اینجا آب حرمت دیگری دارد

این توصیف‌های سون آندرس هدین (Sven Andres Hedin) سوئدی از ایران است، از کویرهای ایران و از بیابان‌هایش که در عالم یگانه‌اند. یک جا کویر است و آن‌گاه کمی آن سوتر به برکت کوه‌هایی که سر بر آسمان می‌سایند، نعمت باران و برف بر این سرزمین جاری می‌شود.

اگر از بخش‌های البرز در مناطق شمالی ایران چشم بپوشیم، آن‌گاه ایران می‌شود ترکیبی از کوهستان و کویر و بیابان، بیش از 54 درصد خاک کشور را کوهستان تشکیل داده است و همین خود برکتی شده است تا در مناطق مرتفع سهمی از نزولات آسمانی نصیب این سرزمین خوش نقش و نگار شود و همین خود به عاملی برای یگانه شدن و منحصر به فرد شدن کویرهای ایران تبدیل شده است و درست به همین دلیل است که در میان منطقه بیابانی کاشان، بهشت قمصر و نیاسر رشد می‌کند و سر برمی‌آورد.

باز هم به همین دلیل است که چهارمحال و بختیاری به عنوان یکی از مرتفع‌ترین نقاط ایران، سرچشمه آب می‌شود و زندگانی و آن‌گاه آرام‌آرام به سمت سرزمین‌های بیابانی حرکت می‌کند.

شاید به همین دلایل است که جهانگردان بسیاری از جمله سون آندرس هدین ماه‌ها در بیابان‌های ایران به تماشای ترکیب این شن و بیابان و آن‌گاه هر از گاهی آبی روان نشسته‌اند و شاعران بسیاری مانند سهراب از دل این کویرها پرورش یافته‌اند و در وصف آن سروده‌اند و زیبایی‌های آن را ترسیم کرده‌اند.

شاید برای خیلی از جهانگردان هنوز مناطق جنگلی جذابیت بیشتری داشته باشد، خنکی بامداد و نسیم دریای مازندران و کلاردشت که البته اینها کم نیستند، برکت خداوند است که بر این سرزمین خوش‌نقش و مردمان مهربانش هبه شده است، اما بگذارید کمی به سرزمین‌های دورتر سفر کنیم. مثلاً به شب‌های کویر که مشهور است به سرما و چشمک ستارگان خوش‌نقشش، زیبایی ستارگان کویر آنقدر هست که نیازی نباشد رازشان را از منجمان حرفه‌ای پرسید، چرا که زیبایی این آسمان گشوده و دلباز آن است که دریای سرمه‌ای رنگش بر هر دیده‌ای گشوده است.

آری ایران است و کویرها و بیابان‌های منحصر به فردش، با تمام سختی‌ها و آسانی‌هایش، از کویر مرنجاب گرفته تا مصر و شهداد، این سرزمین در کنار جنگل و دشت و دمن، سرزمین کویرها نیز هست، کویرهایی که در پس چهره به ظاهر خشن‌شان جویباری می‌تواند در دلشان جاری باشد، شب‌هایی خنک و البته گاهی بسیار سرد؛ شب‌هایی که در همه جای دنیا یگانه است.

و باز هم فراموش نکنیم که همین کویرها، سرمنشأ تولد سبک معماری منحصر به فرد خود شده است که تا هنوز در کاشان، یزد و... ادامه دارد و دلباختگانی که از اقصی نقاط دنیا می‌شتابند تا خانه بروجردی‌ها و بازار کاشان را به نظاره بنشینند. مردمان کویر نیز منحصر به فردند، ساعی و کوشا، قطره‌ای آب را پاس می‌دارند و درست به پاس همین گرامیداشت آب است که بم، نگین شده است و ده بالا در یزد منطقه‌ای ییلاقی و...

کویر دیدنی زیاد دارد، برای سفر به کویر مانند سفر به کوهستان باید خطر کرد، همراه باید داشت، راهدانی که بداند از کدام منزل تو را به کدام منزل می‌برد و سرانجام بار شتران را در کدام منزل خواهد افکند.

صدای شترها هنوز شاید در بیابان‌ها و کویرها دیده شود، حیوانی قانع و کوشا که راه می‌پیمایند و با صبوری خود سواران را درس مقاومت می‌دهند.

... سفر به کویر گفتنی‌ها دارد و از این پس بیشتر به کویرها و بیابان‌های ایران سفر خواهیم کرد و تلاش می‌کنیم که آنها را در چارچوب واژه‌ها میهمان ذهن‌های شما کنیم.