در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
فیلم آپولو 13 با کارگردانی رون هوارد که کارگردانی فیلمهایی چون «یک ذهن زیبا»، «راز داوینچی» و «شیاطین و فرشتگان» را بهعهده داشته است، بر پرده سینماها آمد و شاهد هنرنمایی استثنایی تام هنکس در نقش جیم لاول بود. فیلم با لحظات فرود آپولو 11 بر ماه آغاز میشد و روایت بر مبنای شخصیت جیم لاول، فضانورد معروف آمریکایی و فرمانده آپولو 13 شکل میگرفت. داستان ضمن روایت زندگی خانوادگی آنها از یک سو و مشکلات عظیمی که در راه این ماموریت پشت سر گذاشتند، از سوی دیگر ادامه مییابد. جلوههای ویژه چشمگیری که بخصوص برای به تصویر کشیدن پرواز موشک غولآسای ساترن 5 استفاده شد، تصویر دقیقی از لحظات پرتاب این موشک را روایت میکرد.
نکته جالب این که فضانوردان درگیر در پروژه آپولو 13 بعد از دیدن فیلم میگفتند، اگر از برخی جزئیات ظریف صرفنظر کنیم، همه چیز مطابق واقعیت رخ داده است. در تمام مدت فیلمبرداری جیم لاول، فضانورد آپولو 13 به گروه مشورت میداده و بر کار آنها نظارت داشته است. به همین دلیل هم یکی از علمیترین فیلمهای فضایی تاریخ هالیوود شکل گرفت.
داستان آپولو 13 از آنجا آغاز شد که در مرحلهای از پرتاب یکی از بخشهای داخلی که مربوط به اتصال کپسولهای اکسیژن بود، دچار سانحه شد و انفجار کوچکی در بخش بیرونی رخ داد، این باعث شد تا نهتنها ذخیره اکسیژن کاهش یابد که سیستم برق سفینه، سیستم گرمایشی و بسیاری دیگر از ابزارها و از جمله سیستم مسیریابی و هدفگیری خودکار آپولو دچار مشکل شود. بلافاصله در اتاق کنترل زمینی، گردهمایی عظیمی از متخصصان تشکیل شد تا بتوانند راهحلی برای این مشکل پیدا کنند.
آنها مجبور شدند بسیاری از اتصالات را به طور دستی تغییر دهند و از سوی دیگر با ابزارهای ابتدایی که در سفینه وجود داشت، دستگاه تصفیه هوا بسازند. در نهایت اگرچه آپولو 13 نتوانست بر سطح ماه فرود آید، اما به سلامت بر زمین نشست یا به عبارت بهتر در دریا فرود آمد.
در طول این مدت، فضانوردان مقدار زیادی از وزن و آب بدن خود را از دست دادند، اما زنده بازگرداندن آنها به زمین موفقیت بینظیری بود.
بررسیهای بعدی نشان داد همه کارهایی که برای نجات سفینه انجام شد، در حالت عادی شاید بیش از 3 ماه به طول میانجامید، اما در آن شرایط تنها در کمتر از 3 روز صورت گرفت. به همین دلیل ناسا این ماموریت را شکستی موفقیتآمیز برای خود میداند و از آن پس بود که جملهای در بین مدیران ناسا باب شد که شکست در میان گزینههای موجود در مقابل یک مساله نیست.
هنگامی که در این ماموریت، جیم لاول متوجه وضعیت بحرانی سفینه شد، در اولین مکالمهاش با زمین، جملهای گفت که به اندازه جمله تاریخی آرمسترانگ معروف شد. او به مرکز کنترل گفت هیوستون ما اینجا مشکلی داریم. بعدها این جمله به ضربالمثلی رایج در ادبیات عامه و در میان علاقهمندان رویدادهای علمی تبدیل شد.
پوریا ناظمی
در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
گزارش «جامجم» درباره دستاوردهای زبان فارسی در گفتوگو با برخی از چهرههای ادب معاصر
معاون وزیر بهداشت: