بیت المقدس؛ قبله اول مسلمین

آثار تاریخی بیت‌المقدس، بیانگر ارزش‌ها، خاطره‌ها و نشانه‌های دینی این شهر است و نشانه‌های حضور شکوهمند مسلمانان در آن، دیده می‌شود. توجه مسلمانان به شهر قدس، در مساجد، مجامع دینی، مدارس و آثار تاریخی فراوانی جلوه کرده است. از مهم‌ترین بناهای مذهبی در قدس، مسجدالاقصی در زاویه شرقی شهر و رو به قبله است. این مسجد، پیش از اسلام به شکل امروزی نبود، بلکه تمام حرم شریف را که شامل قبه‌الصخره و جاهای دیگر است، مسجدالاقصی می‌نامیدند. امروزه این نام به مسجدی بزرگ واقع در جنوب صحن حرم شریف گفته می‌شود.

ساخت بنای جدید مسجدالاقصی، سال 74 قمری و به دستور عبدالملک بن مروان آغاز شد و در نخستین سال از حکومت ولید بن عبدالملک (86 ق) به پایان رسید. طول مسجد 80 و عرض آن 55 متر است و 4400 متر مساحت دارد. دکتر گوستاولوبون در کتاب اسلام و تمدن عرب می‌نویسد: «مسجدالاقصی، از مهم‌ترین و شگفت‌انگیزترین بناهای ساخته انسان و زیبایی آن تصورناپذیر است.»