رکود در بازار برنج

یکباره پرشدن شالیکوبی‌ها از شالی برنج در زمان برداشت طبیعی به نظر می‌رسد اما از آنجایی که 70 درصد شالی‌ها از ارقام محلی است و دولت فقط خرید تضمینی ارقام پرمحصول را تقبل کرده، عرضه و تقاضای انواع برنج محلی با هم همخوانی ندارد و بازار در حالتی شبیه به رکود در انتظار بروز قیمت‌های واقعی و تثبیت آن است.

شالیکاران مازندران، فروش محصول برنج طارم محلی با قیمت کمتر از 22 هزار ریال در هر کیلوگرم را با صرفه نمی‌دانند و معتقدند فاصله قیمت ارقام محلی با ارقام پرمحصول به دلیل تفاوت در مقدار تولید و کیفیت واقعی نیست.

به گفته کشاورزان، منطقی نیست که دولت رقم شیرودی با متوسط تولید 5‌/‌4 تن برنج سفید در هر هکتار را با قیمت تضمینی 14 هزار ریال خریداری کند، اما رقم طارم محلی با متوسط تولید حدود 3 تن برنج سفید در هر هکتار 18 هزار ریال در بازار قیمت‌گذاری شود.

کشاورزان معتقدند: تعیین قیمت مناسب‌تر از سوی دولت برای خرید تضمینی ارقام پرمحصول برای تشویق کشاورزان به کشت ارقام پرمحصول امری مناسب و طبیعی است و شالیکاران نیز واقفند که خودکفایی تولید برنج در کشور بستگی به کشت ارقام پرمحصول و با کیفیت دارد.

به گفته کشاورزان، در این میان نباید کشاورزانی که نوع محلی و باکیفیت برنج را تولید می‌کنند نیز متضرر شوند و این درحالی است که به دلیل بالا بودن هزینه تولید و مشکلاتی که در تامین آب و تهیه نهاده‌های کشاورزی برای کشت ارقام پرمحصول وجود دارد، رغبت شالیکاران به کشت ارقام محلی در 3 سال اخیر بیشتر شده است.

در عین حال باید گفت سردرگمی شالیکاران در انتخاب نوع رقم کشت در یک دهه اخیر همچنان آزاردهنده است و به نظر می‌رسد تا زمانی که زیرساخت‌های بخش کشاورزی از جمله طرح تسطیح و یکپارچه‌سازی اراضی شالیزاری تحقق نیابد و قانون تغییر کاربری اراضی کشاورزی به درستی اعمال نشود و سیاست و رویکرد دولت در خودکفایی برنج بر اساس برنامه صورت نگیرد، سردرگمی کشاورزان مازنی در انتخاب نوع کشت تداوم خواهد داشت.

احمد قربانی، صاحب یک واحد شالیکوبی و از آگاهان به بازار برنج استان مازندران در زمینه وضعیت این کالای راهبردی به ایرنا گفت: بازار برنج محلی در شالیکوبی‌ها همچنان راکد است و بندرت با قیمت 18 هزار ریال با چک‌های 4 تا 5 ماهه داد و ستد می‌شود.

وی با بیان این‌که شالیکاران و خریداران منتظر قیمت واقعی برنج هستند، افزود: البته برخی از کشاورزان حاضر به فروش محصولشان هستند اما تقاضا برای خرید کم است.

قربانی اظهار کرد: هر روز شاهد افزایش تحویل شالی به واحدهای شالیکوبی هستیم به طوری که روزانه به طور متوسط 10 تن شالی پس از تبدیل به برنج سفید در انبارها انباشته می‌شود.

مسعود غلامی، مدیر جهاد کشاورزی بابل با بیان این‌که یکی از دغدغه‌های کشاورز فروش محصول است، افزود: باید به نوعی این اطمینان به کشاورز داده شود که نتیجه زحمات خود را دریافت خواهد کرد.

وی ادامه داد: تفویض اختیار به استانداران استان‌های شمالی در مورد وضعیت کلی برنج را می‌توان از حرکت‌های مناسب و رو به جلوی دولت دانست که به تولید، ترویج و مصرف با قیمت مناسب و بدون نوسان این محصول راهبردی کمک می‌کند.

وی نوسازی واحدهای شالیکوبی را ضروری خواند و گفت: حدود 90 درصد از 1200 کارخانه شالیکوبی مازندران سنتی و فرسوده است به طوری که درصد شکستگی برنج در تبدیل به مرز 30 درصد نیز می‌رسد.

مدیر زراعت سازمان جهاد کشاورزی مازندران نیز ضمن تایید رکود بازار برنج، قیمت برنج ارقام محلی را در شالیکوبی‌های استان در محدوده 17 تا 20 هزار ریال در هر کیلوگرم عنوان کرد و درعین حال گفت: فروش محصول برنج طارم محلی با قیمت 19 هزار ریال در هرکیلو برای شالیکاران توجیه اقتصادی دارد.

وحید کاوه افزود: برنج طارم محلی ارزش و قیمت خود را خواهد داشت زیرا برنج معطر و با کیفیتی است.

وی تاکید کرد: واردات برنج خارجی را باید مدیریت کرد تا لطمه‌ای به برنج معطر و با کیفیت طارم محلی تولید داخل کشور نخورد.

وی به وضعیت برداشت شالی برنج در مازندران اشاره کرد و گفت: برداشت از 90 هزار هکتار از مجموع بیش از 190 هزار هکتار زمین‌های کشاورزی تحت کاشت برنج به صورت مکانیزه انجام شده است و نوع برنج کشت شده در137 هزار و 709 هکتار از اراضی شالیزاری درو شده از انواع ارقام محلی است.

کاوه با بیان این‌که برداشت 53 هزار و 715 هکتار از اراضی شالیزاری از نوع ارقام پرمحصول نیز انجام شده است، گفت: تاکنون 1100 تن انواع برنج پرمحصول به‌صورت تضمینی خریداری شده است.

وی به پرورش رتون و کشت مجدد شالی برنج اشاره کرد و گفت: 27 هزار و 300 هکتار به صورت پرورش رتون و 6‌هزار و 300 هکتار نیز به صورت کشت مجدد شالی در استان در حال انجام است.

سالانه از 240 هزار هکتار اراضی شالیزاری مازندران، یک میلیون و 350 هزار تن شلتوک و پس از تبدیل حدود 950هزار تن برنج سفید حاصل می‌شود.