کودکان امروز ، سرمایه فردا

حال اگر بپذیریم که بیش از 500 منطقه با این ویژگی در کشور داریم که میانگین بعد خانوار جمعیت هم در آنها زیاد است و مشکلات متعددی از قبیل نبود بهداشت محیط و بهداشت فردی، نداشتن امکانات تفریحی، سوءتغذیه، بیماری‌های جسمی، در معرض آسیب بودن کودکان بویژه در زمینه سوءمصرف مواد و استفاده از آنان در توزیع مواد مخدر، سوءاستفاده‌های جنسی، ابتلا به اچ.آی.وی، محرومیت از تحصیل، استثمار و بهره‌کشی از کودکان دارند، ‌به این نتیجه می‌رسیم چه آسیب‌هایی کودکان را تهدید می‌کند.

شاید نتوان گفت که همه کودکان درگیر چنین مشکلاتی هستند، اما اگر واقع‌بینانه به این مساله نگاه شود در بسیاری از این مناطق کودکان مشکلات جدی دارند. یکی از مهم‌ترین دلایل مشکلاتی از این دست به خاطر این است که به امور اجتماعی و فرهنگی این مناطق کم‌توجهی ‌می‌شود، اما برای ارائه تسهیلات از قبیل برق، آب، گاز و تلفن، چون درآمد ایجاد می‌کنند، تلاش بیشتری صورت گرفته است.

آنچه در سکونتگاه‌های غیررسمی ‌لازم است مورد توجه قرار گیرد تقویت حمایت‌ها و خدمات اجتماعی و فرهنگی است.

گزارش‌های ارائه شده توسط وزارت مسکن و شهرسازی که مسوولیت دبیرخانه کل سند توانمندسازی سکونتگاه‌های غیررسمی ‌طبق مصوب سال 1388 هیات وزیران را بر عهده دارد، نشان می‌دهد که بیشترین بخش خدمات اقدامات انجام شده به صورت کالبدی بوده، گرچه در چند سال اخیر تلاش شده تا به توانمندسازی اجتماعی هم توجه شود، اما بررسی عملکرد آنها نشان می‌دهد که کمترین توجه به این بخش صورت گرفته است.

تأمل در گزارش ارائه شده توسط مدیرعامل شرکت مادر تخصصی عمران و بهسازی شهری ایران و وزارت مسکن و شهرسازی (وزارت راه و شهرسازی) در سومین اجلاس وزرای مسکن و شهرسازی آسیا و اقیانوسیه نشان می‌دهد که در 52 شهر مورد بررسی، جمعیتی معادل 8.4 میلیون نفر را در سکونتگاه‌های غیررسمی ‌شناسایی کردند که اگر 20 برابر آنان کودکان باشند، جمعیت قابل توجهی را شامل خواهد شد بنابراین، توجه بیش از بیش به این مناطق ضروری است تا مردم ساکن در این مناطق بویژه کودکان از خدمات اجتماعی و فرهنگی بیشتری برخوردار شوند تا بتوانند در آینده به عنوان مهم‌ترین عمل توسعه هر جامعه یعنی «نیروی انسانی» کارآمد محسوب شوند.

از همین رو گسترش پایگاه‌های خدمات اجتماعی و فرهنگی با بهره‌گیری از سازمان‌های غیردولتی در رویکرد اجتماعی محور و با مشارکت مردم ساکن در این مناطق با در نظر داشتن شرایط فرهنگی و هنری می‌تواند فرصتی باشد تا کودکان این مناطق مجال بیشتری داشته باشند تا از حقوق بیشتر خود مثل بقیه مناطق برخوردار شوند.

سید حسن موسوی چلک
رئیس انجمن مددکاران اجتماعی ایران