از دیگر بیماریهای انگلی بسیار شایع در جهان میتوانیم به توکسوپلاسما، آمیبهای رودهای، کرم کدو و کرمک اشاره کنیم.
متاسفانه به خاطر این که بیشتر بیماریهای انگلی در کشورهای غربی تا حدود زیادی مهار شدهاند، در متون پزشکی به این بیماریها کمتر پرداخته میشود و در عوض بیماریهای کمتر شایع که در غرب بیشتر دیده میشوند، حجم زیادی از مطالب پزشکی را به خود اختصاص میدهند.
اهمیت بیماریهای انگلی به جز شیوع زیاد آنها که در بالا اشاره شد، این است که بسیاری از بیماریهای انگلی در مناطق مختلف ایران شایع هستند و اگرچه در چند دهه اخیر با گسترش شبکههای بهداشت و درمان بشدت محدود شدهاند، ولی کماکان باعث تلفات و به مخاطره افتادن سلامتی گروه زیادی از هموطنانمان بخصوص در مناطق محروم کشور میشوند.
برخلاف باکتریها و ویروسها که به درون سلولهای بدن وارد میشوند و آنجا تکثیر شده و باعث بیماری میشوند، انگلها دارای یک یا چند سلول هستند که تمام فعالیتهای یک موجود زنده را انجام میدهند. اندازه این موجودات بسیار ریز است ولی اکثر آنها با چشم غیرمسلح دیده میشوند و برخی از آنها مثل کرم کدو تا چند متر طول دارند.
انگلها وقتی وارد بدن انسان میشوند، از مواد غذایی موجود در بدن استفاده میکنند و باعث ضعیف شدن فرد میشوند. برخی انگلها مثل «ژیاردیا» باعث اسهال به خصوص در افراد ضعیف میشوند. انگل عامل بیماری مالاریا با ورود به گلبولهای سرخ بدن باعث پاره شدن آنها و بیماری خونی شدید میشوند.
اکثر کرمها هم با چسبیدن به جدار داخلی رودهها از مواد غذایی جدار رودهها استفاده میکنند.
یک خاصیت مهم انگلها این است که بیشتر آنها 2 یا چند چرخه زندگی دارند و یک دوره زندگیشان در بدن انسان و یک یا چند دوره زندگی در بدن سایر جانداران است. از طرف دیگر برخی انگلها برای انتقال از بدن جانداران به انسان، به ناقل که معمولا یکی از حشرات است، احتیاج دارند.
به عنوان مثال انگل عامل سالک، دورهای از زندگیاش را در بدن موش یا سگ میگذراند و سپس به وسیله پشه خاکی به انسان منتقل میشود یا انگل عامل مالاریا بعد از تکثیر در بدن انسان وارد بدن پشه میشود و آنجا بالغ شده و مجددا به بدن انسان برمیگردد.
در هفته آینده در مورد چند بیماری انگلی که در ایران شایع هستند و روش پیشگیری و درمان آنها خواهیم نوشت.
دکتر رضا کریمی / متخصص بیماریهای داخلی