گشایش پرونده آمریکا در دادگاه حقوق بشر

این نخستین بار است که آمریکا با بررسی اتهام‌هایی در مورد شرایط حقوق بشر در این کشور مواجه می‌شود. اخیرا 103 سازمان غیردولتی و نهاد ملی و یک نهاد منطقه‌ای (کمیسیون آمریکایی حقوق بشر) طی گزارشی نقض حقوق بشر در ایالات متحده آمریکا را مورد انتقاد قرار دادند که گزارش این نهادها مورد توجه شورای حقوق بشر نیز قرار گرفت. از بین این 103 سازمان، بیش از 77 مورد آمریکایی هستند و مقر آنها در آن کشور است که به صورت انفرادی یا جمعی گزارش‌های خود را ارسال داشته‌اند. در میان سازمان‌های مشارکت‌کننده، 10 سازمان از عراق، 6 سازمان از کوبا، 5 سازمان از سوئیس، 2 سازمان از انگلستان و یک سازمان از بلژیک نیز دیده می‌شوند. از جمهوری اسلامی ایران نیز دو گزارش از سوی سازمان دفاع از قربانیان خشونت و موسسه حمایت از آسیب‌دیدگان اجتماعی ارسال شده که در متن تهیه شده از سوی کمیساریا 5 بار به آنها اشاره شد.

نشست روز اخیر شورای حقوق بشر سازمان ملل در حالی برگزار شد که آمریکا پیوسته مدعی رعایت حقوق بشر بوده و بصورت یکجانبه هر سال وضعیت 190 کشور جهان را بررسی کرده و حتی با ارسال پرونده آنان به کنگره، تصمیماتی نیز در این زمینه اتخاذ می‌کند. شورای حقوق بشر سازمان ملل متحد در 15 مارس 2006 جانشین کمیسیون حقوق بشر این سازمان شد. 48 کشور در شورای حقوق بشر عضویت دارند و هر ساله یک سوم اعضای جدید این شورا به مدت 3 سال دیگر انتخاب می‌شوند. مقر این شورا در ژنو است.

به اعتقاد برخی کارشناسان، دولت آمریکا بیشترین نقش را در نقض حقوق بشر در سطح جهان دارد و علاوه بر نقض حقوق بشر در داخل این کشور در زمینه‌های حقوق مدنی، سیاسی، اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی، بزرگ‌ترین ناقص حقوق بشر در خارج از آمریکا نیز محسوب می‌شود. به نظر این کارشناسان، نقض حقوق بشر در آمریکا طی دو دهه گذشته بویژه پس از حادثه 11 سپتامبر 2001 به طرز بی‌سابقه‌ای افزایش یافته است. این کشور همچنین طی 6 دهه پس از پایان جنگ جهانی دوم و تشکیل سازمان ملل متحد، کودتاهای زیادی را در کشورهای مختلف طراحی و اجرا کرده و جنگ‌های متعددی را در مناطق مختلف دنیا به راه انداخته است. شورای حقوق بشر سازمان ملل متحد پیش از برگزاری نشست روز جمعه خود با انتشار گزارشی در خصوص نقض گسترده حقوق بشر در آمریکا، واشنگتن را به‌شدت مورد انتقاد قرار داد.براساس این گزارش، آمریکا هم اکنون بیش از 380 هزار تبعه خارجی را در 300 بازداشتگاه زندانی کرده است. یکی دیگر از مهم‌ترین نگرانی‌هایی که در این گزارش به آن اشاره شده، مساله اعطای مصونیت به پیمانکاران خصوصی و سازمان‌های اطلاعاتی آمریکا است که در خارج از این کشور در کشتار مردم بی‌گناه در عراق، افغانستان و دیگر نقاط جهان دخالت دارند.وجود تبعیض نژادی در آمریکا نیز از محورهای مهم گزارش شورای بشر سازمان ملل است که سابقه تاریخی در این کشور دارد و بارها مورد انتقاد اندیشمندان و نهادهای حقوق بشری در داخل و خارج از آمریکا قرار گرفته است.

کشورهای اروپایی اعلام کردند که واشنگتن باید مجازات اعدام را ممنوع سازد. مکزیک نیز از آمریکا خواست تا از استفاده از اهرم زور در مورد کنترل مهاجران غیر قانونی در مرزهای دو کشور جلوگیری به عمل آورد.همچنین اندونزی از واشنگتن خواست تا در تحمل مذاهب بهتر عمل کند. مدیر سازمان عفو بین‌الملل نیز اعلام کرد که آمریکا باید افرادی را که مسوول شکنجه بوده‌اند، مجازات کند. رودولفو ریس رودریگز، نماینده کوبا در این نشست از آمریکا خواست تا به ممنوعیت ورود کالا از آمریکا به کوبا پایان دهد.نماینده ونزوئلا نیز گفت که آمریکا باید زندان گوانتانامو و زندان‌های مخفیانه خود را در سراسر جهان تعطیل کند، افرادی که عامل شکنجه بودند مجازات شوند و به قربانیان شکنجه غرامت پرداخت شود.آمریکا دربرابر این انتقادات از خود دفاع کرد و به توجیه اعمال خود پرداخت. هارولد کُه، مشاور حقوقی وزارت خارجه آمریکا، در این شورا گفت: شکی وجود ندارد که آمریکا شکنجه نمی‌کند و نخواهد کرد. در عراق، افغانستان و گوانتانامو ما صدها تحقیق در مورد سوء رفتار‌ با زندانیان انجام دادیم.هارولد کُه همچنین گفت که باراک اوباما نمی‌تواند به تنهایی زندان گوانتانامو را تعطیل کند. هر گونه تلاش برای تعطیلی گوانتانامو به کمک از سوی کنگره، دادگاه‌های آمریکا و کشورهای خارجی هم پیمان آمریکا نیاز دارد. وی خاطر نشان کرد که مجازات اعدام، موضوع بحث داغ در آمریکا بوده و از آن به عنوان جدیدترین جرم یاد شده است.