کشف قدیمی‌ترین سند زنده‌زایی در خزندگان

این فسیل کشف شده در Jehol Beds واقع در شمال چین، قدیمی‌ترین نمونه مارمولک زنده‌زاست. معمولا مارمولک‌ها و دیگر خزندگان تخمگذارند. سوزان اوانز محققی که روی این فسیل مطالعه می‌کند، معتقد است این کشف قدیمی‌ترین سند مبنی بر زنده‌زایی در مارمولک‌ها و اولین مدرک دال بر زنده‌زایی در چهارپایانی است که تبحر خاصی در شنا کردن ندارند. کشف جدید نشان می‌دهد که سازگاری‌های اولیه برای زنده‌زایی در این گروه از جانوران باید در رده‌های اولیه تکامل شکل گرفته باشد. این فسیل نشان‌دهنده آن است که بارداری، قدمتی به اندازه دایناسورها داشته و به نظر می‌رسد در مارمولک‌های دوران کهن رواج زیادی داشته است. مارمولکی که فسیل آن پیدا شده، یکی از گونه‌های طبقه «یابینوساروس‌ها» است که اوایل دوران کرتاسه و زمانی که دایناسورها زمین را با قدمی که برمی‌داشتند، می‌لرزاندند، می‌زیسته است. اوانز می‌گوید: ما تاکنون نمونه‌های متعددی از این مارمولک داشته‌ایم، اما از آنها اطلاعات زیادی راجع به بیولوژی این جانوران به دست نیاورده بودیم.

نمونه کشف شده حدود 30 سانتی‌متر طول داشته و حداقل دارای 15 جنین کامل است. طی میلیون‌ها سال این جنین‌ها به قدری سالم مانده‌اند که محققان حتی قادر به دیدن دندان‌های شکل گرفته در آنها نیز هستند.

پستاندارانی همچون انسان تنها جانداران زنده‌زا نیستند. حدود 20 درصد مارمولک‌های امروزی و مارها به همین شکل فرزندانشان را به دنیا می‌آورند؛ در حالی که دیگر خزندگان همچون کروکودیل‌ها، لاک‌پشت‌ها و پرندگان فقط تخمگذارند.

مارمولکی که فسیل آن اکنون کشف‌شده، علاوه بر این‌که در آب زندگی می‌کرده، زمان‌هایی را هم در خشکی سپری می‌کرده که با توجه به باردار بودنش شاید اوقات طاقت‌فرسایی برای او بوده است. دیگر مارمولک‌های زنده‌زا اواخر دوران کرتاسه اغلب در آب می‌زیسته‌اند چرا که برای یک مارمولک باردار حرکت در آب به مراتب راحت‌تر از حرکت در خشکی است. زنده‌زایی مزایای خاص خودش را داراست که در این میان می‌توان به این نکته اشاره کرد که لازم نیست مارمولک هنگام خروج از لانه یا یافتن طعمه‌ای لذیذ یا روبه‌رو ‌شدن با یک شکارچی گرسنه، بچه‌هایش را در تخم‌هایشان رها کرده و تنها بگذارد.