قنات شاهیک قاین

وی افزود: شاهیک اولیه قبل از حمله مغول به قاین دایر شده و نقش بسزایی در تامین آب مورد نیاز سپاهیان در آرتاگوانا داشته است. برخی معتقدند کانالی از قلعه کوه تا شاهیک وجود داشته و از این راه آب به سپاهیان قلعه می‌رسیده است،‌اما با حمله مغلولان این قنات تخریب شده و آثار و ویرانه‌های آن هنوز موجود است و پس از آن قنات فعلی احداث شده است.

رئیس اداره میراث فرهنگی و گردشگری شهرستان قاین تصریح کرد: شاهیک با 2 هزار متر طول، 25 حلقه چاه دارد و عمق مادرچاه آن در دامنه قلعه کوه به 30 متر می‌رسد، اما ارتفاع میله ورودی به آب‌بند 6/21 متر و متوسط کوره آن 7/1 متر است و آبدهی آن سالی، ماهی بوده و به وضعیت بارندگی سالانه بستگی دارد که بعضی سال‌ها تا 100 لیتر بر ثانیه می‌رسد، اما بر مبنای 60 لیتر در ثانیه، سالانه یک‌میلیون و 982 هزار و 160 مترمکعب آبدهی دارد.

صرافیان گفت: شاهیک هیچ‌گاه نخشکیده، حتی در خشکسالی سال 1320 آبدهی آن از 5 لیتر در ثانیه کمتر نشد و در بالا دست مادرچاه دو بند احداث شده و در این بندها چاه‌های تزریقی قرار داشته که هنگام سیلاب‌های تند بخش اعظم آن در چاه‌ها نفوذ کرده و در تغذیه سفره زیرزمینی و افزایش آبدهی قنات تأثیر بسزایی دارند.

وی افزود: ابتکارات به کار رفته در قنات شاهیک منحصر به فرد است زیرا مهم‌ترین عیب قنات‌ها آن است که آب در فصول عدم نیاز، خارج می‌شود، اما ابتکار قنات شاهیک این عیب را مرتفع کرده؛ به طوری که 4 کانال به نام‌های نوبرقلعه کوه، نوبرلاخ، نوبردره، بندشاهیک و نوبرپوزه اول، برای ذخیره‌سازی آب ایجاد شده و توسط سدی به ارتفاع 3متر و عرض یک متر آب‌ها را مهار می‌کند.

رئیس اداره میراث فرهنگی و گردشگری شهرستان قاین ادامه داد: بر این سد، قفل‌های پایین، وسط و بالا در نزدیکی مادرچاه در ارتفاعات مختلف تعبیه و در زمان مشخص باز می‌شوند که ارتفاع قفل اولی با دومی نیم متر، دومی با سومی یک متر و سومی با سرریز 5/1 متر است.

صرافیان گفت: جنس قفل‌ها از سنگ و ساروج بوده و توسط چوب‌هایی مسدود می‌شوند و زمان بستن قفل‌ها از اول دی تا 20 بهمن است که در این مدت 259 هزار و 200مترمکعب آب ذخیره می‌شود.