مسابقه قرآنی 1445

آیه مبارکه54: از گذشته و سرنوشت گذشتگان درس بگیریم. تکذیب آیات الهی، زمینه هلاکت انسان است. انسان دارای اختیار است و سرنوشت او در گرو عملکرد خودش می‌باشد.

ظلم و گناه، عامل قهر الهی‌ است. چه ظلم به خویش؛ چه به مردم و چه به انبیاء و رهبر و دین. سختی‌ها، حوادث و اتفاقات دنیوی و زوال نعمت‌ها، پیامد گناهان انسان‌ است. تکذیب آیات الهی و گناه، قطعا ظلم است.

با مراجعه به آیات قرآن و کلمات معصومین(ع)، معلوم می‌شود که اعتقاد به جبر تاریخ و جبر محیط و فضا، بی‌اساس و پوچ است. بلکه انسان، عاملی سازنده در زندگی فردی و تاریخ اجتماعی است.

آنچه باید برای همگان روشن شود، آن است که علم خداوند با اختیار انسان منافات ندارد. به عبارت روشن‌تر؛ خداوند علم دارد که انسان به اختیار خودش، چه کارهایی را انجام می‌دهد؛ نه این‌که انسان مجبور است مطابق علم خدا عمل کند.

اعتقاد به جبر، از القائات صاحبان فکر و قلمی است که از فرهنگ اصیل قرآن به دور و از معارف مکتب اهل بیت(ع) جدا شده بودند.

برخی از حاکمان بنی‌امیه و بنی‌عباس و طاغوت‌های زمانه، اعتقاد به جبر را همچون سلسله زنجیر اسارت باری بر دست و پای مسلمانان بستند تا آنان را به پذیرش حکومت‌های ظلم و جور وادار نمایند.

این بحث از جمله مباحث کلامی و فلسفه اسلامی است که در اینجا مجالی برای طرح آن نبوده و تفصیل آن در کتب تخصصی و عمیق موجود در این موضوع، قابل مطالعه و تحقیق است.