روزی برای گردشگری
واقعیت این است که صنعت جهانگردی دیگر به یکی از مولفههای تاثیرگذار بر اقتصاد جهانی تبدیل شده است. این صنعت هم در ابعاد خرد میتواند منجر به اشتغال پایدار در دورترین و محرومترین مناطق روستایی شود و هم در ابعاد کلان سرمایهها را جذب کند؛ ضمن اینکه نباید این نکته را فراموش کنیم که دیگر «گردش» و «سفر» وارد سبد هزینه خانوارها در اقصی نقاط دنیا شده است و همه اینها یعنی اینکه صنعتی به نام صنعت جهانگردی در حال رقابت با صنایع اشتغالزا و مهمی مانند صنعت نفت و صنعت خودرو قرار گرفته است.
یکی دیگر از دلایلی که بر اهمیت صنعت گردشگری میافزاید، رویکردهای اجتماعی این صنعت است. به همین دلیل کارشناسان بر این باورند که صنعت گردشگری علاوه بر نقش اقتصادی که در توسعه پایدار جوامع ایفا میکند، متضمن رویکردهای اجتماعی، بسط فرهنگ صلح و گفتوگو در میان جوامع مختلف انسانی، گسترش تعاملهای انسانی و... نیز هست.
باتوجه به همین اهمیت، سازمان جهانی گردشگری از سال 1979 تلاش کرد تا روزی را بهعنوان روز جهانی گردشگری نامگذاری کند و درنهایت روز 27 سپتامبر مصادف با 5 مهر به این عنوان نامگذاری شد.
دلیل یک انتخاب
سازمانی جهانی گردشگری سازمان ملل متحد مهمترین سازمان سیاستگذار در حوزه گردشگری بینالملل است. مدیریت این سازمان بر این باور است که 27 سپتامبر بهترین زمان برای نامگذاری روزگردشگری بود. به سبب اینکه این تاریخ به نوعی نقطه عطف سفرهای سالانه محسوب میشود؛ چرا که در پایان ماه سپتامبر که مصادف با دهه نخست مهر در ایران است فصل سفرهای گردشگران در نیمکرهشمالی به پایان میرسد و از آن سوی فصل سفر در نیمکره جنوبی آغاز میشود. به همین دلیل در این دوره نشاط خاصی بین گردشگران وجود دارد و فرصت خوبی برای گرامیداشت روز جهانی گردشگری ایجاد میکند.
نامگذاری سالانه روز جهانی گردشگری
سازمان گردشگری سازمان ملل متحد، همه ساله عنوانی خاص را برای روز گردشگری در نظر میگیرد تا بر آن اساس، کشورها و سازمانهای مختلف دولتی، سازمانهای مردم نهاد و گردشگران برنامهریزی میکنند. در این روز گردشگران علاقهمند نیز تلاش میکنند در جهت بسط اهداف مرتبط با آن سال گام بردارند.
با تلاشهایی که سازمان جهانی گردشگری انجام داد، سال 1980 برای نخستین بار به عنوان توسعه گردشگری به منظور حفاظت از میراث فرهنگی، صلح و درک مشترک نامگذاری شد و نخستین مراسم گرامیداشت این روز برگزار شد. پس از آن همه ساله عنوانی خاص برای این روز در نظر گرفته شده است که در 10 سال اخیر این نامگذاری به شرح زیر بوده است:
سال 2010:
گردشگری و تنوع زیستیسال 2009:
گردشگری و تقدیر از تنوعسال 2008:
پاسخگویی گردشگری به چالش تغییرات جوی و گرم شدن کره زمینسال 2007:
گردشگری درهای نو به روی زنان میگشایدسال 2006:
غنیسازی گردشگریسال 2005:
سفر و حمل و نقل: از تخیلهای ژول ورن تا واقعیتهای جاری قرن 21سال 2004:
گردشگری و ورزش، 2 ضرورت حیاتی برای درک مشترک، فرهنگ و توسعه جوامعسال 2003:
گردشگری و راهکاری برای کاستن از فقر، خلق شغل و تناسب اجتماعیسال 2002:
گردشگری طبیعت، راهکار توسعه پایدارسال 2001:
گردشگری و معبر صلح و گفتوگوی تمدنهاسال 2000:
فناوری و طبیعت: 2 چالش گردشگری در طلیعه قرن 21و سال 2011:
گردشگری: پیونددهنده فرهنگهایکی از اهداف پاسداشت روز جهانی گردشگری بسط مفاهیم اجتماعی مرتبط با آن است و به صورت اخص توسعه اهداف هزاره در راس برنامهها قرار دارد. به همین دلیل تاکید بر رویکردهای فرهنگی یکی از مهمترین اهداف نامگذاری این روز بوده است. در همین چارچوب سال 2011 به عنوان «سال گردشگری پیونددهنده فرهنگها» نامگذاری شدهاست.
جهانی شدن گردشگری
روز جهانی گردشگری، فرصتی است که ما نیز خود را با آنچه در دنیا رخ میدهد، همراه کنیم. ایران ظرفیتهای گستردهای برای بسط گردشگری دارد. ما با مختصات فرهنگی خودمان از نظر گردشگران، کشوری ارزشمند هستیم؛ هنگامی که سخن از فرهنگ به میان میآید، یک کلیت فرهنگی به نام فرهنگ ملی ما مطرح میشود و از آن سوی، ایران خود یک کشور چند فرهنگی است و اقوام مختلف در کنار یکدیگر زندگی میکنند.
در حالیکه تالشیها در شمال ایران در عمق جنگلهای گیلان، زندگی و آداب و رسوم خاص خود را دارند، در همان حال بلوچها و سیستانیها در کیلومترها دورتر به فرهنگ و سنن خاص خود پایبند هستند؛ همانقدر که فرهنگ ترکمنها ارزشمند است، فرهنگ کردها نیز دیدنی و قابل ستایش است. فرهنگ از بطن مردمان یک سرزمین برمیآید و قابل احترام است؛ بنابراین شایسته است ما نیز بیش از گذشته بهگردونه تحولات فرهنگی وارد شویم؛ همانگونه که پیش از این نیز ایران در سال 2001 به عنوان میزبان این مراسم نقش ایفا کرده است.
مریم چهاربالش
گفت و گو
