صدام که سالها هوس حکمرانی بر ایران را در سر میپروراند پا ازمرزهای کشور خود بیرون گذاشت و به قصد تصرف ایران آمد اما وقتی خرمشهریها صدای پای دشمن را شنیدند، چنان دفاعجانانهای کردند که صدام همان ابتدای راه فهیمد، اشتباه بزرگی مرتکب شده است.
از آن روزها 32 سال میگذرد. 24 سال است جنگ تمام شده است. حالا دیگر بچههایی که با آغاز جنگ متولد شدند، جوان هستند و برای کودکان امروز از جنگ و دفاع گفتن کار دشواری است. اینجاست که رسانهها دست به کار میشوند و با استفاده از مستنداتی که دارند از روزهایی میگویند که مردم ایران مجبور شدند با عراقیها و سربازان صدام رودررو شوند و از سرزمین خود دفاع کنند. با شروع جنگ، رسانههای دیداری، شنیداری و مکتوب روی مساله دفاع مقدس متمرکز شدند و بخشی به نام دفاع مقدس را راهاندازی کردند و همه نیروی خود را روی این بخش گذاشتند تا درباره جنگ اطلاعرسانی کنند و مانند حافظهای هوشمند حوادث آن را ضبط و نگهداری کنند. صدا و سیما یکی از مهمترین رسانههایی بود که مدام اخبار جنگ را به گوش مردم میرساند. در آن روزها، رادیو و تلویزیون چشم و گوش و معتمد مردم بودند. مردمی که پیروزیها را میشنیدند و میدیدند، شکستها غمگینشان میکرد و آژیرهای قرمز و سفید قلبهایشان را به تپش میآورد. روزها گذشت و آرشیو تلویزیون و رادیو پر شد از اسناد جنگ. از اسنادی که نشان میداد ایرانیها فقط دفاع میکردند و این دفاع برایشان مقدس بود. همین مستندات برای کارگردانان و فیلمنامهنویسان انگیزهای شد برای ساخت آثار نمایشی در سینما و تلویزیون و چنین بود که سینمای دفاع مقدس شکل گرفت.
به یاد محمد جهانآرا
جنگ که تمام شد و آرامش که بتدریج بر کشور و ذهن مردم حاکم شد، تلویزیون هم درهای آرشیو خود را باز کرد و مستندات جنگی را روی آنتن فرستاد. مستنداتی که تصاویر آنها از دل جنگ است و یاد یاران نام دارد. از لحظاتی که رزمندهها بدون توجه به دوربین در حال نبرد با دشمن بودند و اصلا به این فکر نمیکردند که سالها بعد، مردم از صفحه شیشهای خواهند دید که آنها چقدر بزرگ بودند و دفاع آنها چقدر وسیع بود که توانست این آب و خاک را حفظ کند. مستندات جنگی که به صورت میانبرنامه از شبکههای مختلف پخش میشود، جنگ را در ذهن مردم زنده نگه میدارد و نمیگذارد غبار فراموشی روی آن حماسه بزرگ را بگیرد.
فیلمها و سریالهای نمایشی تلویزیون که با محور دفاع مقدس ساخته شده با حساسیت ویژهای تولید میشوند، آنها باید برای داستانپردازی از واقعیتهای جنگ وام بگیرند. همین حساسیت باعث شده تا آثاری مانند سریال «خاک سرخ» تولید شوند. سریالی که ابراهیم حاتمیکیا با دقت فراوان آن را ساخت و در همین سریال بود که نشان داد، مردم خرمشهر چگونه با دست خالی روزهای زیادی مقابل عراقیها مقاومت کردند. خرمشهر و حماسه مردم آن نباید فراموش شود. سرخی خاک این شهر در روزهای جنگ نباید فراموش شود و همه تاریخ ایران باید بدانند، محمد جهانآرا چگونه با دست خالی جوانهای خرمشهری را آماده کرد تا با دشمن بجنگند. سال گذشته تلویزیون سریال قفسی برای پرواز را روی آنتن فرستاد. سریالی که در بخشهای نخست خود نشان داد که عراقیها چگونه مقدمات حمله به خرمشهر را مهیا کردند. سالها از جنگ میگذرد اما مردان جنگ نباید فراموش شوند و تلویزیون هم با آثاری که در چند سال اخیر تولید و پخش کرده، ثابت کرده قرار است جنگ را از زوایایی مختلف بررسی کند. سال گذشته سریالهایی همچون سرو و خانهبیپرنده هم با موضوع دفاع مقدس از شبکههای 2 و 5 روی آنتن رفت. داستان همچون سرو در روزهای جنگ و در منطقه جنگی میگذشت و خانه بیپرنده درباره آدمهایی بود که هم روزهای جنگ را دیده بودند و هم روزهای بعد از جنگ را.
حدیث خرمشهر در قاب تلویزیون
امسال هم تلویزیون آنتن تابستانی خود را به آثار جنگی اختصاص داد. سریال «نابرده رنج» در شبهای تابستان روی آنتن رفت تا سالهای ابتدای جنگ را به تصویر بکشد.این تصویرسازی هم درباره اتفاقاتی بود که در شهرهای غیرجنگی میافتاد و هم درباره خط مقدم و مناطق جنگی بود. گروه انقلاب و دفاع مقدس شبکه یک هم در یک همت بزرگ کتاب معروف «دا» را تبدیل به انیمیشن کرد. در این سریال انیمیشن بازیگران معروف به جای شخصیتهای آن صحبت میکنند. بازیگرانی مانند افسانه بایگان، ستاره اسکندری، شقایق فراهانی، پریوش نظریه، شبنم قلیخانی، گیتی خامنه و...
کتاب «دا» خاطرات خواهران حسینی از روزهایی است که دشمن به خرمشهر حمله کرد و جنگی آغاز شد که 8 سال طول کشید. یک گروه از خلاقترین جوانان دور هم جمع شدند و همت کردند و این کتاب سنگین در عینحال تاثیرگذار را به سریالی انیمیشن تبدیل کردند که مدتی است از شبکه یک سیما پخش میشود.
از روز یکشنبه یکی از بهترین آثار جنگی تلویزیون روی آنتن شبکه 3 سیما میرود. سریالی که «وضعیت سفید» نام دارد و حمید نعمتالله آن را کارگردانی کرده است. کارگردانی صاحب سبک که سینمادوستان او را با فیلمهای بوتیک و بیپولی میشناسند و مخاطبان تلویزیون از این کارگردان خاطره تلهفیلمهای خوبی مانند «ای دوست مرا به خاطرآور»، «فریدون مهربان است» و «بیا از گذشته حرف بزنیم» را به یاد دارند. در وضعیت سفید جمعی از بهترین بازیگران ایفای نقش کردهاند؛ این سریال داستان خانوادهای بزرگ است که جنگ آنها را دور هم جمع میکند.
24 سال از پایان جنگ میگذرد، 24 سال است وضعیت سفید است اما تلویزیون از این سفیدی استفاده میکند تا تصویری ماندگار از مردان و زنان بزرگی را ترسیم کند که سالها با خون و جان خود از این مملکت دفاع کردند.