بازگشت به آینده

فیلم «بازگشت به آینده» کار مشترکی از 2 فیلمساز صاحب‌نام هالیوود است. استیون اسپیلبرگ تهیه‌کنندگی فیلم را به عهده داشته و رابرت زمکیس نویسندگی و کارگردانی یکی از بهترین داستان‌های «سفر در زمان» را انجام داده است. داستان فیلم به نوجوانی آمریکایی در دهه 80 می‌پردازد که با یک دانشمند غیرعادی که جامعه او را دیوانه می‌پندارد، دوستی عمیقی دارد. این دانشمند با پلوتونیوم قاچاقی که به دستش افتاده، ماشین زمانی می‌سازد که این بار واقعا در قالب ماشین است و زمانی که سرعتش به 88 مایل بر ساعت برسد، می‌تواند به سفر در زمان بپردازد. در زمان آزمون ماشین، زد و خوردی در می‌گیرد که طی آن مارتی مک‌فلای نوجوان ناچار می‌شود سوار بر ماشین فرار کند و به این ترتیب به سال 1955 پرتاب می‌شود و با والدین خود که در آن دوره نوجوان هستند، روبه‌رو می‌شود.

داستان این فیلم اگرچه روایتی هیجان‌انگیز و سریع را ارائه می‌کند و باعث می‌شود مخاطب میخکوب شود، اما در زیر داستان پرحادثه‌اش به یکی از پارادوکس‌های سفر در زمان اشاره دارد.

همیشه ایده سفر در زمان با مشکلات نظری همراه بوده است. برخی متفکران گمان می‌کنند حتی اگر روزی فناوری به ما اجازه ساخت ابزار سفر در زمان را بدهد، این مساله در ذات خود با پارادوکس همراه است، چرا که اگر شما در همین جهان و در همین درکی که از فضا و زمان دارید دست به سفر بزنید، ممکن است تغییراتی را ایجاد کنید که باعث شود آینده‌ای را که از آن آمده‌اید، دستخوش تغییر شود.

برای مثال فرض کنید 2 نسل به عقب بازگردید و در حادثه‌ای پدربزرگ خود را بکشید. آن‌گاه باید به این سوال پاسخ دهید که شما چگونه وجود دارید در حالی که پدربزرگ شما پیش از آن که ازدواج کند و والدین شما متولد شوند، از بین رفته است، البته مساله فقط در حد چنین معضلات بزرگی باقی نمی‌ماند. دانشمندان بر این عقیده‌اند که ساختار جهان ما بشدت آشوبناک است و کوچک‌ترین تصمیم و عمل ما در زمان حاضر منجر به تغییرات عظیم در آینده می‌شود. برای مثال اگر شما به دوران دایناسورها برگردید و به تصادف یک پروانه را از بین ببرید یا درختی را قطع کنید، سیل حوادث ممکن است آنچنان تغییر کند که آینده به طور کامل دستخوش تغییر شود.

البته برخی دانشمندان رادیکال و پیشرو سعی کرده‌اند تئوری‌هایی برای حل چنین پارادوکس‌هایی ارائه‌ کنند، مواردی مانند سفر در بین جهان‌های موازی یا تاثیر سفر در زمان بر خود فرد، اما همه این بحث‌ها باعث نمی‌شود تا داستان هیجان‌انگیزی مانند بازگشت به آینده، جذابیت خود را از دست دهد. همین جذابیت بود که باعث شد 2 قسمت دیگر در ادامه این فیلم ساخته شود.

پوریا ناظمی