چرا عرق می‌کنیم؟

یکی از وسایل تنظیم حرارت بدن، عرق‌کردن است. برای تنظیم حرارت بدن، مرکزی در مغز وجود دارد که شامل 3 بخش:

بخش حرارت (یا دستگاه گرم‌کننده)، بخش برودت (یا دستگاه سردکننده)‌ و بخش کنترل که حرارت و برودت بدن را تنظیم می‌کند، می‌شود. حال فرض کنید، درجه حرارت خون به عللی پایین آمده است. در این صورت بخش حرارتی مغز به کار می‌افتد و به سرعت کارهایی را انجام می‌دهد. در اینجا غده‌های ویژه‌ای به منظور تامین سوخت، مواد شیمیایی خاصی را ترشح می‌کند. عضلات و کبد که به سوخت بیشتری نیاز پیدا کرده‌اند، آنها را فوری به مصرف می‌رسانند. آن گاه بر اثر این اعمال درجه حرارت بدن بالا می‌رود و به سطح عادی‌اش می‌رسد. این فعالیت، همه به دستور بخش حرارتی مغز صورت می‌گیرد. اکنون عکس این حالت را تصور کنید. یعنی وقتی درجه حرارت خون به عللی بالاتر از حد طبیعی می‌رسد. در این صورت بخش برودت مغز به کار افتاده و باعث کندی عمل اکسایش در بدن می‌شود. به علاوه، رگ‌های پوست انبساط می‌یابند تا بتوانند مقدار بیشتری گرما را به خارج بدن پخش و عرق بدن را نیز تبخیر کنند. چون وقتی که مایعی بخار می‌شود، با خود گرما را نیز از بدن خارج می‌کند. یکی از دلایلی که پس از حمام‌کردن احساس خنکی می‌کنید هم همین است، چرا که روی پوست گرم ما آبی نشسته و با بخار آن حرارت نیز خارج می‌شود و از این رو به ما احساس سرما دست می‌دهد. به همین صورت هم عرق برای خنک‌کردن بدن ترشح می‌شود و از منفذهای پوست ما بیرون می‌ریزد. عرق مانند دوش در داخل بدن، کار شستشو را انجام می‌دهد و به صورت مایعی که از قطرات بسیار ریز پدید آمده، در بدن ما جاری می‌شود. این قطره‌های کوچک به سرعت بخار می‌شوند و بدن را در موارد لازم خنک می‌کنند. در روزهای مرطوب، ما اندکی ناراحتیم، زیرا آب موجود در پوست بدنمان به آسانی تبخیر نمی‌شوند. در چنین شرایطی از وسایلی همچون بادبزن استفاده می‌کنیم، زیرا بادبزن رطوبت هوا را از ما دور می‌کند و آن گاه بدنمان براحتی می‌تواند عرق کند.