تصویربرداری در دندانپزشکی

تصاویر تولید شده توسط CT با اشعه مخروطی، بسیار مشابه تصاویر تولید شده توسط CT مورد استفاده در پزشکی است و از آنجایی که بسیاری از مردم با CT آشنایی دارند، لذا برای درک بهتر ابتدا به شرح مختصری از کاربرد CT در پزشکی می‌پردازیم. CT در پزشکی برای بررسی ساختارهای داخلی بدن، بدون روی هم افتادگی ساختمان‌های مجاور (overlap) استفاده می‌شود. در این روش امکان بررسی بافت نرم و سخت به طور همزمان وجود دارد، ولی یکی از مشکلات عمده آن دوز بالای اشعه است.

CT با اشعه مخروطی با دوز بسیار کمتر، ساختارهای استخوانی درون ناحیه سر و گردن را به نمایش می‌گذارد.

این دستگاه حجم کمی را اشغال می‌کند و نیاز به تجهیزات وسیع ندارد، CT با اشعه مخروطی در جایگذاری ایمپلنت‌های دندانی، بررسی دندان‌های نهفته، شکستگی‌های استخوانی و بررسی تومورهای استخوانی استفاده می‌شود.

در جایگذاری ایمپلنت‌های دندانی، دانستن ابعاد استخوان برای تعیین طول ایمپلنت ضروری است. ایمپلنت دندانی، جایگزین ریشه و تاج دندان از دست رفته است و این امر در تکنیک CT با اشعه مخروطی بسادگی حاصل می‌شود. در حالی که در رادیوگرافی‌های عادی ناحیه فک و صورت، به علت دوبعدی بودن رادیوگرافی ما توانایی تعیین عرض استخوان لثه (آلوئول) را نداریم.

در شکستگی‌های ناحیه صورت، فیلم‌های ساده راهنمای خوبی برای شکستگی‌ها بویژه در فک هستند (نظیر رادیوگرافی پانورامیک)، ولی بررسی شکستگی‌های ناحیه میانی صورت به علت دوبعدی بودن تصاویر رادیوگرافی عادی و روی هم افتادگی تصاویر به خوبی قابل رویت نیست. در این موارد روش جدید، توانایی جداسازی ساختمان‌های مورد نظر را بدون روی هم افتادگی فراهم می‌کند. در بررسی تومورهای دندانی، CT با اشعه مخروطی نقش خوبی در داشتن ابعاد و تاثیر تومور به ساختمان مجاور ایفاء می‌کند. در ارتودنسی، طرح درمان متاثر از جهت و میزان رویش دندان‌های نهفته است. البته با وجود مزایای فراوان CT با اشعه مخروطی، عدم توانایی بررسی بافت نرم، مشابه آنچه در CT مشاهده می‌شود از نقایص عمده CT با اشعه مخروطی به شمار می‌رود.

دکتر مهدی سهرابی

متخصص رادیولوژی دهان