دیابت کور می‌کند

وی با اشاره به این نکته که مهم‌ترین کار در دیابت جلوگیری از بروز عارضه است، گفت: «هر زمان که فرد متوجه شد به دیابت مبتلا شده است، بهتر است به چشم پزشک مراجعه کرده و چشم او معاینه شود. وقتی معاینه توسط پزشک متخصص انجام گرفت بر اساس مرحله بروز مشکل، فواصل معاینات برای بیمار تعیین می‌شود.»

دکتر صدوقی تاکید کرد: «با شروع دیابت، بهتر است این معاینات نیز آغاز شود و اقدامات خاص هر مرحله صورت پذیرد. در نتیجه بهترین کار این است که فرد پس از تشخیص دیابت به چشم پزشک مراجعه کند.»

این پزشک فوق‌تخصص افزود: «افراد بالای 40 سال که بتازگی متوجه دیابت خود شده‌اند، باید بلافاصله برای معاینه به چشم پزشک مراجعه کنند، اما به طور معمول نوع دیابت افراد جوان‌تر (دیابت نوع یک) متفاوت است و این افراد معمولا زودتر متوجه بیماری می‌شوند. در مورد بیشتر این افراد می‌توان گفت هنگامی که متوجه می‌شوند به دیابت مبتلا شده‌اند، هنوز عارضه چشمی ایجاد نشده است. بنابراین می‌گویند افراد زیر 40 سال که به دیابت مبتلا می‌شوند، 3 تا 5 سال پس از تشخیص دیابت به چشم پزشک مراجعه کنند. یعنی لازم نیست بلافاصله مراجعه داشته باشند، ولی باز بهتر است آنها هم به پزشک مراجعه کنند.»

دکتر صدوقی تاکید کرد: «البته در جوان‌ها عوارض چشمی شدیدتر است، چون این افراد به دیابت نوع یک مبتلا می‌شوند که کنترل آن کمی سخت‌تر است. به همین دلیل عارضه دیرتر ظاهر می‌شود ولی در صورت بروز، کنترل آن هم به نسبت سخت‌تر است.»

وی با تاکید بر اهمیت کنترل قند خون گفت: «در تحقیقاتی که در این زمینه انجام شده است به اثبات رسیده اگر قند خون فرد مبتلا به دیابت به طور مرتب کنترل شود، یعنی نزدیک به محدوده طبیعی حفظ شود، عارضه چشمی برای این فرد ایجاد نمی‌شود یا اگر عارضه ایجاد شده باشد سیر پیشرفت آن کند می‌شود. البته اگر دیابت کنترل نشود، عوارض چشمی آن کورکننده بوده و باعث نابینایی فرد می‌شود.»

عضو هیات علمی بیستمین کنگره سراسری چشم پزشکی ایران یادآور شد: «متاسفانه مردم خیلی برای معاینات دوره‌ای چشم به پزشک مراجعه نمی‌کنند. گاهی بیمار به چشم پزشک مراجعه کرده و پس از معاینات مشخص می‌شود ته‌چشم خونریزی وجود دارد. پس از این معاینات و با انجام آزمایشات لازم مشخص می‌شود که فرد مبتلا به دیابت است. یعنی گاهی ممکن است عارضه ایجاد شود و بعد بیمار از طریق معاینه چشم پزشک متوجه شود که به دیابت مبتلاست.»

دکتر صدوقی درباره سختی‌های عمل جراحی چشم در دیابتی‌ها گفت: «در کل عمل آب مروارید در افرادی که دیابت دارند کمی مشکل‌تر است؛ چرا که احتمال عفونت بعد از عمل در این دسته بیماران به دلیل قند خون بالا وجود دارد، به همین دلیل گاهی ممکن است چند بار عمل این افراد به تاخیر بیفتد. ولی اگر قند خون کنترل شود، با توجه به پیشرفت‌های موجود و روش جراحی متداول فعلی معمولا مشکلی ایجاد نمی‌شود. ممکن است عوارض دیابت در تمام قسمت‌های چشم ایجاد شود که به همین دلیل مراقبت‌های خاصی حین عمل نیاز است. بخصوص در مورد افراد مسن دیابتی هنگام عمل باید خیلی مواظب بود که خراشی در سطح قرنیه ایجاد نشود. چون ترمیم زخم در افراد دیابتی دیرتر انجام می‌شود.»

به گفته این پزشک متخصص قرنیه، شخصی که به دیابت مبتلا می‌شود باید همیشه و به طور منظم به چشم پزشک مراجعه کرده و معاینات لازم را انجام دهد. پزشک با توجه به شدت بروز عارضه، فواصل معاینات را تعیین می‌کند.

وی گفت: «اگر عارضه ایجاد شود موجب تاری دید و کاهش بینایی فرد خواهد شد. در این شرایط با توجه به شدت و مرحله پیشرفت عارضه، پزشک اقدام به درمان می‌کند. در مراحل پیشرفته که ورم ته‌چشم یا خونریزی‌های شدید اتفاق می‌افتد، قسمت‌هایی از شبکیه لیزر می‌شود. لیزر نیز از بدتر شدن شرایط چشمی پیشگیری می‌کند؛ البته ممکن است عارضه پیشرفت کند که در آن صورت عمل‌های جراحی دیگری نیز لازم است تا دید این افراد تا حدودی حفظ ‌شود.»

بیستمین کنگره سراسری چشم پزشکی ایران از 8 تا 11 آذرماه در تالار همایش‌های بین‌المللی ابوریحان دانشگاه شهید بهشتی با حضور مهمانان خارجی و متخصصان داخلی برگزار می‌شود.

نیلوفر اسعدی بیگی / گروه سلامت