سفر ‌آداب دارد

سفر موجب می‌شود که فشارهای روحی و جسمی از فرد دور شود. البته ممکن است مسافرت اضطراب هم به همراه داشته باشد، اما استرس سفر یک استرس مثبت است و از نوع اضطراب ناشی از زندگی روزمره نیست. اگر می‌خواهید برای تفریح، رفع خستگی یا تغییر آب و هوا مسافرت کنید باید به آداب سفر از لحاظ تامین سلامت توجه کنید تا دچار مشکل نشوید.

غذا خوردن حین سفر مساله مهمی است. کسانی که با خودرو مسافرت می‌کنند 2 راه بیشتر ندارند یا از منزل با خود غذایی بردارند یا این‌که بین راه غذا بخورند. در هر دو صورت امکان فاسد بودن یا فاسد شدن مواد غذایی و مسموم شدن افراد وجود دارد.

عدم رعایت بهداشت در رستوران‌های بین راه یکی از مشکلات همیشگی گردشگران ایرانی است که در تعطیلات طولانی‌مدت نوروز، به دلیل افزایش متقاضیان این مکان‌ها، مسائل متعددی را برای مسافران بین راه فراهم می‌کند. از این عدم توجه مسوولان و کارکنان رستوران‌ها، به عنوان یکی از علل شایع انتقال بیماری‌های روده‌ای و دستگاه گوارش نام برده می‌شود.

برخی از این رستوران‌ها که ظاهر تمیزی هم دارند از صابون‌های جامد استفاده می‌کنند که خود می‌تواند عامل انتقال بعضی بیماری‌ها باشد. اگر در رستوران‌های بین راهی غذا می‌خورید سعی کنید تا حد امکان سالاد، بویژه سالادی که در آن از کاهو استفاده شده نخورید. غذاهای دریایی نیز انتخاب مناسبی در غذاخوری‌‌های بین راهی نیستند.

همچنین تا حد امکان از خوردن انواع خورش‌ و کباب کوبیده نیز خودداری کنید، فراموش نکنید خورش‌ را می‌‌توان چندین بار گرم کرد و ماندگی آن قابل تشخیص نیست. کباب کوبیده هم که تکلیفش روشن است. کیفیت گوشت و ماندگی گوشت و به کار بردن موادی مانند خرده نان و مانده غذا‌ها در تهیه کباب کوبیده خوردن آن را به واقع نامطمئن می‌سازد.

اما اگر از منزل غذا به همراه می‌برید همیشه بسته غذایی خود را روی یخ قرار دهید. در صورت عدم دسترسی به یخدان از مصرف مجدد غذایی که بیش از 2 ساعت از طبخ آن می‌گذرد خودداری کنید؛ در هر شرایطی غذاهایی را که بیش از 3 روز باقی‌مانده‌اند، مصرف نکنید. مصرف غذاهای مانده در هنگام سفر بخصوص گوشت چرخ‌کرده و ماهی سرخ‌شده از عوامل اصلی ایجاد مسمومیت است. غذاهای خشک و نان تازه جزو غذاهای سالم هستند.

طبخ غذا در سفر یکی از تفریحات مسافران محسوب می‌شود که اگر با احتیاط توام نباشد به بیماری منجر شده و شما را با مشکلاتی مواجه می‌کند.

پیش از هر چیز باید بدانید غذای مورد مصرف باید کاملا پخته شود. ممکن است به علت عجله زیاد، تهیه غذا به درستی انجام نشود، به گونه‌ای که غذا بویژه گوشت‌ها به طور کامل پخته نشده و همین امر سبب آلودگی و فساد آن شود. از ظاهر گوشت می‌توان به میزان پخت آن پی برد، برای مثال رنگ گوشت پخته باید قهوه‌ای باشد.

به یاد داشته باشید زمانی که بیرون از منزل کباب می‌پزید، از ظروف تمیز برای قرار دادن کباب‌های پخته استفاده کنید و هیچ‌وقت از ظروفی که در آنها گوشت خام قرار داشته و هنوز شسته نشده است برای کباب‌های پخته استفاده نکنید. تخم‌مرغ را نیز به طور کامل بپزید و سپس مصرف کنید.

از خرید مواد غذایی محلی نظیر ماست، پنیر، خامه، دل و جگر مرغ که احتمال آلودگی‌شان زیاد است و مصرف آنها می‌تواند انواع بیماری‌های عفونی و انگلی را انتقال دهد، خودداری کنید. همچنین در سفر به مناطق روستایی از خوردن شیر تازه دوشیده‌شده از دام یا پنیر محلی و محصولات لبنی تازه، خودداری کنید زیرا ممکن است به تب مالت مبتلا شوید.

اگر به نقاط گرم سفر می‌کنید به واسطه گرم بودن هوا و تعریق، مقداری از آب و الکترولیت‌های بدن شما دفع می‌شود؛ به همین دلیل به آب بیشتری نیاز دارید. آب آشامیدنی سالم بهترین وسیله برای برطرف کردن تشنگی است.

اما آب‌های غیر بهداشتی یکی از عوامل بیماری‌زا در مسافرت‌ها هستند. مسافران باید سعی کنند از آب‌های معدنی‌ای استفاده کنند که از بهداشتی بودن آنها مطمئن هستند. آب‌های غیر بهداشتی فقط آلودگی میکروبی و ویروسی به همراه ندارند و بعضی از آب‌ها ممکن است آلوده به مواد معدنی و شیمیایی باشند.

مسافرت به مناطقی که برخی بیماری‌ها در آن اپیدمی شده‌اند، می‌تواند باعث آلودگی و بیماری مسافران شود.

مثلا در برخی مناطق کشور بیماری‌های انگلی نظیر کرم کدو یا مالاریا شایع است. در برخی مناطق هم هپاتیت A شایع است که این نوع هپاتیت از طریق آب و غذای آلوده انتقال می‌یابد. بنابراین در صورت عدم رعایت نکات بهداشتی ابتلا به این قبیل بیماری‌ها برای گردشگران دور از ذهن نخواهد بود.

چنانچه از سلامت آب مورد مصرف اطمینان ندارید ابتدا آب را حداقل به مدت چند دقیقه جوشانده و پس از سرد شدن مصرف کنید. همچنین در مسیر سفر برای آشامیدن و شستشو از آب جوی‌ها و رودخانه‌ها به هیچ‌وجه استفاده نکنید.به خاطر داشته باشید یخ‌های فروخته شده در کنار جاده‌ها ممکن است از منابع آلوده تهیه شده باشند پس نباید از آنها استفاده کنید.

به یاد داشته باشید که نوشابه‌های گازدار شیرین، گزینه مناسبی برای آشامیدن نیستند. زیرا علاوه بر ضرر‌هایی که برای بدن دارند، تشنگی را تشدید می‌کنند.

هنگام گردشگری و سفر می‌توان از آبمیوه‌ای که در یخدان‌ها نگهداری شده استفاده کرد. مصرف یک تا 2 لیوان آبمیوه علاوه بر رفع تشنگی فواید بسیار زیاد دیگری را برای بدن دارد. خوردن چای کمرنگ به همراه آبلیمو نیز کمک بسیار موثری در رفع تشنگی می‌کند.

گردشگری به خودی خود می‌تواند از لحاظ پزشکی مشکل آفرین شود؛ از جاده و حوادث جاده‌ای که بیشترین خطر مسافرت محسوب می‌شوند و همه‌ساله موجب تلفات انسانی زیادی در کشورمان می‌شود تا تهوع، اسهال و استفراغ که شایع‌ترین مشکل سلامت در مسافرت‌ها هستند. اسهال مسافران، شایع‌ترین بیماری سفر است که در اثر مصرف غذاهای آلوده ایجاد می‌شود و در هر شرایطی باید سریع درمان شود.

معمولا افراد در هنگام سفر، تنقلات زیادی مصرف می‌کنند که این مساله تا حدود زیادی موجب بروز حالت تهوع، استفراغ و اسهال بویژه در کودکان می‌شود.

بیماران مبتلا به صرع نیازمند مراقبت‌های خاص در سفر هستند. نکته قابل توجه در این بیماران، همراه داشتن دارو به هنگام مسافرت است. همچنین به دنبال مصرف داروها به هیچ عنوان نباید شب‌زنده‌داری کرده و تا دیروقت بیدار بمانند.

بیماران دیابتی نیز باید نکاتی را رعایت کنند. این بیماران باید لوازم ضروری از جمله انسولین و داروی مصرفی، دستگاه تست قند خون و باتری، لانست نمونه‌گیری خون، سرنگ، نوار تست قند خون و ادرار، آمپول گلوکاگن، مواد قندی‌ که سریع جذب می‌شوند، الکل پزشکی یا پارچه نمدار همراه خود داشته باشند. کیف حاوی وسایل ذکر شده نباید در معرض نور و حرارت (مثلا داخل داشبورد، پشت شیشه اتومبیل و...) قرار گیرد.

در طول سفر نیز اگر خود فرد رانندگی ‌می‌کند،‌ باید مراقب باشد زمان حرکت، ‌قند خونش پایین نباشد. همچنین در مسیرهای طولانی لازم است هر 2 تا 3 ساعت یکبار قند خون را اندازه بگیرد.

همچنین اگر کوچک‌ترین علامت کاهش قند خون ظاهر شد، فورا باید مواد قندی بخورد.

این بیماران هنگام سفر با اتوبوس نیز نباید به طور دائم روی صندلی بنشینند. لازم است برای برقراری جریان طبیعی خون در پاها، گاهی بایستند یا در راهروی وسط اتوبوس چند قدم راه بروند.

در هنگام سفر با هواپیما نیز این افراد باید وسایل مورد نیاز خود را در کیف دستی قرار داده و همراه خود به داخل هواپیما ببرند.

اگر می‌خواهید سفر سالمی داشته باشید این 10فرمان را به خاطر بسپارید و به آنها عمل کنید:

1. موز، سیب و پرتقال بهترین میوه‌های مسافرتی هستند زیرا برای مصرف باید پوست آنها را کند.

2. در صورت نیاز به گوشت تازه، حتما آن را از فروشگاه‌های معتبر تهیه کنید و دقت نمایید گوشت دارای مهر نظارت دامپزشکی باشد.

3. به کودکان خود بیاموزید که آب برخی از شیرهای پارک‌ها و معابر عمومی ممکن است غیرآشامیدنی باشند.

4. در صورت استفاده از غذاهای کنسرو شده پس از اطمینان از تاریخ مصرف آن، ابتدا آنها را به مدت 20 دقیقه جوشانده و سپس مصرف نمایید.

5. حتی اگر هوا سرد باشد نه خودتان نه بچه‌ها داخل اتومبیلی که موتورش روشن است نخوابید؛ حتی برای چند دقیقه.

6. برای پیشگیری از بیماری‌های پوستی، هنگام اقامت در مسافرخانه، هتل و... از ملحفه شخصی خودتان استفاده کنید.

7. روز قبل از سفر را با آرامش و خونسردی بگذرانید و شب قبل را زود بخوابید. فراموش نکنید خواب آلودگی یکی از علل مهم حوادث رانندگی در جاده‌هاست.

8. همیشه قبل از آماده کردن یا خوردن غذاها دست‌هایتان را با صابون بشویید. اسهال‌های میکروبی در طی سفر و به دلیل عدم رعایت بهداشت قابل انتقال است.

9. در سفر از حمل گوشت خام و تخم مرغ خام و فرآورده‌های لبنی با ماندگاری کوتاه خودداری کنید زیرا به سرعت فاسد می‌شوند.

10. از مصرف کنسرو‌هایی که قوطی آنها دارای برآمدگی،‌ فرورفتگی یا نشتی است، خودداری کنید.