دغدغه‌های جوان در تابلوی نقاشی

دومین نمایشگاه جوانان پیشرو به نوعی گلچینی از آثار جوانان موفق است؛ نمایشگاهی که آثار بعضی از شرکت کنندگان آن در 3 سال گذشته در حراج‌های بین‌المللی نظیر کریستی، ساتبی و بونامز شرکت داشته و آثارشان از 5 تا 40 هزار دلار به فروش رسیده است. نمایشگاه جوانان پیشرو در غیاب دوسالانه‌های نقاشی و رویدادهای مشابه آن، موقعیت بسیار مناسبی برای ارزیابی کیفیت آثار نقاشان جوان کشورمان مانند بیتا وکیلی، وحید چمانی، داریوش قره‌زاد و طاهره صمدی‌طاری فراهم آورده است.

در این نمایشگاه بر خلاف برداشت‌های غلطی که چند سالی است در مورد نقاشی معاصر ایران رایج شده و آن را تنها دربرگیرنده نقاشی فیگوراتیو می‌داند، یک دیوار به آثار آبستره انتزاعی اختصاص داده شده است.

با توجه به این که نقاشی در تمام دنیا به سمت فیگوراتیو شدن پیش می‌رود ولی ما در دومین نمایشگاه جوانان پیشرو شاهد آثار انتزاعی هستیم که البته نماهای محوی از فیگور هم در آنها دیده می‌شد. در واقع هنرمندان از هر دو وجه انتزاع و فیگور، همزمان استفاده کرده‌اند. آثار جوانان نقاش ایرانی نشان می‌دهد که آنان هم با هنر روز دنیا به خوبی آشنایی دارند و هم استفاده از نقش مایه‌های شرقی در آثارشان دیده می‌شود. آنان سعی دارند با تم شرقی، هنر روز دنیا را درنوردند و به جلو حرکت کنند. آثار هنرمندانی نظیر بیتا وکیلی از جمله آثار آبستره انتزاعی این نمایشگاه به شمار می‌آید. او از رنگ‌های گرافیکی که به زبان معاصر حرف می‌زنند برای خلق اثرش استفاده کرده و به روال گذشته، نمایی از کهکشان و سیاره‌ها را به نمایش گذاشته است. ولی در آثار جدید، وکیلی فاصله دیدش با سوژه کمتر شده و فیگورهای محوی در گوشه و کنار و درهم‌تنیدگی رنگ‌ها به چشم می‌خورد.

از دیگر آثار انتزاعی می‌توان به کار طاهره صمدی طاری اشاره کرد که نگاهی تجریدی به انسان‌های در حال عبور و مرور در یک مکان عمومی دارد. حسین چراغچی هم در یک تابلوی خود نگاهی انتزاعی به یک طاقچه دارد که با استفاده از خطوط سیاه قوی و محکم در زمینه چرک و قدیمی در چارچوب قابش به نمایش گذاشته است. افشین زرین‌دست، فرشته محسنی، حبیب‌الله فرج‌آبادی و رضا عنصری از دیگر هنرمندانی بودند که فضایی انتزاعی را در بوم‌هایشان به رخ کشیده‌اند.

با کندوکاو درباره تم‌های موضوعی هر اثر در این نمایشگاه می‌توان به تفکرات و جهان‌بینی هنرمندان جوان پی برد. با توجه به این که از هر هنرمند حدود 2 یا 3 اثر ارائه‌ شده، طرز تلقی جوانان از جامعه در آثارشان دیده می‌شود. هنرمند جوان امروز بسیار رک و صریح در مورد دنیای اطرافش و کم و کاستی‌های جامعه‌اش اظهارنظر می‌کند و از اتفاقات دنیای پیرامونش بی‌تفاوت نمی‌گذرد. برای همین در کارهای هنرمندان جوان این نمایشگاه، نوعی نقد اجتماعی، فرهنگی و حتی سیاسی دیده می‌شود.

در مجموع، دومین نمایشگاه جوانان پیشرو، رویدادی تجسمی است که کارهای ارائه‌ شده در آن از نظر قدرت، تکنیک، تم موضوعی، دغدغه‌های جامعه جوان و بسیاری موارد دیگر قابل تامل است.

آزاده جعفریان / جام‌جم