سینما صبح‌ها مشتری ندارد

پیمان پارسی‌نژاد، مدیر سینما عصر جدید است که 3 سالن 600 نفره، 170 نفره و 70 نفره دارد. او با تایید این موضوع می‌گوید: «بجز سه‌شنبه‌ها که بلیت سینما نیم بهاست، در سایر روزها سئانس‌های حدفاصل صبح تا 4 بعدازظهر با 5 تا 6 مشتری تشکیل می‌شود». به گفته پارسی‌نژاد، چنین وضعیتی حدود 2 سال است که به وجود آمده است. در گذشته حدود 100 نفر به طور متوسط در سئانس‌های صبح این سینما و 500 نفر در سئانس‌های بعد از ظهر سینما حضور داشتند.»

علی رضایی، مدیر سینما فلسطین نیز با تایید وجود این مشکل می‌گوید: «سینمای ما با حضور حداقل یک نفر مخاطب نیز فیلم نمایش می‌دهد، چون مخاطب وقت گذاشته و به سینما آمده اما در اغلب موارد سئانس‌های صبح با 2 سالن 600 و 172 تایی با حضور 3 تا 4 مخاطب برگزار می‌شود که البته چنین مساله‌ای اصلا برای سینمادار صرف نمی‌کند». رضایی با اشاره به این مطلب که اغلب مخاطبان این سینما دانشجویان هستند، می‌گوید: «این سینما به دلیل نزدیکی به دانشگاه‌های مختلف، بعدازظهرها تبدیل به پاتوق فرهنگی می‌شود، اما صبح‌ها هیچ وقت خانواده‌ها سینما نمی‌آیند، مگر افرادی که برای کاری خاص به این منطقه آمده باشند و بخواهند با حضور در سینما وقت بگذرانند.»

رضا شاه‌محمدی، یکی از دست‌اندرکاران سینما شاهد در چهارراه نظام‌آباد نیز با بیان این‌که این سینما 3 سالن دارد، به این نکته اشاره می‌کند که «معمولا نمایش صبح‌های سینما ضعیف است و گاهی تنها با حضور 5 ـ4 نفر فیلم نمایش داده می‌شود و از ساعت 30/ 2 به بعد تعداد مخاطبان سینما بالا می‌رود». حتی چنین وضعیتی شامل حال سینمایی مانند آزادی نیز شده است. روی تلفن گویای این سینما این پیام شنیده می‌شود: «در صورت به حد نصاب رسیدن فیلم اکران می‌شود». پیامی که رضا سعیدی‌پور، مدیر سینما درخصوص آن می‌گوید: «روزهای شنبه، یکشنبه، دوشنبه و چهارشنبه به دلیل ریزش مخاطبان، سئانس‌های سینما در ساعت‌های صبح و ساعت‌های پایانی شب با تعداد مخاطب اندکی تشکیل می‌شود». او حداقل مخاطب مورد نیاز برای تشکیل یک سئانس را 10 نفر ـ معادل تقریبی 3 خانواده ـ عنوان می‌کند و می‌گوید: «سال گذشته 10 صبح سئانس داشتیم اما امسال این سئانس وجود ندارد و نسبت به سال گذشته مخاطبان کمتری صبح‌ها به سینما می‌آیند.»

چنین وضعیتی با استثناهایی نیز مواجه است. علی هیربد، مدیر سینما فرهنگ در شمال تهران با اشاره به بافت خاص جمعیتی منطقه‌ای که این سینما در آن واقع شده است، به نکته مهمی اشاره می‌کند و می‌گوید: «این سینما در سئانس‌های ابتدایی مخاطبان زیادی از میان خانم‌های خانه دار دارد و حتی آنها بارها به ما پیشنهاد کرده‌اند به جای ساعت 10 صبح، سئانس اول را ساعت 9 برگزار کنیم تا آنها بعد از تماشای فیلم بتوانند به سایر کارهای خود برسند. البته گاهی پیش می‌آید که سئانس‌های برخی فیلم‌ها با یک نفر برگزار شود که این سینما به دلیل دولتی بودن و با هدف حمایت از برخی فیلم‌های معناگرا، دفاع مقدس و... چنین کاری را انجام می‌دهد اما طی 2 سال مدیریت من در این سینما، تنها یک بار فیلمی بدون مخاطب بود و نمایش داده نشد.»

مدیران سینماها برای این وضعیت تحلیل‌های گوناگونی دارند. مدیر سینما عصر جدید با اشاره به مشکلات اقتصادی مخاطبان سینما و افزایش قیمت بلیت می‌گوید: «اغلب مردم این روزها باید هر روز چند جا کار کنند و در چنین شرایطی، فرصتی برای رفتن به سینما وجود ندارد. توزیع لوح فشرده فیلم‌ها در شبکه نمایش خانگی به فاصله کوتاهی بعد از نمایش در سینماها نیز مشکل دیگری است که باعث حضور اندک مخاطبان در سینما می‌شود. از طرفی شبکه‌های مختلف ماهواره‌ای هر شب سریال‌های زیادی پخش می‌کنند که باعث می‌شود مخاطبان از فیلم‌های سینمایی اشباع شوند.»

مدیر سینما آزادی نیز تحلیلی مشابه دارد. او ضمن اشاره به این مطلب که با فرا رسیدن تابستان بچه‌ها مدرسه نمی‌روند و اوقات فراغت آنها در کلاس‌های متعدد سپری می‌شود، می‌گوید: «البته در این سال‌ها کیفیت فیلم‌ها نیز تنزل پیدا کرده است. سال گذشته در سئانس 11 صبح فیلم اخراجی‌ها با ظرفیت کامل نمایش داده شد اما فیلم‌های این روزها کشش کمتری دارد.»

مشکلات سینمای ایران در زمینه اکران در ماه‌های اخیر روز به روز پیچیده تر می‌شود. آیا امیدی هست که این مشکل بدرستی درک شده و راه‌حلی برای آن پیدا شود؟

رضا استادی ‌/‌ گروه فرهنگ و هنر