دیپلماسی اشتون

اشتون در حالی دیپلماسی عربی خود را آغاز کرده که تحولات جدید در حوزه کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس و شمال آفریقا بر محاسبات و سیاست‌های اعراب و غرب تاثیر گذاشته است. بیداری اسلامی در این کشورها که با سقوط بن علی و مبارک در تونس و مصر همراه بوده و می‌رود تا سایر کشورهای عربی را نیز در برگیرد هراس شدید غرب و سران دست نشانده عرب را به همراه داشته است. در این چارچوب سفر اشتون را می‌توان بیش از هر چیز برگرفته از این نگرانی‌ها دانست.

اولا قیام‌های مردمی در کشورهای عربی حاکمان دست نشانده عرب را در آستانه سقوط قرار داده است. از سوی دیگر عدم حمایت قطاع غرب از سران عرب نظیر سرنوشت مبارک و بن علی نارضایتی شدید کشورهای عربی از غرب را به همراه داشته است. با توجه به نیاز اروپا و آمریکا به سران کنونی عرب، ورود آنها به منطقه را می‌توان برگرفته از دغدغه‌های اقتصادی غرب به دلیل افزایش بهای نفت و نیز تحرکی برای بیان همگرایی با سران عرب در برابر قیا‌م‌های مردمی دانست. دلجوی از سران عرب بویژه عربستان- امپراطوری نفتی غرب- در این چارچوب تعریف شده است.

ثانیا، مصادره قیام‌های مردمی کشورهای عربی و سوق دادن آن در چارچوب دموکراسی تعریف شده غربی از دیگر اهداف سفر افرادی مانند اشتون به منطقه است. آنها برآنند تا با نسخه‌های به ظاهر بشر دوستانه ضمن مهار قیام‌های مردمی آن را به سمت خواسته‌های انحرافی خود هدایت کنند. حضور مقامات ارشد اروپایی از جمله اشتون و نیز برگزاری نشست مشترک اروپا و شورای همکاری خلیج فارس در این چارچوب تعریف شده است.

ثالثا، نکته اساسی در سفرهای مقامات غربی از جمله خانم اشتون به منطقه تلاش آنها برای ایجاد فتنه منطقه‌ای با محوریت تقابل ایران و اعراب و نیز دور ساختن افکار عمومی از جنایات صهیونیست‌ها است که با ادعاهای واهی علیه تهران و سکوت در برابر جنایات صهیونیست‌ها صورت می‌گیرد.

به هر تقدیر می‌توان گفت که سفر اشتون به منطقه بیش از هر چیز برگرفته از چالشها و دغدغه‌های غرب در حوزه انرژی پس از قیام ملت‌های عربی است که با ادعایی بشر دوستانه اجرا می‌شود. اقداماتی که در سایه پاسخگویی به اعتراض‌های جهانی به سکوت غرب در قبال جنایات بحرین و یمن و جنگ لیبی برای اجرای اهداف استعماری غرب اجرا می‌شود هر چند که فرآیند بیداری اسلامی در منطقه این سیاست را با چالشهای اساسی مواجه کرده است.

قاسم غفوری-جام جم آنلاین