ابعاد اختلاف

محور اصلی این اختلافات را مالکیت بر جزایر «کوریل» تشکیل می‌دهد به گونه‌ای که هر کدام از طرفین خود را در چند دهه گذشته مالک این مناطق عنوان می‌کنند.

روسیه آن را جزء سرزمین خود دانسته و ژاپن از آن به عنوان اراضی اشغال شده توسط روسیه سخن به میان می‌آورد. اوج این تنشها زمانی آغاز شد که دیمیتری مدودف رئیس جمهور روسیه از این منطقه بازدید و خواستار حضور بیشتر مسئولان روس در این منطقه شد.

در مقابل پکن نیز این اقدام را اهانت به خود دانسته و خواستار پایان این روند شده است. بسیاری از ناظران سیاسی بر این عقیده‌اند که رویکرد یک باره روسیه به این مناطق و اصرار بر تثبیت جایگاه خویش برگرفته از سیاستهای داخلی و جهانی روسیه می‌باشد چرا که اولا مدودف خود را برای انتخابات سال 2012 آماده می‌کند در حالی که به دلیل چالشهای اقتصادی و برخی مسائل سیاسی از جایگاه چندانی در میان مردم برخوردار نمی‌باشد.

وی با رویکرد به منطقه کوریل که از نظر حیثیتی برای روسها مهم می‌باشد از یک سو افکار عمومی را از چالشهای داخلی منحرف می‌سازد و از سوی دیگر به تثبیت پایه‌های قدرت می‌پردازد تا از آن در راه امور انتخاباتی بهره برداری کند.

 ثانیاً روسیه از رویکرد منطقه‌ای ژاپن و تقویت توان نظامی آن چندان رضایتی ندارد لذا تلاش دارد تا پیش از آنکه ژاپن بتواند به موقعیتی منطقه‌ای دست یابد جایگاه خویش را در کوریل تثبیت نماید.

نکته قابل توجه آنکه روسیه از روابط آمریکا و ژاپن که به توسعه نفوذ واشنگتن در منطقه منجر می‌شود ابراز نارضایتی می‌کند لذا با به چالش کشاندن ژاپن تلاش دارد تا خواست خویش مبنی بر دوری توکیو از واشنگتن را اجرایی سازد. در این میان بحران خاورمیانه دور شدن آمریکا از سایر تحولات جهانی فرصتی را برای روسیه به همراه داشته تا در سایه آن بتواند اهداف خویش را در منطقه پیگیری کند.

به دلیل حساسیتهای موجود در خاورمیانه به ویژه مصر، آمریکا اجباراً معطوف به این مناطق شده در حالی که روسیه به دلیل وابستگی کمتر به این منطقه با آسودگی خاطر بیشتری برای رسیدن به اهداف منطقه‌ای خود فعال شده است امری که نتیجه آن را در مناطق مورد مناقشه با ژاپن (جزایر کوریل) می‌توان مشاهده کرد هرچند که روسیه برای جلوگیری از بحرانی شدن منطقه از مذاکره و گفت و گو در این زمینه نیز سخن به میان می‌آورد.

قاسم غفوری-جام جم آنلاین