این عوامل میتواند طیف وسیعی را در بربگیرد که مهمترین آنها شرایط آب و هوایی است. علاوه بر آن، دولتها میتوانند با اخذ تدابیر و وضع قوانین مناسب به رشد صنعت گردشگری کمک کنند.
اما در ایران همه ما با این موضوع کنار آمدهایم که قیمت تمامی اجناس و خدمات، در مناطق گردشگری و پربازدید بسیار بالاتر از سایر نقاط باشد.
امروزه یکی از اهداف دولتها و مراکز معتبر گردشگری جهان، بهبود شرایط برای جذب بیشتر گردشگر از یکسو و تمدید زمان اقامت وی از سوی دیگر است. این سیاست گاه در قالب بستههای تخفیف پیشنهادی در ماههایی از سال است که به صورت خود به خودی میزان گردشگر کاهش مییابد و گاه به صورت وضع قوانین دائمی نمود پیدا میکند.
در روزگاری نهچندان دور، عنوان جشنواره تابستانی کیش و وجود بستههای حمایتی و تخفیفهای واقعی که در تابستان ارائه میشد، باعث شده بود میزان ورودی گردشگر در فصل گرما به جزیره کیش بسیار بیشتر از سایر فصول باشد؛ در حالی که براساس منطق گردشگری با توجه به گرمای تابستان انتظار افول تعداد گردشگران در این فصل طبیعی به نظر میرسید.
با اقدامات حمایتی از بخش خصوص و مراکز خدماتی میتوان به ایجاد جذابیت بیشتر برای تمدید اقامت گردشگر کمک کرد
بگذریم از این نکته که رفته رفته از این جشنواره تابستانی، تخفیفها و بستههای تشویقی آن تنها نامی به جا ماند و قیمتها به گونهای با سایر فصول سال برابر شد که دیگر کمتر رغبتی برای سفر به کیش در تابستان برای مردم باقی ماند و امروزه این رکود گردشگر باعث گلایه بسیاری از غرفهداران این جزیره شده است.
بسیاری از شرکتهای هوایی در فصول کم ترافیک سال اقدام به ارائه بلیت و خدمات با قیمت پایین و گاه تا نصف قیمت میکنند؛ این موضوعی است که کمتر مدنظر مسوولان گردشگری ایران قرارداشته و باعث جذب مسافران به خطوط هوایی دیگر کشورها میشود، در این میان، کشورهای همسایه هم برای جذب گردشگر ایرانی برنامههای متعددی تدارک دیدهاند.
برای نمونه، بتازگی برخی از هتلها در بعضی کشورها برای تشویق گردشگران به حضور بیشتر به همراه کل اعضای خانواده؛ افراد زیر 16 سال را از تمامی هزینههای اقامتی معاف کردهاند. با بررسی فهرست قیمت بسیاری از هتلهای معتبر جهان هم مشاهده میکنیم که این مراکز دارای 4 یا 5 فهرستی قیمت متفاوت در فصول مختلف سال هستند و گاه میزان ارائه خدمات به نسبت هزینه دریافتی در مقاطع خاص زمانی با ماههای پرگردشگر سال، قابل مقایسه نبوده و گاه نمودار کاهش بیش از 50درصدی قیمتها را نشان میدهد.
مثالهای فوق همگی بیانگر بستههای تشویقی بخش خصوصی، به صورت مقطعی هستند. در این میان، نقش دولتها برای تثبیت شرایط و جذب بیشتر گردشگر بسیار اهمیت دارد زیرا با اقدامات حمایتی از بخش خصوصی و مراکز خدماتی میتوان به تثبیت قیمتها و ایجاد جذابیت بیشتر برای تمدید اقامت گردشگر کمک کرد.
برای نمونه دولت هند با ایجاد بستههای متنوع گردشگری در برخی مناطق، موفق به جذب گردشگران بسیاری از مناطق مختلف جهان، بویژه کشورهای اروپایی شده است. یکی از نکات جالب توجه این که میزان مالیات اخذ شده از مراکز خدماتی ـ رفاهی در گوا تقریبا 50 درصد کمتر از سایر نقاط است و هزینههای دیگر مانند بنزین و مواد غذایی نیز در مقایسه با سایر ایالتها بسیار پایینتر است.
همین موارد و ارائه قوانین حمایتی از صنعت گردشگری (از جمله کاهش میزان مالیات دریافتی از سوی دولت) باعث محقق شدن اهداف گردشگری این منطقه شده است.
فراموش نکنیم که گردشگران (بویژه گردشگران خارجی) با تزریق ارز به اقتصاد منطقه، تاثیر مستقیم بر اقتصاد کشور داشته و نوع تقسیم ارز ورودی نیز به گونهای است که این ارز از سوی گردشگر به نسبت مساوی میان لایههای مختلف جامعه (رانندهتاکسی، هتلدار، رستورانها و....) تقسیم میشود.
امید که با ارائه این گونه برنامهها از سوی مراکز مربوط شاهد رشد صنعت گردشگری در کشورمان باشیم و بتوانیم سهمی در خور نام بلند ایران از گردشگری منطقه ببریم.
احسان محمد حسینی