تهدید طالبان

مواضع کنونی طالبان که نشانگر موج جدید نـاآرامی‌ها در افغانستان و پاکستان است از چند منظر قابل تامل است.

اولا برخی ناظران سیاسی بر این عقیده‌اند که رویکرد گسترده طالبان به حملات جدید نظامی برگرفته از مواضع جدید غرب در افغانستان و نیز تحولات کشورهای عربی است. اشغالگران افغانستان بویژه آمریکا در صحنه افغانستان به دنبال کسب موفقیت‌هایی تا پیش از آغاز روند خروج در ماههای آینده هستند. آمریکا همچنین تحمیل توافقنامه استراتژیک به افغان‌ها را پیگیری می‌کند. آنها برای این هدف حتی واگذار حاکمیت مناطق غربی و جنوبی افغانستان به طالبان را مطرح کرده‌اند. 

در همین حال بیداری مردمی در کشورهای عربی عملا غرب را معطوف به این کشورها ساخته و تا حدودی توجه سیاسی آنها به افغانستان کاهش یافته است. این شرایط فرصتی برای طالبان است تا برای کسب امتیازات بیشتر به تشدید اقدامات نظامی بپردازند. آنها همچنین با بالابردن هزینه‌های غرب خواستار امتیازات کلان از آنها می‌شوند.

ثانیا، برخی دیگر از ناظران سیاسی مواضع جدید طالبان را نشات گرفته از خواسته‌های آمریکا می‌دانند. واشنگتن در افغانستان تلاش دارد تا مهمترین طرح خود یعنی تحمیل توافقنامه استراتژیک را به افغان‌ها را اجرایی سازد. در این میان آمریکا از یک سو باید رضایت مردم و دولت افغانستان و پاکستان را جلب کند و از سوی دیگر طالبان را با خواسته‌های خود همسو سازد. تحرکات جدید طالبان هر چند فضایی منفی برای غرب است اما می‌تواند ضمن انحراف افکار عمومی از اقدامات پشت پرده تحمیل توافقنامه به افغان‌ها ، توجیه کننده حضور بلند مدت آمریکا در افغانستان باشد.

آمریکا بر این گمان است که با توجه به اهمیت آغاز خروج اشغالگران برای دولت افغانستان، تاثیر منفی تهدیدات طالبان بر این خروج برای کرزای، نهایت وی و حتی پاکستان را به پذیرش خواسته‌های آمریکا بویژه طرح توافقنامه استراتژیک وادار می‌سازد.تقارن ادعای طالبان با سفر سه روزه مارک گراسمن  نماینده ویژه رئیس جمهور آمریکا در امور افغانستان و پاکستان به پاکستان و افغانستان، هند و عربستان سعودی تقویت کننده این نظریه است.

به هر تقدیر تهدید طالبان برای انجام عملیات‌های جدید با هر هدف و عنوانی که باشد یک اصل را آشکار می‌سازد و آن ناتوانی غرب در مقابله با این گروهها پس از 10 سال جنگ و کشتار است. شکستی که خود سندی بر تکرار سرنوشت انگلیس و شوروی برای آمریکا در افغانستان است. 

قاسم غفوری-جام جم آنلاین