بایدن در کاخ کرملین

به رغم آنکه ادعا شده سفر بایدن برای زمینه چینی جهت سفر اوباما به روسیه می‌باشد اما بررسی مواضع طرفین در هفته‌های اخیر نشانگر استمرار لایه‌های پنهان اختلاف میان طرفین می باشد که بر سفر بایدن نیز سایه افکنده است.

هر چند که طرفین در باب پیمان استارت، ورود مسکو به جنگ افغانستان و برخی مسائل بین المللی به توافقاتی رسیده‌‌اند اما همچنان اختلاف‌هایی میان طرفین وجود دارد. از نکات مطرح در این حوزه مواضع آنها در قبال طرح سپر موشکی می‌باشد.

به رغم ادعای طرفین و ناتو مبنی بر رویکرد به مشارکت در این طرح و پذیرش دغدغه‌های روسیه، اظهارات روزهای اخیر هیلاری کلینتون وزیر خارجه آمریکا که بر عدم عقب نشینی آمریکا از اجرای طرح سپر موشکی در لهستان تاکید کرده بود نشانگر استمرار چالشها میان طرفین می‌باشد که می‌تواند در سفر بایدن به مسکو مورد توجه باشد.

مسائل خاورمیانه و شمال آفریقا نیز از دیگر نکات تاثیرگذار در مناسبات طرفین است. آمریکایی در حالی برای حفظ شرایط گذشته در خاورمیانه و ساخت شرایط جدید در شمال آفریقا فعال شده‌اند که در مقابل روسیه تغییرات در ساختار خاورمیانه و حفظ شرایط گذشته در شمال آفریقا را اساس سیاست‌های خود می‌داند. سکوت روسیه در قبال خاورمیانه و اصرار آن بر عدم دخالت نظامی در لیبی گواهی بر این رویکرد است. تلاش برای تغییر نگرش روسیه و همسویی آن با آمریکا و ناتو در قبال خاورمیانه و نیز اجرای احتمالی حمله نظامی به لیبی از خواسته‌های بایدن در مسکو می‌تواند باشد.

بررسی پرونده های قدیمی مانند بحران‌های آسیای مرکزی و قفقاز، چگونگی تعامل روسیه با اروپا، پرونده ایران، کره شمالی، چین ، تحولات آفریقا ، چگونگی ایفای نقش روسیه در افغانستان و... از دیگر مسائل مطرح در سفر بایدن است.

با تمام این تفاسیر آنچه مسلم می‌باشد آنکه روابط دو کشور همچنان در مسیر تنش قرار دارد که نمود عینی آن مواضع آنها در قبال تحولات جهانی از جمله درباره خاورمیانه و شمال آفریقا است. البته طرفین بر اساس منافع خویش ادعای بهبود مناسبات را مطرح می‌کنند اما در عمل در مسیری مغایر با این ادعاها پیش می‌روند و هر کدام به نحوی به دنبال به چالش کشاند دیگری در معادلات جهانی می‌باشند. 

قاسم غفوری-جام جم آنلاین