امپراتور باز هم می‌دود

ناراحتی آسم این دونده، یکی از علت‌های اصلی او برای کناره‌گیری از مسابقه ماراتن المپیک بود. گبرسلاسی که دوبار رکورد دو ماراتن جهان را شکسته و اکنون رکورددار این رشته است، امسال در مسابقه ماراتن برلین شرکت نکرد.

در همین مسابقه برلین بود که او در سال‌های 2007 و 2008 رکورد جهان را شکست. او در برلین ندوید تا تمام توان خود را در مسابقه ماراتن نیویورک به‌کار گیرد. مسابقه امسال ماراتن برلین یکشنبه 16 آبان برگزار شد و گبرسلاسی یک روز پیش از مسابقه به نیویورک رسید. او در نیویورک گفت که از ناحیه زانوی راست ناراحتی دارد. زانویش ورم داشت و عکس MRI زانویش نشان داد که این عضو بدنش آسیب دیده است. با این همه گبرسلاسی مصمم بود در مسابقه شرکت کند. او در مسابقه پس از طی 26 کیلومتر به علت ناراحتی و ورم زانوی راست کنار کشید و سپس در پایان مسابقه در نشست خبری در حالی که اشک از چشمانش سرازیر شده بود و بغض گلویش را گرفته بود، بازنشستگی خود را از ورزش قهرمانی پس از 18 سال حضور مداوم اعلام کرد.

به دنبال اعلام بازنشستگی گبرسلاسی، لامین دیاک، رئیس اتحادیه بین‌المللی فدراسیون‌های دوومیدانی تاسف عمیق خود را از تصمیم ناگهانی گبرسلاسی بیان کرد و گفت: گبرسلاسی یک فوق ستاره و قهرمان بزرگ و اسطوره ورزش دوومیدانی است. بنابر این جای بسی تاسف و اندوه است که این مرد بزرگ از دنیای قهرمانی خداحافظی می‌کند. دیاک افزود: گبرسلاسی، قهرمان دو دوره المپیک و 4 دوره قهرمانی جهان و کسی که بارها رکوردهای جهان را شکسته، یکی از بزرگ‌ترین دوومیدانی‌کاران از نگاه میلیون‌ها علاقه‌مند ورزش دوومیدانی در سراسر جهان است. او فقط یک نماد و الگوی ورزشی نیست، بلکه شخصیتی در خور احترام، گرم و دوست داشتنی دارد. او به‌معنای واقعی یک انسان است.

گبرسلاسی در نشست خبری گفت: من تصمیم خود را ناگهان گرفته‌ام و حتی با مربی‌ام در این باره صحبتی نکردم. پیش از این هرگز به بازنشستگی فکر نکرده بودم، اما حالا برای بار نخست فکر می‌کنم زمان بازنشستگی‌ام فرا رسیده است. بگذارید دویدن را کنار بگذارم و به کاری دیگر بپردازم.

بگذارید به جوانان میدان بدهم. وقتی به نیویورک آمدم، می‌دانستم زانویم آسیب دیده است. فکر کردم جدی نیست، اما اتفاقاتی افتاد که نمی‌توانستم آنها را تغییر دهم. از کسی شکوه و گله‌ای ندارم. خودم به این نتیجه رسیده‌ام که ورزش قهرمانی را کنار بگذارم. برای پیروزی در نیویورک، تمرینات سختی انجام دادم، اما موثر نبود.

گبرسلاسی اولین موفقیت بزرگ خود را سال 1992 با کسب مدال طلای دوهای 5 و 10 هزار متر در رقابت‌های دوومیدانی قهرمانی جوانان جهان به دست آورد. او 4 بار متوالی قهرمان دو 10 هزار متر رقابت‌های جهانی دوومیدانی در قسمت بزرگسالان شد و در دو المپیک 96 آتلانتا و 2000 سیدنی مرد اول دو 10 هزار متر بود.

او پس از المپیک 2004 آتن به دوهای جاده، رو آورد و سپس موفقیت‌های خود را در دوهای جاده بویژه ماراتن آغاز کرد. او اوایل پاییز امسال نیم ماراتن را در 59 دقیقه و 33 ثانیه دوید.

وقتی در کیلومتر 26 مسابقه ماراتن نیویورک، گبرسلاسی از حرکت باز ایستاد، گبر ماریان هموطنش که پشت سر او می‌دوید، به کنارش رفت و او خواست به مسابقه ادامه دهد. گبر ماریان 26 ساله پس از مسابقه گفت: تا کیلومتر 26 هایله از من جلوتر می‌دوید که ناگهان ایستاد. به او گفتم هایله بیا، اما او نمی‌توانست حرکت کند. او فقط گفت، نمی‌توانم. تو باید به مسابقه ادامه دهی. هایله مرد بزرگی است. او سلطان دویدن است. از او درس‌های زیادی آموختم. او نه تنها دویدن خوب، بلکه درست زندگی کردن را به من یاد داده است.

سباستیان کو دارنده 2 نشان طلای المپیک در دوهای نیمه استقامت و رئیس کمیته سازماندهی بازی‌های المپیک 2012 لندن با تمجید از گبرسلاسی، بازنشستگی او را فقدانی برای ورزش دوومیدانی قهرمانی خواند و او را برجسته‌ترین قهرمان این ورزش ارزیابی کرد. کو گفت: هایله ورزشکاری است که سالیان سال بهترین دونده استقامت جهان بود. استیو کرام یکی دیگر از قهرمانان پیشین المپیک هم گفت: از تصمیم گبرسلاسی برای بازنشستگی تعجب کردم. از او همیشه به عنوان یکی از بزرگ‌ترین دوندگان استقامت جهان یاد خواهد شد. او در دوهای جاده، پیست و صحرانوردی عالی بوده است.

ساموئل وانجیرو قهرمان دو ماراتن المپیک پکن نیز از نامداران دوومیدانی است که از کناره‌گیری گبرسلاسی از دنیای قهرمانی تعجب کرده و حتی ناراحت شده است. این دونده کنیایی گفت: از اعلام بازنشستگی گبرسلاسی عمیقا غمگین شدم. وقتی سر میز صبحانه حاضر شدم، نمی‌دانستم گبرسلاسی ناگهان از ورزش قهرمانی کنار رفته است، مردم مرا در جریان گذاشتند، آنها از من در این باره نظرم را پرسیدند و تازه آن وقت موضوع را فهمیدم.

وانجیرو درخصوص گبرسلاسی گفت: او الگویی برای تمام ورزشکاران قاره آفریقاست. او الگوی همه دوندگان نسل بعد از خود به شمار می‌آید. فرقی نمی‌کند این دوندگان اهل اتیوپی باشند یا کنیا یا اریتره. هایله سالیان سال دونده پیشتاز بود و به پیروزی‌های زیادی رسید.

وانجیرو که با بی.بی.سی گفت‌وگو می‌کرد، افزود: از وقتی دانش‌آموز دبیرستان بودم، دلم می‌خواست روزی مانند گبرسلاسی بدوم و مانند او پیروز شوم.

از زمانی که در المپیک پکن وانجیرو برنده مدال طلا شد دو هدف داشته است: یکی شکست دادن گبرسلاسی و دیگری شکستن رکورد جهانی این دونده. حالا او حسرت می‌خورد که فرصت رقابت با گبرسلاسی را از دست داده است. وانجیرو در این باره گفت: امیدوارم هایله در تصمیم خود تجدیدنظر کند و به مسابقات بازگردد، زیرا می‌خواهم با او رقابت کنم. من احتیاج دارم که او دوباره بدود. سال آینده به برلین خواهم رفت تا رکورد جهانی گبرسلاسی را در آنجا بشکنم.

هرمنس مربی و مدیر برنامه‌های گبرسلاسی نیز مانند دیگران از تصمیم این دونده متحیر شد و گفت: باور نکردنی است. در واقع او تحت تاثیر ناکامی‌اش در دو ماراتن نیویورک قرار گرفت. دیوید بدفورد رئیس مسابقه ماراتن لندن که از نزدیک تماشاگر مسابقه ماراتن نیویورک بود، نکته‌های جالب و ظریفی را بیان کرد: من به دنبال گفت‌وگو با چند نفر از افراد نزدیک به گبرسلاسی متوجه شدم او پس از نیمه‌کاره ماندن مسابقه‌اش و آسیب‌دیدگی، بشدت منقلب شده بود و واکنش او کاملا قابل درک است، اما اعتقاد دارم زمانی که آرامش خود را بازیابد و به وضع عادی برگردد، تصمیم دیگری را درباره آینده‌اش خواهد گرفت. فکر نمی‌کنم مسابقه نیویورک، آخرین مسابقه او بوده باشد. حتی براین باورم او مصمم خواهد شد که بازگردد و سال آینده عنوان اول مسابقه نیویورک را به دست آ‌ورد.

او کسی نیست که تسلیم شکست بشود. گبر ماریان فاتح مسابقه امسال نیویورک هم اعتقاد دارد گبرسلاسی در اتیوپی تصمیم خود را عوض خواهد کرد، او فقط به زمان نیاز دارد.

از روزی که گبرسلاسی به کشورش بازگشته، با درخواست‌های بی‌شمار هموطنانش برای تجدیدنظر در تصمیم خود مبنی‌بر بازنشستگی از مسابقات روبه‌رو شده است. رسیدن او به آرامش، درخواست مردم و دوستان و مربیانش سبب شده تا او بیان کند که در آینده هم در مسابقات بویژه بازی‌های المپیک لندن شرکت خواهد کرد.

به گزارش رویترز گبرسلاسی 37 ساله که تحت تاثیر آسیب‌ زانو و شکست در مسابقه ماراتن نیویورک قرار گرفته بود، گفت: تصمیم به بازگشت گرفته‌ام. علتش هم این است که مردم از من خواسته‌اند.

مردم اتیوپی احساسات زیادی به من نشان داده و اصرار دارند دوباره در مسابقات حضور یابم. وقتی در نیویورک بودم، آسیب‌های زیادی داشتم که مرا غمگین و ناامید کرده بود، اما حالا که مداوا شده‌ام، احساس می‌کنم اوضاع بروفق مرادم شده است. از این به بعد تمام تمرکزم را روی دو ماراتن المپیک لندن قرار خواهم داد.

گبرسلاسی که در دنیای دوندگان استقامت و اتیوپی به امپراتور مشهور است، افزود: هنگام مصاحبه در نیویورک که اعلام بازنشستگی کردم، شرمنده و عصبی بودم. حالا که به آرامش رسیده‌ام به خود می‌گویم، آیا واقعا من بودم که آن حرف‌ها را زدم؟!

خبرگزاری فرانسه هم خبر بازگشت دونده خندان را به دنیای قهرمانی منتشر کرد و به نقل از گبرسلاسی نوشت: در آینده مسابقات زیادی خواهم داشت. فوریه 2011 مسابقه ماراتن توکیو خواهم بود و پس از آن ماراتن المپیک 2012 را پیش‌رو خواهم داشت.

محمد رضاپور ‌/‌ جام‌جم