در خدمت و خیانت ناشران

این اتفاق مبارک بیشتر از هر چیزی حاصل رویکرد مجدد چند ناشر اسم و رسم‌دار و قوی به حوزه ادبیات و خاصه شعر است که این ناشران به دلیل داشتن نفوذ صنفی بالا، اعتبار و پیشینه و کارنامه فعالیتی مشخص توانسته اند یک بار دیگر به بازار بی‌رونق شعر تکانی بدهند.

در دل این ماجرا اما نکته‌هایی هم پنهان است و به نوعی بیانگر و موکد این است که به اصطلاح مافیای نشر و پخش کتاب و کالای فرهنگی در کشور چگونه می‌تواند در اقبال عمومی به یک ژانر یا نوعی از هنرها تاثیرگذار باشد و به عبارت دیگر نمایانگر این است که به قول جلال آل احمد، ناشران می‌توانند هم در خدمت و هم در خیانت شعر و ادبیات نقشی جدی ایفا کنند.

بسیاری از ناشران که البته بسختی می‌توان این نام ارزشمند را به عملکردشان اطلاق کرد در سال‌های گذشته و حتی همین امروز بیش از آن که در خدمت شعر باشند در خیانت به آن بوده‌اند. عده‌ای با سکوتشان و خروج از حوزه نشر شعر و گروهی دیگر با نگاه کاسبکارانه که همراه با دریافت پول از مولف بود و با انتشار هر دلنوشته سطحی، بی‌محتوا و فاقد معیارهای لازم ادبی و هنری، این هنر ملی ایران زمین را آلوده کردند تا آنجا که اعتماد مردم و مخاطب به شعر و شاعر خدشه‌دار شد و گاه در مواردی از میان رفت.

اما فارغ از این که امروز با چه نیت و هدفی برخی ناشران استخوان خرد کرده و تاثیرگذار در چرخه نشر و پخش کتاب دوباره به انتشار شعر امروز ایران و بویژه شعر جوان روی خوش نشان داده‌اند، این بازگشت را می‌توان به فال نیک گرفت و امیدوار بود که آن اعتماد آسیب‌دیده میان شاعران و مخاطبان هرچه سریع‌تر ترمیم یابد و شاهد شمارگان‌های چند ده هزارتایی در آینده‌ای نه چندان دور برای کتاب‌های شعر باشیم، چرا که مهم‌ترین سرمایه هنرمندان، نویسندگان و شاعران مردم و مخاطبانشان هستند، سرمایه‌ای که به دست آوردن آن سال‌ها طول می‌کشد.

فراموش نکنیم که در این دورانی که خدمت و خیانت به شعر فراوان دیده می‌شود شعرهای خوبی توسط شاعرانی که می‌شناسیم و گاه نمی‌شناسیم سروده و زاییده می‌شوند و این زایش ادبی و هنری هرگز در این سرزمین که هنر اولش شعر است، متوقف نخواهد شد؛ چراکه اصلا انسان هیچ گاه متوقف نمی‌شود و هر روز شاعرانی متولد می‌شوند که هر کدام سرمایه‌های خودشان را در درازمدت جمع می‌کنند و قطعا هیچ ناشر و کتابفروشی در سرودن و نسرودن هیچ شاعری سهمی ندارد و به قول نیما همواره این زمان است که غربال به دست از پی می‌آید.

سینا علی‌محمدی ‌‌
‌‌ گروه فرهنگ و هنر