مستند داستانی

1 ـ شخصیت‌ها در نقش خودشان بازی کنند: البته اگر امکان‌پذیر باشد. نمونه موفق این نوع «دموکراسی در دادگاه» محصول موسسه ملی فیلم کاناداست که نقش دکتر کانادی فیلم را خود شخصیت اصلی بازی می‌کند.

2 ـ تایید و اثبات: بخش اعظم موفقیت مستندهای داستانی به این برمی‌گردد که مخاطب باور کند آنچه روی پرده می‌بیند، واقعا اتفاق افتاده یا دست‌کم به واقعیت نزدیک است. یکی از روش‌های نیل به این مقصود انتخاب وضعیت اجتماعی، تحقیق و کشف واقعیات مربوط به آن و سپس درهم تنیدن و بافتن قصه‌ای براساس این واقعیات است. کاری که جرمی سندفورد، فیلمنامه‌نویس در فیلم «کتی به خانه بازمی‌گردد» انجام داده است. روش متداول‌تر، انتخاب یک واقعه تاریخی یا معاصر از بین اخبار و بازسازی آن وقایع است مثل فیلم‌های «دادگاه برنارد گوتز»، «کمینگاهی در واکو» و «قتل‌عام بچه‌ها در آتلانتا».

3 ـ سندیت دیالوگ‌ها: از اصول ساخت فیلم مستند داستانی، یافتن منابع دقیق است تا گفتار متن را براساس آنها نوشت. این اسناد معمولا شامل نامه‌ها، یادداشت‌های روزانه، مصاحبه‌ها و گزارش‌های مطبوعاتی است. سندفورد در این خصوص نوشته است: «زمانی که روی یک مجموعه حوادث روزنامه‌ها کار می‌کردم، متوجه آتش‌سوزی مرگباری شدم که مبنای فیلمم قرار گرفت. من گزارش‌های مامور تحقیق این واقعه را دنبال کردم و آن را مبنای گفتار متن قرار دادم. مامور تحقیق می‌پرسد: «سر بقیه چه آمد؟» و کتی جواب می‌دهد: «همه‌شان در آتش سوختند.» دیالوگ مربوط به این صحنه را مو به مو از گزارش مامور تحقیق اقتباس کردم».

4 ـ سندیت مکان‌ها و شخصیت‌ها: برخلاف فیلم‌های داستانی که سندیت لوکیشن‌ها در اولویت آخر است و گزینش محل فیلمبرداری معمولا براساس ارزان بودن اجاره، بدعت و تازگی و سهولت شرایط کار است، در مستند داستانی بخصوص مستندهای تاریخی، سندیت در اولویت است؛ البته در صورتی که شرایط فراهم و چنین گزینه‌ای وجود داشته باشد. نمونه موفق این مورد 2 مجموعه «جستجوی نیل» و «مکتشفان» محصول دهه 70 بی‌.بی.‌سی است.