در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
وی حدود 13 سال قبل ناگهان کار بازیگری را رها کرد، ولی پس از 3 سال دوباره به دنیای سینما برگشت و در بازگشت دوبارهاش تغییر سبک داد و همچنان توانست محبوبیت خود را در میان بازیگران سینمای بالیوود و تماشاگران آن حفظ کند. عموم فیلمهای او در این سالها جزو کارهای موفق جدول گیشه نمایش بودهاند.
فیلم آخر او «آراکشان» یک درام سیاسی است که مضمون تند آن در ارتباط با تبعیض در نظام آموزشی هند بشدت بحثبرانگیز شده است. این بحثها پای بازیگر اصلی آن آمیتاب باچان را هم وسط کشیده و باعث اظهارنظر او درباره دموکراسی، نظام طبقاتی و تبعیضهای فرهنگی و اجتماعی در جامعه هند شده است.
سوشمیتاس، بازیگر هندی ـ که در چند فیلم همبازی باچان بوده ـ به دعوت مجله سینمایی سینه بلیتز، به عنوان یک روزنامهنگار با آمیتاب باچان به صحبت نشسته است.
باچان در این گفتوگو برای اولین بار درباره روزهایی که تصمیم گرفت کار بازیگری را برای همیشه کنار بگذارد، حرف میزند و در ادامه بحث، در ارتباط با همکاران و رقبای جوان خود به اظهار نظر میپردازد. به طور طبیعی صحبتها در طول گفتوگو به موضوع نمایش جنجالی فیلم تازه این بازیگر هم کشیده میشود و باچان به شکلی صریح درباره آن حرف میزند.
چند ایالت مهم هند، نمایش عمومی آراکشان را ممنوع اعلام کردهاند. آنها نگرانند که مضمون تند قصه فیلم باعث خلق خشونتها و درگیریهای قومی در این ایالت هاشود و نگرانی باچان این است که توقیف فیلم تازهاش به معنی شروع دور تازهای از ممیزی در هند باشد.
همیشه میخواستم یک روزنامهنگار باشم و باید از مسوولان مجله سینه بلیتز تشکر کنم که فرصت چنین کاری را به من دادند. نمیتوانم باور کنم که در حال مصاحبه کردن با بازیگر مورد علاقهام هستم.
امیدوارم در مقام روزنامهنگار سوالات خوبی از من بپرسی. احساس میکنم این گفتوگو به دلیل حضور تو که یک بازیگر هستی و نه یک روزنامهنگار، با بقیه مصاحبههایم فرق دارد. حالا هم فکر کن که واقعا یک روزنامهنگار هستی و توانستهای بازیگر سرشناسی را برای یک گفتوگوی خوب، صمیمی و خواندنی به دام بیندازی.
خب، پس بیا جدی باشیم. چند سال قبل ناگهان خودت را بازنشسته کردی و یک شرکت تولید فیلم راهانداختی. فکر میکنی کار درستی کردی؟ آیا میخواستی برای مدتی استراحت کنی و به خودت مرخصی بدهی؟
میخواستم به خودم مرخصی بدهم و احساس میکنم این حق طبیعیام بود. کار زیاد و سخت به مدت بیش از 2 دهه، خستهام کرده بود و بشدت نیازمند یک استراحت کامل بودم.
ولی آن زمان همچنان به تولید محصولات سینمایی مشغول بودی. واقعا چه چیزی تو را مجاب کرد دوباره به حرفه بازیگری برگردی؟
خب، پس از مدتی استراحت این نکته را فهمیدم که هیچ راه دیگری به جز ادامه کار بازیگری ندارم. سینما و بازیگری در خون من است. وقتی در شرکت فیلمسازیام مشغول تهیه فیلم بودم هر روز سر صحنه فیلمبرداری میرفتم و خیلی زود احساس کردم نمیتوانم از این دنیای رنگی دل بکنم. وقتی خودم را بازنشسته کردم، دیگر قصد بازگشت جلوی دوربین را نداشتم، ولی خیلی زود فهمیدم توانایی انجام چنین کاری را ندارم.
اکنون بازگشت به دنیای بازیگری چه معنیای برای شما دارد؟
اوایل کار، خیلی خوشحال بودم که بازنشسته شدهام و دیگر هیچ فیلمی باز نمیکنم، ولی حالا خیلی خوشحالم که تصمیمم را عوض کردم و دوباره به کار بازیگری برگشتم. من و سینما بدون یکدیگر نمیتوانیم زندگی کنیم.
درخواست طرفدارانتان برای بازگشت چقدر در تصمیمگیری شما تاثیر داشت و آیا یک هنرمند باید به خواستههای آنها توجه کند؟
به صورت طبیعی تمام چهرههای سرشناس و مطرح (در هر رشته و حرفهای که باشند) دوست دارند که از سوی مردم و طرفداران خود تحسین شوند. نظر آنها برایم خیلی مهم است و در تصمیمگیریهایم آنها را لحاظ میکنم. غیرصادقانه است اگر بگویم روزی که آنها نباشند، هیچ اهمیتی برایم ندارد!
اما برخی انتقاد میکنند که چرا در فیلمهایی بازی میکنید که سطح هنری بالایی ندارند.
منظورت چیست؟
آیا آمادگی پذیرش انتقادات را نسبت به فیلمها و نقشهای خود دارید؟
البته وقتی شما فیلمی بازی میکنید، باید منتظر تحسین یا انتقاد باشید و هر دویآنها بخشی از کار ما هستند. در عین حال، مساله اصلی به نوع کاری برمیگردد که در حال انجام آن هستی. اگر فیلم یا نقشی که بازی کردهای خوب نیست، باید انتظار انتقادهای تند را هم داشته باشی. کسی از قبل نمیتواند بگوید این با آن فیلم و نقشی که بازی میکنی، چیز خوبی از آب در خواهد آمد. نکته آخر هم این که هر کسی دیدگاه شخصی خودش را دارد و آن را ابراز میکند. به این ترتیب، انتقاد هنرمند یا منتقد از کاری به معنی بد بودن واقعی آن نیست.
فکر نمیکنید در این موقعیت باید در فیلمهایی پختهتر و اصیلتر بازی کنید، مثل فیلمهایی که بازیگرانی مثل رابرت دنیرو بازی میکنند؟
حتما همین طور است. هر سن و سالی بازی و نقش خاص خودش را میطلبد. 30 سال قبل جوان اول فیلمهای هندی بودم و لقب جوان خشمگین سینما را به من داده بودند، ولی حالا من آن آمیتاب باچان 30 سال قبل نیستم و باید نقشهایی را بازی کنم که به وضعیت فعلیام میخورد. در کل، آمادگی پذیرش و بازی در هر نوع نقش پیشنهادی را دارم و دوست دارم در کارهای تازهای بازی کنم که تا قبل از این، فرصت حضور و بازی در آنها برایم فراهم نشده بود. فرقی نمیکند که کمدی باشد یا اکشن یا حتی ملودرامهای خانوادگی و اجتماعی. هنوز هم مثل یک بازیگر جوان به دنبال کسب تجربههای جدید هستم.
پس نمیخواهید حتی در این سن و سال هم مثل بازیگرانی چون دیلیب کومار یا عامرخان، خودتان را محدود به بازی در یکی دو نوع نقش خاص کنید؟
هر بازیگری خودش تصمیم میگیرد که چگونه کار کند و راه خودش را میرود. من هم به شیوهای که خودم علاقه دارم، کارم را انجام میدهم.
با وجود گذشت 4 دهه فعالیت مستمر هنوز هم لقب محبوبترین بازیگر سینمای هند را دارید و به اصطلاح، بازیگر شماره یک این صنعت هستید. چگونه توانستید برای این همه سال، موفقیت و محبوبیت خود را حفظ کنید؟
باچان: هر سن و سالی بازی و نقش خاص خودش را میطلبد. 30 سال قبل جوان اول فیلمهای هندی بودم و لقب جوان خشمگین سینما را به من داده بودند، ولی حالا باید نقشهایی را بازی کنم که به وضعیت فعلیام بخورد
واقعا همین طور است؟ خودم که چنین احساسی ندارم! در عین حال، اگر رمز مربوط به این مساله را میدانستم، حتما سعی میکردم از آن استفاده کنم و این موفقیت را برای همیشه از آن خودم کنم، ولی من هم مثل بقیه بازیگران وقتی صبح یک روز جمعه فیلم تازهام اکران عمومی میشود، بشدت نگرانم و از خودم میپرسم آیا تماشاگران از آن استقبال میکنند یا خیر. در صنعت ما، هیچ چیزی قابل پیشبینی نیست.
دلتان نمیخواست مثل یک آدم معمولی زندگی کنید؟
ولی من همیشه مثل یک آدم معمولی زندگی کردهام!
منظورم این است که مثل بقیه مردم آزادانه و راحت در کوچه و خیابان قدم بزنید و ...؟
ببین، واقعیت این است که هیچ آدمی نمیتواند همه چیز را در یک زمان در اختیار داشته باشد. شما وقتی مشهور میشوید، این شهرت دردسرها و مشکلات خودش را نیز به همراه دارد. همه ما بازیگران متوجه این مشکلات هستیم و با آن کنار آمدهایم.
فیلم جدیدتان آراکشان در چند ایالت هند توقیف شد و در برخی مناطق هم با حذف چند صحنه کلیدی اجازه نمایش گرفت. در این مورد چه نظری دارید؟
وقتی قرار باشد دیدگاههای خلاقه یک فیلمساز زیر نفوذ گروهی که در اداره سانسور هستند، قرار گیرد و به بهانههایی مثل شرایط ویژه از نمایش عمومی فیلم او جلوگیری شود، دیگر نمیتوانیم بگوییم در یک جامعه آزاد زندگی میکنیم. هند کشوری آزاد است و چنین اقداماتی به مفهوم محدود کردن آزادی است. من از اتفاقی که در ارتباط با این فیلم افتاده، متاسفم و آن را محکوم میکنم. آراکشان فیلم خوبی است که نگاهی انتقادی به نظام آموزشی و تحصیلی کشور دارد. احساس میکنم زمان آن رسیده به مسائل و مشکلاتی بپردازیم که مردم و جامعه ما مدتهاست با آن درگیر هستند.
قصه فیلم، قصد دفاع از طبقات محروم جامعه را دارد. شما با دیدگاه فیلم موافقید؟
من اعتقادی به نظام کاست (طبقهبندی جامعه) و تبعیضهای طبقاتی و اجتماعی ندارم. همه مردم برابر هستند و نمیتوان گروهی را بر گروهی دیگر ارجحیت داد. ما در قرن بیست و یکم زندگی میکنیم و باید قبول کنیم که همه آدمها در برابر قانون و افکار عمومی ارزش یکسانی دارند.
امسال برایتان سال خوبی بود. ماه گذشته فیلم «بودا» فروش بالایی در جدول گیشه نمایش داشت و حالا نوبت آراکشان است. به فروش فیلمهایتان اهمیتی میدهید؟
صد درصد. حتی کسی مثل من که بیش از 40 سال است در این حرفه کار میکند، به نوع برخورد تماشاگران با کارهای تازهاش اهمیت میدهد. موفقیت یا عدم موفقیت هر فیلمی، تاثیر زیادی بر ادامه کار و حیات هنری او دارد و نمیتوان آن را نادیده گرفت.
حتی در 70سالگی با یک کارنامه هنری 40 ساله؟!
بله، حتی در چنین اوضاع و احوالی.
در خبرها بود که قصد احداث موزهای برای پدر شاعر خود دارید؟
این حق ساریواش باچان است که موزهای برای خودش داشته باشد. او یکی از شاعران مطرح و محترم کشور بود که کمک زیادی به اعتلای ادبیات و هنر شاعری هند کرد. این موزه به علاقهمندان دنیای ادبیات و شعر کمک میکند تا درک و شناخت بهتری از او و کارهایش پیدا کنند.
اهل شعر گفتن نیستید؟
هر کسی را برای کاری ساختهاند. من به درد بازیگری میخورم نه شعر و شاعری. اگر سر سوزن ذوقی در امر سرودن شعر داشتم، طی این سالها آن را نمایان میکردم.
مثل همیشه پرکار هستید و سرتان شلوغ است. چند فیلم در دست تولید دارد؟!
مشغول بازی در 2 فیلم «قدرت» و «خانه پر 2» هستم و قرارداد بازی در 4 فیلم دیگر را هم دارم که پس از پایان فیلمبرداری این دو فیلم، کار روی آنها را شروع میکنم.
این همه کار پی در پی اذیتتان نمیکند و خسته نمیشوید؟
من اگر کار نکنم میمیرم. بازی در جلوی دوربین کمک میکند تا بهتر نفس بکشم.
مجله سینه بلیتز
مترجم: کیکاووس زیاری
در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
گزارش «جامجم» درباره دستاوردهای زبان فارسی در گفتوگو با برخی از چهرههای ادب معاصر
معاون وزیر بهداشت: