در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
این روزها خرد کردن یک ایرانچک 50 یا 100هزار تومانی مانند خرد کردن یک اسکناس، عادی شده است و لذا برای شهروندان شاید کمی دشوار باشد که آن را از مبادلات پولی روزمره خود حذف شده ببینند. البته دلایل دیگری هم برای ضرورت وجود ایرانچکها در شرایط حال حاضر وجود دارد؛ نخستین دلیل این است که چرخه پولی کشور فاقد هرگونه «تراول چک» است. بانک مرکزی از حدود 2 سال پیش و در پی اجرای سیاست قفل زدن بر خزانه و رعایت انضباط پولی در بانکهای دولتی، چاپ و توزیع هرگونه تراولچک توسط بانکها را ممنوع و متوقف کرد و بانکها را موظف به خرید و توزیع ایرانچک واحد بانک مرکزی نمود. در آن سالها بانکها برای جبران کسری تراز عملیاتی خود اقدام به چاپ تراولچک و توزیع آن، در چرخه پولی میکردند که این امر به نوعی ورود نقدینگی و اسکناس بدون پشتوانه به اقتصاد به شمار میرفت و باعث عبور تورم از مرز 20 درصد نیز شده بود. ولی بانک مرکزی با توقف این روند تلاش کرد جلوی ورود این نقدینگی به چرخه پولی را بگیرد و موفق هم شد، اما این موفقیت به بهای محروم شدن چرخه پولی از وجود هرگونه تراولچک و باقی ماندن چک بینبانکی و چک رمزدار به عنوان تنها جایگزین برای پول نقد تمام شد. حال اگر بانک مرکزی بخواهد ایرانچکهای موجود را نیز از چرخه خارج کند، این مشکل به چشم میآید.
از سوی دیگر ایران چکها با قرار گرفتن در دستگاههای خودپرداز به جزئی از مبادلات پولی مردم تبدیل شده و بانک مرکزی بیم آن دارد که با خروج آنها و نبود جایگزین، مبادلات نقدینگی مردم دچار مشکل شود. براساس آمار بانک مرکزی سهم ایرانچکها در سبد اسکناس کشور به 2/56 درصد رسیده و هماکنون 214 میلیون برگ ایرانچک منتشر شده است که رقم کل آن تا پایان اسفندماه سال 88 بالغ بر 133 هزار میلیارد ریال بود. روشن است خروج چنین حجمی از ایرانچکها از چرخه پولی بهویژه در آستانه اجرای هدفمندی یارانهها، ریسک بزرگی برای بانک باشد، لذا دیروز محمود احمدی، دبیر کل بانک مرکزی در گفتوگو با ایسنا نهتنها از کنار گذاشتن طرح خروج ایرانچکها از چرخه پولی تا اطلاع ثانوی خبر داد، بلکه اذعان کرد که ایرانچک 200 هزار تومانی نیز چاپ شده و در صورت ملاحظه شرایط کشور توسط بانک مرکزی وارد چرخه پولی کشور میشود.
احمدی درباره برنامه پشتنویسی و خروج ایرانچکهای 50 هزار تومانی از بازار گفت: بانک مرکزی فعلا برای خروج 50 هزار تومانی برنامهای ندارد. وی ادامه داد: ما برای زمان آغاز خروج ایرانچکهای 100 هزار تومانی، 15 آبانماه (امروز) را اعلام کرده بودیم و با توجه به اینکه قصد داریم این کار با طمانینه لازم انجام شود، احتمالا این زمان به تاخیر میافتد.
به گفته او در آخرین مرحله و در شعبه بانک پس از امضای مشتری، ایرانچک 100 هزار تومانی از چرخه خارج میشود و دیگر تجدید چاپ نخواهد شد. وی درباره زمان ورود ایرانچکهای 200 هزار تومانی به بازار گفت: فعلا قصد انتشار آنها را نداریم، مگر اینکه توزیع نقدینگی در جامعه با مشکل مواجه شود. این ایرانچکها چاپ شده و آماده توزیع است. احمدی در پاسخ به این سوال که چرا بانک مرکزی دائما تصمیمات خود را درباره موضوع اسکناس 10 هزار تومانی و ایرانچکها تغییر میدهد؟ گفت: این امر به دلیل بررسی دائم آمارها، رفتار مردم و بانکها و توجه به تراکنشهای الکترونیکی است. ما قصد داریم با توجه به اجرای هدفمند کردن یارانهها بهترین تعادل را برقرار کنیم.
وی همچنین درباره شایعه نبود 10 هزار تومانی در بازار اظهار کرد: چنین چیزی صحیح نیست و چاپ اسکناسهای 10 هزار تومانی به صورت شبانهروزی ادامه دارد و ما این اسکناسها را به طور دائم به بازار میفرستیم. وی ادامه داد: اساسا چند ماه طول میکشد تا اسکناسهای جدید به چشم مردم بیاید. دبیرکل بانک مرکزی ورود اسکناسهای 10 هزار تومانی را منطبق بر خروج ایرانچکهای فرسوده 50 و 100 هزار تومانی عنوان کرد و ادامه داد: به هر مقدار که از محل ایرانچکها فرسوده گیری داشته باشیم، اسکناس 10 هزار تومانی وارد بازار خواهد شد. وی در پاسخ به این سوال که آیا در مقطعی برنامهای برای توقف توزیع 10 هزار تومانی وجود داشته است؟ گفت: خیر. در هیچ مقطعی چنین قصدی وجود نداشته است. اسکناس 10هزار تومانی مطابق برنامه بانک مرکزی توزیع و نشر میشود.
در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
گزارش «جامجم» درباره دستاوردهای زبان فارسی در گفتوگو با برخی از چهرههای ادب معاصر
معاون وزیر بهداشت: