خودآگاهی زنانه

البته برنامه‌های زیادی در رادیو و تلویزیون ساخته شده‌اند که چنین رویکردی داشتند و اساسا برنامه‌های تخصصی گفت‌وگومحور در رسانه ملی کم نیست اما اردی‌بهشت توانسته است نظر بسیاری از مخاطبان و منتقدان را به خود جلب کند و به سرعت به شهرت رسانه‌ای دست یابد. رمز موفقیت این برنامه را باید هم در رویکرد کارشناسی آن جستجو کرد و هم در فرم و شیوه اجرا که البته این دو در یک فرآیند تلفیقی رسانه‌ای به یک کل واحد و یگانه بدل شده‌اند که در نهایت بسیاری، نه فقط زنان به عنوان مخاطب اصلی این برنامه که حتی بسیاری از مردان نیز آن را بپسندند.

شاید یکی از ویژگی‌های بارز این برنامه مخاطب‌شناسی آن باشد. بدین معنی که بسیاری از برنامه‌های خانوادگی که در آن مسائل و مشکلات جامعه زنان کشور محور قرار می‌گیرد واجد یک سویه عمومی‌تر بوده و لایه‌های عام‌تری از زنان را دربر می‌گیرد اما اردی‌بهشت به مسائلی می‌پردازد که بیشتر دغدغه و مشغله زنان مدرن و جوان‌تر است؛ زنان تحصیلکرده و آگاهی که به طور جدی‌تری به مسائل اجتماعی پرداخته و به آن علاقه‌مند هستند. به عبارت دیگر اردی‌بهشت یک برنامه زنانه است که مخاطبان خاص دارد و البته مسائلی که در آن مطرح می‌شود برای مخاطب عام نیز قابل درک و جذابیت است. این بدین معنی نیست که مثلا زنان خانه‌دار نمی‌توانند از این برنامه بهره بگیرند یا مخاطب اصلی آن نیستند اتفاقا زمان پخش این برنامه یک ساعته که از 12 تا 13 ظهر است به گونه‌ای تنظیم شده که بیشتر زنان خانه‌دار مخاطب آن باشند. شاید بهتر است این گونه مطرح کنیم که این برنامه تلاش می‌کند تا مسائل مربوط به زنان در اقشار و سطوح مختلف اجتماعی را در سطحی بالاتر از برنامه‌های خانوادگی مطرح کرده و نگاهی تخصصی و روشنفکرانه‌تر به آن داشته باشد. اساسا این برنامه، محتوامحور است و مخاطبان خود را از میان زنانی برمی‌گزیند که نگاه تخصصی و عمیق‌تری به مسائل مرتبط با زیست زنانه دارند.

از دیگر ویژگی‌های اردی‌بهشت، تنوع سوژه و موضوعاتی است که هم به زنان می‌پردازد و هم ابعاد گوناگونی از زیست فردی و اجتماعی آنها را به بحث می‌گذارد ضمن این‌که در پس همه این سوژه‌ها و برنامه‌ها صیانت از خانواده و تلاش در جهت ارتقای کارکردهای نهاد خانواده مورد توجه قرار می‌گیرد. لذا جامعه‌شناسی و روان‌شناسی خانواده بیشترین حجم و سهم موضوعی را در این برنامه به خود اختصاص داده است.

اردیبهشت به مسائل و موضوعات زنان و خانواده‌های ایرانی می‌پردازد که به تمام عرصه‌های اجتماعی، سیاسی، فرهنگی و هنری، بهداشت، ورزش، تغذیه و فعالیت‌های مذهبی توجه دارد؛ رویکرد برنامه با دفاع از آرمان های انقلاب اسلامی درباره زنان و خانواده سعی دارد در قیاس و تاویل وضعیت گذشته زنان را تا دوره معاصر مورد مداقه قرار دهد.

اگر بخواهیم اهداف این برنامه را به طور جزئی‌تر بررسی کنیم باید بگوییم اردی‌بهشت در محتوا اهداف زیر را دنبال می‌کند: 1ـ تبلیغ و ترویج تشکیل خانواده مبتنی بر آموزه‌های دینی و هویت ملی 2ـ بالا بردن مهارت‌های زندگی 3ـ ترویج اخلاق، امید و آگاهی در میان زنان و خانواده‌ها 4ـ بررسی آسیب‌های پیرامون تلاشی خانواده‌ها و در صورت امکان ارائه راهکارها در جهت کاهش آسیب‌ها 5ـ ایجاد آگاهی برای رابطه تربیتی میان مادران و فرزندان 6ـ تبلیغ و ترویج توانایی همسران در رفع معضلات و اختلافات پیش‌رو از طریق مراجعه به مشاورین روان‌شناس 7ـ ادب کلامی، رفتاری و تاثیر آن در ثبات رفتاری خانواده‌ها 8ـ تشویق خانواده‌ها و زنان به عنوان محور خانواده در صرفه‌جویی، قناعت و ساده‌زیستی در زندگی 9ـ تعریف صورت و محتوای حجاب و عفاف.

با دقت در اهداف طراحی شده برای این برنامه متوجه می‌شویم که افزایش آگاهی و اطلاعات زنان درباره توانمندی‌ها و حق و حقوق خویش و ارتقای مهارت‌های زندگی در ارتباط با خانواده و وظایف زنانه، مهم‌ترین اهداف این برنامه تلویزیونی محسوب می‌شود که به واسطه شفافیت و صداقت بیشتری که در طرح این مسائل نسبت به برنامه‌های مشابه دارد توانسته است نظر بسیاری از مخاطبان را جلب کند و اعتماد رسانه‌ای لازم بین مخاطبان و یک برنامه تلویزیونی شکل گرفته است.

رویکرد مهم برنامه اردی‌بهشت این است که در کنار بخش‌های روان‌شناسی و جامعه‌شناسی که اطلاعات و مهارت‌های ذهنی و رفتاری مخاطب را افزایش می‌دهد به طرح مسائل حقوقی و فقهی درباره زنان هم می‌پردازد تا شناخت و آگاهی آنان را درباره حقوق فردی و اجتماعی خود افزایش دهد. در عین حال برنامه‌های روان‌شناختی آن نیز واجد شفافیت و جذابیت بیشتری نسبت به برنامه‌های مشابه است. حضور دکتر ابراهیم میثاق به عنوان کارشناس روان‌شناسی توانسته است رضایت بسیاری از مخاطبان را در پی داشته باشد.

واقعیت این است که برنامه اردی‌بهشت واجد دو کارکرد اصلی است؛ یکی آسیب‌شناسی مسائل مرتبط با زنان و دوم مشاوره و ارائه راهکارهای عملی برای حل و فصل این مسائل. بدیهی است که ساخت چنین برنامه‌هایی ضمن ارتقای سطح دانش و مهارت‌های زنانه می‌تواند در صیانت و شکوفایی نهاد خانواده نیز تاثیر بگذارد.