تصمیمات باید کارشناسی شده باشد

این که مهندس ضرغامی آن شب بدون برنامه‌ریزی قبلی از برنامه «شب بخیر کوچولو» تجلیل کرد یا این‌که تلویحا از سیاستی که حذف این برنامه را در پی داشت انتقاد می‌کرد، بدرستی معلوم نیست.

اما اتفاق ساده‌ای که اول آبان 89 در رادیو ایران رخ داد، نشان‌دهنده نوع نگاه متفاوت به رسانه و کارکردهای آن در جامعه امروز ماست.

مطابق اعلام قبلی روابط عمومی رادیو ایران، اول آبان ماه اولین قسمت از سری جدید برنامه شب بخیر کوچولو از این شبکه پخش شد و بازخوردهای قابل پیش‌بینی آن نشان داد که ضریب نفوذ این برنامه نزد شنوندگان چقدر خواهد بود.

این نوشته درصدد به چالش کشیدن تصمیمات دیروز یا امروز مدیریتی درباره این برنامه نیست، بلکه در پی آن است که توجه مسوولان را در مدیریت فرهنگی به مطالعه عمیق در رابطه با رسانه و فرهنگ جلب کند و خطرات اعمال سلیقه در برخی تصمیم‌گیری‌ها را گوشزد نماید.

مهم‌ترین دلیل حذف این برنامه از جدول پخش برنامه‌های رادیو ایران، تغییر عادت رفتاری جامعه درخصوص ساعت خواب بچه‌ها اعلام شد و اگرچه مدیران وقت معاونت صدا هم به کیفیت خوب برنامه اذعان داشتند، اما این برنامه را متعلق به نسل قدیم می‌دانستند و معتقد بودند کارکرد رسانه رادیو در برابر گسترش فعالیت تلویزیون در کشور ما تغییر یافته است. آنها می‌گفتند دیگر نمی‌توان از خانواده‌ها خواست بچه‌های خود را ساعت 9 شب با قصه رادیو به خواب تشویق کنند. پس لزومی به پخش این برنامه در شبکه سراسری صدای جمهوری اسلامی ایران وجود ندارد و در یک اقدام ضربتی این برنامه خداحافظی کرد تا فردا دوباره به بچه‌ها سلام بگوید و برایشان لالایی بخواند.

سوال اینجاست که رادیو تغییر کرده یا تلویزیون یا بینندگان و شنوندگان آنها؟

بدیهی است رادیو همان رادیوست و تلویزیون همان تلویزیون، اما آنچه تغییر کرده نوع نگاه مدیریتی در این رسانه است. قصه‌گویی و روایت‌ کردن از قالب‌های مناسب ذات رادیوست که در هیچ شرایطی نمی‌توان آن را از رادیو جدا کرد. رسانه گرچه زائیده فرهنگ است، اما اکنون خود رسانه فرهنگ می‌سازد و در این راه رادیو کاربرد خویش را دارد و تلویزیون کارکرد خود را و اقبال به دیگری در برهه‌ای از خاص نباید به تعطیلی برنامه‌ریزی فرهنگی دیگری بینجامد.

حذف این برنامه در برهه‌ای از زمان و برگشت دوباره آن به جدول پخش رادیو ایران که هر دو با دلایل خاص خودش صورت گرفت، بهانه خوبی است برای آن که به این باور برسیم که این‌گونه تصمیمات رسانه‌ای باید در محیطی علمی و منتقدانه صورت گیرد، چراکه در تضارب آرا و فضای گفتمان، نقش و رسالت رادیو بدرستی تبیین می‌شود.