مکه در بیان ناصر خسرو

و گرد بر گرد مسجد حرام، شهر است و کوچه‌ها و بازارها و اندر شهر هیچ درخت نیست مگر بر در مسجد حرام که سوی مغرب است که آن را باب ابراهیم خوانند: برسرچاهی درختی بلند است و بزرگ شده. و از مسجد حرام بر جانب مشرق بازاری بزرگ کشیده است از جنوب سوی شمال. و برسر بازار از جانب جنوب کوه ابوقبیس است و دامن کوه ابوقبیس صفا است و آن چنان است که دامن کوه را همچون درجات بزرگ کرده اند و سنگ‌ها به ترتیب رانده که بر آستانه‌ها روند خلق و دعا کنند.

و به آخر بازار از جانب شمال، کوه مروه است و آن اندک بالای است و بر او خانه‌های بسیار ساخته اند و در میان شهر است و در این بازار بدوند از این سر تا بدان سر و آن چه گویند صفا و مروه کنند آن است و چون کسی عمره خواهد کرد اگر از جای دور آید به نیم فرسنگی مکه هرجا میله‌ها کرده اند و مسجدها ساخته که عمره را از آنجا احرام گیرند و احرام گرفتن آن باشد که جامه دوخته از تن بیرون کنند و ازاری برمیان بندند و ازاری دیگر یا چادری برخویشتن در پیچند و به آوازی بلند می‌گویند که لبیک اللهم لبیک و به سوی مکه می‌آیند.