بازار خطی

در امتداد راسته بازار 2 چهارسو وجود دارد که محل تقاطع بازار با 2 معبر است. بازار نائین تا چندی پیش دایر بود و در آن فعالیت‌های بازرگانی انجام می‌شد، اما در حال حاضر با توجه به از رونق افتادن بافت قدیم شهر و کوچ ساکنان آن به بافت جدید، تقریبا به حالت نیمه‌متروک در آمده است. بازار نائین دکان‌هایی با طرح‌های متفاوت دارد که خود بیانگر این نکته است که بازار شهر، در طول زمان شکل گرفته است. راسته بازار مسقف است، بخشی از سقف آن چند سال پیش فرو ریخت که اخیرا مرمت شده است. در بازار نائین چند اثر مهم مانند مسجد شیخ مغربی، مسجد خواجه و حسینیه چهل‌دختران واقع شده است.

مهم‌ترین محور بازرگانی و تجاری شهر قدیم نائین در گذشته بازار این شهر بوده است که یکی از کهن‌ترین بازارهای ایران محسوب می‌شود. ورودی اصلی این بازار از دروازه‌ مهم و اصلی شهر، یعنی دروازه تاریخی چهل‌دختران، عبور می‌کرده و به داخل بازار می‌رسیده است.

در 2 سمت دروازه چهل‌دختران 2 برج قدیمی و حصار شهر قرار داشته که اکنون فقط یکی از برج‌های آن باقی‌مانده است. انتهای بازار تاریخی نائین هم به مسجد تاریخی خواجه خضر و نارین‌قلعه منتهی می‌شده است. از آنجا که این بازار در دوره‌های مختلف تاریخی شکل گرفته است، می‌توان آن را نمایشگاهی از هنر معماری ایرانی در طول تاریخ دانست.

بازار تاریخی نائین با طول حدودا1000 متر و عرض متغیر 3 تا 5 متر و تقریبا 170 باب مغازه ساخته شده است. 2 چهارسو در وسط و انتهای بازار موجود بوده و پس از عبور از دروازه اصلی به کاروانسرایی که فقط سردر ورودی آن باقی مانده می‌رسیم که در گذشته محلی برای استراحت و توقف مسافران و بازرگانان بوده است. متاسفانه این بازار که تا چندی پیش از آن استفاده می‌شد، امروزه کاملا بلااستفاده و متروک مانده و این در حالی است که این بافت تاریخی در صورت احیا و استفاده از آن به عنوان بازار سنتی عرضه محصولات بومی و صنایع‌دستی می‌تواند به یکی از بهترین و جذاب‌ترین مراکز جذب گردشگر ایران در منطقه تبدیل شود، زیرا بافت اصلی بازار تا امروز سالم مانده و تنها نیازمند حمایت مسوولان برای بازگشایی غرفه‌های موجود در آن است.