«بوطیقا»، گنجینه ادبیات داستانی

«بوطیقا» از جمله برنامه‌هایی است که با محور قرار دادن ادبیات داستانی، به بررسی مسایل این حوزه به آشنایی با نویسندگان و معرفی آثارشان می‌پردازد و از سوی دیگر با نگاهی به دلمشغولی‌های دیرین ایرانیان با ادبیات و داستان، اوقاتی توام با نشاط و سرزندگی فرهنگی را برای مخاطبان خود بوجود آورده است.

جدول پخش برنامه‌های رادیو فرهنگ با توجه به گستردگی مخاطبانی که دارد و همچنین پخش این برنامه‌ها از طریق امواج رادیویی در سراسر ایران و جذب شنونده‌هایی از طریق ماهواره و اینترنت در سراسر جهان در یک تقسیم‌بندی کلی به شیفت‌های 5 ساعته تبدیل شده است.

روزهای پنجشنبه از ساعت 19 تا 24 شیفت شبانه این شبکه رادیویی در اختیار رسول تسلیمی (تهیه‌کننده)‌، یاسر نوروزی (سردبیر)‌ و حسن آزادی (مجری)‌ می‌باشد. این شیفت علاوه بر بخش‌های تولیدی مشاعره، مبانی نقد ادبی و شب قصه از ساعت 30/9 تا 12 شب به برنامه زنده‌ای اختصاص دارد با عنوان «بوطیقا» که در حوزه ادبیات داستانی تولید می‌شود.

یاسر نوروزی معتقد است: «برای یک پکیج رادیویی اگر بخواهیم کاری قابل قبول ارائه دهیم باید محتوا، سردبیری، تهیه‌کنندگی، گویندگی و... مورد پذیرش مخاطب باشد. مثلا در «بوطیقا» همه عوامل تلاش می‌کنند تا به محتوای برنامه که همانا ادبیات داستانی است به بهترین نحو پرداخت شود.»

وی ادامه می‌دهد: «مهم‌ترین هدفمان در برنامه «بوطیقا» وجه آگاهی‌بخشی برنامه است یعنی این‌که همزمان باجریان روز در حوزه کتاب پیش رویم و تلاش می‌کنیم در بخش معرفی کتاب نه تنها نگاه تبعیضی داشته باشیم بلکه با دعوت از نویسنده‌ها، کتاب‌های روز و مناسب را به لحاظ کیفی به شنونده‌ها معرفی نماییم.»

همواره اخبار مختلفی در خصوص کاهش سرانه مطالعه کتاب در جامعه شنیده می‌شود. در این بین برنامه‌های صدا و سیما می‌تواند با فرهنگ‌سازی صحیح و مخاطب‌پسند و همچنین با بیانی ظریف و غیرمستقیم در این امر سهیم باشند.

گلستانی (کارشناس برنامه بوطیقا)‌ در این خصوص معتقد است: «طبیعتا بهترین روش برای این فرهنگ‌سازی، انتخاب مناسب و به روز است. دوم این‌که رمان‌ها و کتبی در حوزه ادبیات داستانی انتخاب و به شنونده‌ها معرفی شود که از یک استاندارد مناسب برخوردار باشد. ما در برنامه بوطیقا قبل از آن‌که مقابل یک نویسنده بنشینیم و با او در خصوص کتابش صحبت کنیم، به او هویت و احترام می‌بخشیم. شخصا فکر می‌کنم نویسنده یک کتاب داستانی، تنها یک مهمان نیست که به رادیو دعوت شده است بلکه فردی است که برای خلق یک اثر ادبی، از زندگی، اندیشه و تفکر خود مایه گذاشته است. پس شان کتاب در زندگی هر یک از ما جایگاه خود را پیدا خواهد کرد.»

او در ادامه می‌گوید: «در این برنامه هیچ چیز برایم جالب‌تر از آن نیست که در هفته کتابی، را بخوانم و بعد با نویسنده‌اش صحبت کنم و ببینم چه اتفاقی در پشت خلق آن اثر رخ داده است... و ما تلاش می‌کنیم تا به رمان تنها به عنوان یک پدیده سرگرم‌کننده نگاه نکنیم. مهم‌ترین مساله نیز این است که مخاطب حس متقابلی نسبت به نویسنده پیدا کند و متوجه شود که پشت آن اثر، اندیشه، تفکر و فن هنری نهفته است.»

«بوطیقا» با بهره‌گیری از بخش‌های متنوع، فضای برنامه را نیز از یکنواختی مباحث گفت‌وگویی دور می‌سازد. برنامه با آیتمی به نام رویداد داستانی که تحلیلی است بر خبرهای داستانی هفته آغاز می‌شود. پس از آن در بخش پیشخوان صحن معرفی کتاب و خواندن قسمتی جذاب از آن، به گپ و گفتی دوستانه با نویسنده می‌پردازد. آیتم زاویه دید نیز متونی جذاب از خاطرات نویسندگان و یادداشت‌های روزانه آنها را شامل می‌شود که شنیدن آن با اجرای حسن آزادی برای شنونده‌های بوطیقا خالی از لطف نیست.

اما بخش اصلی برنامه به میزگرد هفته اختصاص می‌یابد که یک موضوع در حوزه کتاب‌های داستانی یا تازه‌های نشر مورد بررسی قرار گرفته و به عنوان بخش گفت‌وگو محور برنامه جذابیت‌هایی را برای مخاطبان به دنبال دارد. فرهنگ مولف نیز عنوان بخش دیگری است که به زندگینامه بزرگان ادبیات جهان اختصاص می‌یابد. در پایان برنامه نیز داستانی کوتاه در قالب آیتمی به نام داستانک خوانده می‌شود.

رسول تسلیمی (تهیه‌کننده بوطیقا)‌ در خصوص انتخاب موسیقی برای بخش‌های مختلف برنامه می‌گوید: «در امر تهیه‌کنندگی یک برنامه رادیویی با 4 عنصر سروکار داریم که عباتند از کلام، موسیقی، سکوت و افکت که باید از طرف تهیه‌کننده و به نحو احسن مورد استفاده قرار گیرد. در فضای شبانه برنامه بوطیقا نیز موسیقی‌هایی با عنوان قطعات شبانه مثل موسیقی‌های لایت (سبک)‌ و ارکسترال بکار می‌رود تا در کنار محتوای برنامه به دل شنونده بنشیند.»