آپارتاید در قالب کارت سبز

واکاوی طرحی در آموزش وپرورش

کد خبر: ۳۵۲۵

صدور کارت سبز که دریافت یک گروه تشویقی را برای معلمان به دنبال دارد، از جمله طرح های اخیر وزارت آموزش و پرورش برای اعمال سیاست های تشویق و ترغیب فرهنگیان برای حصول نتیجه بهتر در امور تحصیلی و تربیتی دانش آموزان است . البته نفس این اقدام بیانگر اعتقاد متولیان آن دستگاه به تاثیر پاداش های گوناگون در ارتقای سطح و کیفیت فعالیت های آموزشی و تلاش های مرتبط با آن است ؛ اعتقادی که در جای خود قابل احترام و بلکه تحسین برانگیز است ؛ اما شیوه اجرای این طرح از جهات مختلف قابل تامل و تدبر است:الف ( صدور کارت سبز فقط با کسب حداکثر نمره ارزشیابی عملکرد )نمره 30 ( در سه سال متوالی میسور است ، در حالی که تعیین امتیاز و تکمیل فرم ارزشیابی ، صددرصد به نظر شخصی "مدیر مدرسه " بستگی دارد و لذا این مدیر است که تعیین می کند کدامیک از افراد می توانند از مزایای ارتقای گروه استخدامی بهره مند شوند و واگذاری بخشی از حقوق و مزایای کارمند به نظر شخصی یک مدیر، نه تنها با فنون و علوم اداری سازگاری ندارد، بلکه خود به اهرم فشاری تبدیل می شود در دست برخی مدیران که برای در تنگنا قراردادن منتقدان از عملکرد خود، به شیوه ای ناپسند و مذموم از آن استفاده کنند.ب( وزارت آموزش و پرورش ، میزان کارآیی "مدیر مدرسه " را در ادامه آمار قبولی یا مردودی آن واحد آموزشی می داند و مدیر نیز به نوبه خود تلاش می کند تا با بهره گیری از اهرم های مختلف ، معلم را به تمکین از نظرات خویش وادارد. از دیگر سو، با دو نوبتی شدن امتحانات در مدارس ، بخش مهمی از نمره ارزشیابی محصلان ، به نظر شخصی معلم بستگی پیدا می کند و لذا معلمی که امروز با بدترین و سخت ترین مشکلات معیشتی و اقتصادی دست به گریبان است ، ناچار به ارفاق های بی حد و حساب و درج نمرات غیر واقعی و کاملا نامتعارف با سطح سواد دانش آموزان می شود تا مگر بتواند از مزایای "کارت سبز" بهره مند گردد که این شیوه در نهایت به سرازیر شدن سیل فارغ التحصیلان کم سواد و فاقد پتانسیل علمی کافی به درون جامعه می انجامد و این برای وزارتخانه ای که رسالت به تکامل رساندن یک ملت بزرگ و دارای تمدن ناب و کهن را به عهده دارد، حقیقتا اسباب شرمندگی است.ج( شیوه تعیین و تکمیل فرم ارزشیابی معلمان ، همواره یکی از جنجالی ترین موضوعات مورد بحث در دستگاه آموزش و پرورش است که بخش عظیمی از انرژی و بودجه آن سازمان را به خود اختصاص می دهد در واقع به ملاکهای منطقی و مقبول مندرج در فرم های مذکور عملا وقعی نهاده نمی شود و منحصرا سلیقه و دیدگاه مدیران که در تکمیل فرم دخالت داده می شود مثلا سال گذشته دیده شد که یک معلم وقتی در دو واحد آموزشی ، به طور همزمان و مستقل تحت ارزیابی عملکرد قرار گرفت ، در یک واحد نمره 5/29 و در واحد آموزشی دیگر نمره 5/19 برای او منظور شد چگونه می توان چنین اختلافی را توجیه کرد؛! جز این که اغراض شخصی یا خوشامد مدیر در چنین سنجشی دخالت داشته است ؛ بدیهی است حرف دخالت دادن نظر شخصی مدیر در سطح حقوق و مزایای کارمند، عرصه را برای ایجاد فضای تملق آمیز، چاپلوسی و بده و بستان های رایج فراهم خواهد آورد و چنین فضایی ، تاثیر مخربی بر فرآیند تربیت و یاددهی خواهد گذاشت که در نهایت آینده سازان میهن اسلامی را متضرر خواهد کرد.د( تداوم چنین رویه ای ، شعار "مدرسه محوری " را عملا به سیاست "مدیر محوری " تغییر داده است تا در چرخه آموزش و پرورش ، موازنه قدرت به نفع مدیران رده های مختلف تغییر یابد. ولی به حاشیه راندن "قشر معلم " در این فرآیند، عواقب ناگواری در پی خواهد داشت که قابل اغماض نیست که بخشی از آن، هم اینک رخ مینماید.البته این هنوز از نتایج سحر است ؛ باید در انتظار وقایع دیگر ناشی از این نوع "آپارتاید اداری " بود. برنامه کارت سبز نیز به سهم خود، در دامن زدن به نظام مبتنی بر "مدیر مداری " موثر خواهد افتاد؛ نیز افزایش مداوم مبلغ "حق مدیریت " و ایجاد اختلاف فاحش و غیرمنطقی بین حقوق و مزایای مدیران با معلمان عادی و مخصوصا افراد کم سابقه ، تبعیض و بی عدالتی را به ایشان القا خواهد کرد؛ چیزی که برازنده دولت مدعی اصلاحات نیست . به عنوان مثال ، حقوق دریافتی یک همکار فرهنگی با مدرک لیسانس برای تدریس تمام وقت در کلاسهای تابستانی )جبرانی ( در سال جاری مبلغی حدود70 هزار تومان بوده است ، در حالی که مدیری با همان مدرک تحصیلی مبلغی معادل 220 هزار تومان دریافت کرده است که مداقه در این سطح اختلاف بین دریافتی معلمان با مدیران در رده های مختلف اداری و آموزشی، نتایج جالبی را از علل افت تحصیلی و کاهش سطح آموزش به دست میدهد.ه( و اما مهمترین و خطرناک ترین پیامد اجرای طرح "کارت سبز" در فرآیند تعلیم و تربیت دانش آموزان کشورمان ، ایجاد جنگ روانی و بروز فضایی ملتهب ناشی از برخوردهای روحی و تحمیل فشار روانی مضاعف بر گروه کثیری از معلمان است ؛ معلمانی که از فقر شدید اقتصادی رنج می برند و در عین حال نخواسته اند یا نتوانسته اند تا به هر شکل در دل مدیر خود، جایی دست و پا کنند! اینان عملا در تنگنای روحی و روانی قرار خواهند گرفت تا بازده آموزشی آنان به کمترین مقدار ممکن تنزل باید.حال این وظیفه کارشناسان و متخصصان است تا با سنجشی دقیق و مبتنی بر اسلوب علمی ، پیامدهای چنین طرح مخاطره آمیزی را با این شیوه اجرایی در بوته نقد بگذارند و راهکارهایی مطمئن و مفید فراروی متولیان آموزش و پرورش قرار دهند اصرار در اجرا و تداوم شیوه هایی مذموم و زیانبار )مانند طرح کارت سبز( اضمحلال زودرس آموزش و پرورش را در پی خواهد داشت و هرگز چنین مباد.محمدرضا فتحی دبیر آموزش و پرورش ساوه