در مصرف زولبیا و بامیه احتیاط کنید

مسلما برای داشتن بدنی سالم، باید اصول صحیح تغذیه را رعایت کرد و هنگام افطار تلافی 15 ساعت غذا نخوردن را با مصرف زولبیا و بامیه، انواع شیرینی‌جات و تنقلات بیهوده درنیاورد.

به گفته دکتر تیرنگ نیستانی، متخصص تغذیه و دانشیار دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، یکی از تغییرات مهمی که از نظر تغذیه‌ای در ماه رمضان رخ می‌دهد، تغییر در ترکیب رژیم غذایی است که به عبارتی ساده‌تر در این ماه حجم، نوع و حتی زمان غذاها تغییر پیدا می‌کنند، به گونه‌ای که حتی ممکن است در طول سال هیچ گاه به سمت این نوع غذاها (حلیم، شیر برنج، شله‌زرد و...) نیز نرفته باشید و در طول این یک ماه هر روز از آنها تناول کنید.

این متخصص تغذیه معتقد است: در اغلب غذاهای مربوط به ماه مبارک رمضان، چگالی (دانسیته کالری) غذاها بسیار بالاست، به عنوان مثال چون در تهیه خمیر زولبیا و بامیه از روغن استفاده و سپس این شیرینی در روغن جوشان غوطه‌ور می‌شود و پس از برشته و قهوه‌ای شدن در شیره (قند آب) انداخته می‌شود، از نظر قند و چربی بسیار اشباع می‌شود که طبیعتا مصرف آن برای بسیاری از بیماران از جمله دیابتی‌ها و افرادی که مشکل پروزنی دارند، دردسرآفرین خواهد بود.

با این که این شیرینی دارای حجم کمی است و ممکن است به چشم بسیاری از مصرف‌کنندگان ناچیز به نظر برسد ولی این شیرینی غیرمفید ـ که متاسفانه به غلط در فرهنگ سفره رمضان ایرانی جا خوش کرده است ـ می‌تواند کالری بسیار بالایی را وارد بدن کند، به حدی که با مصرف تدریجی آن در طول یک ماه، به جای این که در ازای 15 ساعت گرسنگی روزانه لاغرتر شوید، به طور ناگهانی وزنتان را بالا می‌برد و پرهیز غذایی 11 ماهه‌تان را هدر می‌دهد.

بسیاری بر این عقیده‌اند که با داشتن ذائقه‌ای شیرین، دل کندن از این شیرینی خوشمزه بسیار سخت است ولی اگر این دسته از افراد متوجه سرطان‌زا بودن آن (به دلیل طبخ ناصحیح) می‌شدند، هیچ‌گاه آن را مصرف نمی‌کردند.

دکتر نیستانی با اشاره به این که بیماران مبتلا به قند خون، ناراحتی‌های گوارشی، کولیت، گاستریت، ریفلاکس و... با خوردن این شیرینی و غذاهای پرچرب جز این که بیماری خود را تشدید کنند، کار دیگری نخواهند کرد، بیان می‌کند: در تهیه این نوع شیرینی هیچ‌گاه روغن مصرف شده به دلیل منافع اقتصادی فروشنده دور ریخته نمی‌شود، چرا که تعویض روغن با هر بار طبخ با منفعت قنادان منافات داشته و به همین دلیل هر بار با بخار و سوخته شدن روغن درون ظرف، به آن روغن اضافه می‌شود که مواد سمی تولید شده در آن می‌تواند ظرف مدت بسیار کوتاهی، روغن سالم را نیز خراب و مسموم کند.

روغن‌های ترانس، چربی‌هایی هستند که به‌رغم غیراشباع بودنشان، به ایجاد پلاک‌ها و گرفتگی عروق تاجی قلب کمک می‌کنند و به وفور (با مصرف این نوع غذا و شیرینی‌ها) وارد بدن می‌شوند، بنابراین افرادی که ادعا می‌کنند با خوردن این تنقلات شیرین، اضافه وزن پیدا نمی‌کنند، باید بدانند که درصد بالایی از افرادی که دارای عادات غذایی و شیوه زندگی نادرستی هستند قبل از این که به تخت ccu برسند، جان خود را از دست داده‌اند.

حال با این وضعیت جای یک سوال باقی است که با طبخ این گونه شیرینی‌جات از سوی قنادی‌ها و طلب از سوی مردم، چه باید کرد؟

اگر فردی به استفاده از این شیرینی با توجه به ضرر و زیان‌هایی که گفته شد، تمایل دارد، بهتر است شیرینی‌فروشی‌های به ظاهر استانداردی که اصول بهداشتی را رعایت می‌کنند در اولویت قرار دهد و خرید از شیرینی‌فروش‌های دوره‌گرد را که نام ارزان‌فروش بر خود گذاشته‌اند، فراموش کند و پس از خرید بکوشد بیشتر از یک عدد شیرینی نخورد.روزه‌داران باید توجه داشته باشند که گشودن روزه با زولبیا و بامیه از سوی تمامی پزشکان امری مردود است، این استاد دانشگاه با اظهار این مطلب می‌افزاید: بهتر است افطار را با تناول خرما که میوه‌ای سرشار از ویتامین، فیبر و پتاسیم است شروع کرد، همان طور که از نظر شرعی نیز به آن توصیه شده است.

قند و شکر از محصولاتی هستند که در شرایط عادی دچار فساد نمی‌شوند ولی اگر در مجاورت رطوبت قرار بگیرند می‌توانند خراب و فاسد شوند، لذا این محصول نیز تاریخ انقضا پیدا می‌کند.

به گفته دکتر نیستانی، اگر این محصول رطوبت و منبع ازت را یکجا دریافت کند، می‌تواند دچار کپک‌زدگی شود که استفاده آن در تهیه تمامی غذاها و شیرینی‌ها غیرمجاز است. روغن‌های مایع حتی اگر مخصوص سرخ کردن باشند از قدرت تحمل خاصی در برابر حرارت برخوردارند، بنابراین اگر این روغن‌ها برای تهیه زولبیا و بامیه استفاده شوند و تاریخ گذشته بودنشان نیز مزید بر علت شود، بسیار سریع‌تر رادیکال‌های آزاد و مواد سمی را تولید می‌کنند.

بسیاری از بیماران و حتی افراد سالم به جهت جلوگیری از بیماری‌ها و چاقی، در این ماه به استفاده از قندهای رژیمی (مصنوعی)‌ روی می‌آورند که می‌توان از «آسپارتام» به عنوان یکی از رایج‌ترین این نوع قندها نام برد که از ترکیب 2 اسید آمینه به وجود آمده است و تا امروز هیچ نوع گزارشی دال بر مضر بودن آن نشده است ولی آنچه که در مصرف این نوع قندها بسیار مهم است و از چشم استفاده‌کنندگان به دور مانده است، عادت دادن ذائقه به شیرینی بسیار بالاست، چرا که این نوع قرص‌ها به‌رغم این که شیرینی مضری ندارند اما می‌توانند عادت به مصرف شیرینی خوردن را زیاد کنند.

این متخصص تغذیه با بیان این که شیرینی این قندها به مراتب بسیار بالاتر از قندهای معمولی است، خاطرنشان می‌کند: زیاده‌روی در هیچ محصول غذایی خوب نبوده و می‌تواند دردسرهای زیادی را برای فرد ایجاد کند، بنابراین حفظ تعادل در مصرف از مهم‌ترین اصول در طب و تغذیه به‌شمار می‌آید و این افراد نباید با مصرف این قندها، مشکلات پیش روی خود را فراموش کنند.

وی درباره قندهای مصنوعی ساخارین می‌گوید: مطالعات صورت گرفته از سوی برخی محققان در این زمینه نشان می‌دهد که مصرف قندهای مصنوعی ساخارین می‌تواند زمینه‌های بروز سرطان، بخصوص سرطان مثانه را ایجاد کند، به همین دلیل امروز مصرف قندهای ساخارین فقط به صنایع دارویی محدود شده است و قندهای آسپارتام توانسته‌اند جای این نوع قند را بگیرند.