بازسازی منارجنبان یزد

بهرام رضایی در گفت‌وگو با جام‌جم با اشاره به این‌که طرح جامع این روستای تاریخی در حال تهیه است،اظهار کرد: بازسازی مسجد جامع و بخصوص منار این مسجد که قدمت بسیاری طولانی دارد،به بخش خصوصی واگذار شده است.

وی ادامه داد: البته قدمگاه و کاروانسرای روستای خرانق مرمت و بازسازی شده است.

رضایی می‌افزاید: سرمایه‌گذار و بهره‌بردار آثار تاریخی این روستا در تلاش است که علاوه بر مسجد، حمام تاریخی و آسیاب آبی خرانق را در سال جاری مرمت و بازسازی کند ولی بازهم باید گفت که مشکل جدی برای آثار تاریخی روستای خرانق خالی از سکنه شدن و نبود یک متولی در روستاست.

با این وصف، منارجنبان خرانق به عنوان رقیب جدی منارجنبان اصفهان، یکی از آثار شگفت‌انگیز تاریخی استان یزد شناخته می‌شود و به اعتقاد کارشناسان به دلیل عدم اطلاع‌رسانی مناسب، این ابنیه تاریخی چندان برای گردشگران شناخته شده نیست.

این مناره بلند دارای 3 طبقه است و در ضلع شمالی مسجد جامع خرانق بر پا شده و قدمت آن از خود مسجد بیشتر است.

این مناره که مرتفع‌ترین بنای منطقه است، در قدیم به عنوان فانوس‌خانه و برج دیده‌بانی استفاده می‌شده و در قسمت بالایی‌اش ساختاری چوبی داشته که بر اثر زلزله و وزش باد کج شده است.

منارجنبان روستای خرانق یک راه‌پله حلزونی دارد که شامل 2 ردیف پله برای رفت و برگشت است. عرض پلکان‌های داخل آن در قسمت پایین 60 تا 70 سانتی‌متر و در قسمت بالا به 40 تا 50 سانتی‌متر می‌رسد.

البته قلعه این روستای تاریخی یکی دیگر از آثار تاریخی و شگفت‌انگیز خرانق به شمار می‌رود که در حقیقت یک مجتمع مسکونی‏ بر بلندی تپه‌ای که بر تمام زمین‌های اطراف اشراف دارد جای گرفته است.

همچنین 6 برج نگهبانی، برای حفاظت ساکنین قلعه وجود داشته که متصل به بدنه قلعه است. جنس دیوارهای قلعه خرانق از خشت و گل و سقف آن از تیرهایی چون حصیرهای الیافی، چوب و پوشال است.

جالب‌تر این‌که در این قلعه 80 خانه عموما 2 تا 3 طبقه و در جاهایی تا 4 طبقه هم وجود دارد. طبقه بالای خانه‌ها هم عموما مربوط به خانه دیگر و دور تا دور قلعه هم نیز کانال آب برای حفاظت از آن حفر شده است.

کاروانسرای آجری خرانق هم در دوران قاجار ساخته شده و بانی آن شاهزاده ولی میرزا فرزند فتحعلی شاه قاجار بوده و محل استقرار و استراحت کاروان‌هایی بوده که به سمت مشهد در حرکت بوده‌ا‌ند. از این کاروانسرا در حال حاضر برای رصد ستارگان نیز استفاده می‌شود.

پل آبرو (آبراه) خرانق نیز ازقدمت تاریخی برخوردار است و به سبک معماری دوره ساسانیان بنا شده است. این پل دارای 4 دهانه می‌باشد و با پایه‌های قطور و طاق‌های قوسی به یکدیگر متصل شده است. مصالح به کار رفته در ساخت آن سنگ و ساروج بوده و طول آن 40 متر است. پل آبرو تنها پل انتقال آب در استان یزد به حساب می‌آید.

از دیگر جاذبه‌های خرانق علاوه براماکن تاریخی می‌توان به طبیعت چشم‌نواز، آبشار زیبای ساعتی و منطقه حفاظت شده دره انجیر، با دارا بودن حیواناتی چون یوزپلنگ، میش، قوچ، گربه وحشی و... اشاره کرد.

روستای تاریخی خرانق اینک خالی از سکنه است و ساکنان آن به تدریج آن را تخلیه و به مجموعه خانه‌های ساخته شده توسط دولت در بخش بالا دست روستا، کوچ کرده‌اند، این روستا در 8۵ کیلومتری شهر یزد واقع شده است.