجویان جوان در شهرهای کوچک و بزرگ به این هنر روی آوردهاند، اما نباید فراموش کرد که قطع ارتباط گلیم بافان با طبیعت پیرامونشان و پایان دوره کوچنشینی عشایر، پیوندهای این هنر را با ریشههای محیطی، جغرافیایی و تاریخیاش قطع خواهد کرد.
نمایشگاه «هنربافتههای گلیم» تا20 مهر در گالری شکوه دایر خواهد بود.
مرجان توجهی / جامجم
گفت و گو
