اهالی پشت باغ

این کارگردان مدتی است که مجموعه باغ شیشه‌ای را روی آنتن شبکه 2 سیما دارد. زحمات افراد زیادی که مظلومی را در پشت دوربین همراهی کرده‌اند دست کمی از مقابل دوربین ندارد. گزارش این هفته ما را با این رویکرد بخوانید.

ابتدا هومن معصومی، طراح صحنه و لباس باغ شیشه‌ای با ما همراه شد. او در پرونده هنری‌اش کارهایی چون رسم عاشق‌کشی، جایی در دوردست، باد در علفزار می‌پیچد و ... را به عنوان طراح صحنه ثبت کرده است.

معصومی در مورد حضورش در این کار گفت: از سوی یکی از دوستانم که قبلا با هم همکاری داشتیم، به آقای مظلومی معرفی شدم و پس از صحبت‌های اولیه کارم را شروع کردم. معصومی در پاسخ به این سوال که طراحی ابتدایی صحنه و لباس چگونه انجام شد، گفت: قبل از شروع تصویربرداری با فرهاد آئیش و امیرعباس پیام به عنوان یکی از نویسندگان، جلسه‌ای داشتیم که در آن جلسه نسبت به شخصیت‌های قصه طراحی ابتدایی را شروع کردم که اکنون شاهد نتیجه آن هستید.

معصومی درباره این که چرا لباس‌های بازیگران زن در این مجموعه چندان شاد و مناسب نیستند، افزود: در مورد لباس‌های بازیگران زن معمولا ممیزی‌هایی وجود دارد و همین طور اجبارها و قوانینی. برای همین ما مجبور بودیم از لباس‌های تیره و معمولی استفاده کنیم. البته چون فضای کار هم تا حدی سنتی بود و ما با یک خانواده قدیمی و منسجم روبه‌رو بودیم، نمی‌توانستیم کار متفاوتی انجام دهیم. اما با این حال از کلیت کار راضی هستم.

طراح صحنه و لباس باغ شیشه‌ای ادامه داد: برای انجام این کار استرس خاصی نداشتیم، چون نه روزپخش بودیم و نه یک کار 90 قسمتی بود. بلکه با یک کار 40 قسمتی روبه‌رو بودیم.

امیر احمدپور به عنوان یکی از تصویربرداران این مجموعه با مهدی مظلومی در این کار همکاری کرده است. او از سال 71 وارد این حرفه شده است و تاکنون مجموعه‌هایی چون زیر بازارچه، جایزه بزرگ، زیر آسمـان شهر و هـــمه فرزندان من را به تصویر کشیده است.

وی درباره حضورش در این کار گفت: من از قبل با مهدی مظلومی آشنا بودم آن هم به واسطه سریال زیر آسمان شهر که نزدیک به 2 سال طول کشید. باغ شیشه‌ای را علاوه بر احمدپور، میثم مظلومی و رضا آزادی نیز به تصویر کشیده‌اند. احمدپور درخصوص ویژگی‌های تصویری این مجموعه گفت: ضبط تلویزیونی آن هم به صورت چند دوربین کار آسانی نیست، چرا که باید راکوردهای نوری حفظ شوند. در این کار ما از 3 دوربین استفاده کردیم اما چون مظلومی به عنوان کارگردان، سوئیچ کردن و چگونگی زوایای دوربین‌ها را بخوبی می‌شناختند، ما توانستیم براحتی کار کنیم.

احمدپور در پاسخ به این سوال که چرا بیشتر تصویرهای این مجموعه تاریک نشان داده شده است، گفت: این مساله برمی‌گردد به نظر کارگردان سریال. ما عوامل اجرایی هستیم که تنها نظرات و دیدگاه کارگردان را به تصویر می‌کشیم و به آن عینیت می‌بخشیم.

وی افزود: البته من به عنوان تصویربردار تجربیاتم را در اختیار کارگردان می‌گذارم و اگر مورد تایید قرار گرفت حتما طی کار از آنها استفاده می‌کنم.

تصویربردار باغ شیشه‌ای درخصوص این که چقدر دستشان برای کارهای خلاقانه و بداهه باز بوده است، گفت: معمولا سعی بر این است که ذهنیت کارگردان اجرا شود و وقتی مثلا کارگردان قاب خاصی را می‌خواهد من می‌دانم زوایا و ارتفاع دوربینم را چطور تنظیم کنم. بنابراین همان طور که قبلا هم اشاره کردم اگر نظرم مورد پسند قرار می‌گرفت حتما در طول کار آن را اجرا می‌کردیم.

احمدپور همچنین درخصوص این سوال که تصویربرداری در یک لوکشین خاص و تک تصویر سخت یا آسان است، افزود: این نوع کارها معمولا هم حسن دارد و هم عیب. حسنش در این است که با توجه به محدودیت فضا با یک یا 2 بار چیدن دوربین بسرعت می‌توانیم به زوایای مختلف دست پیدا کنیم و از این رو می‌توانیم تصاویر بیشتر و بهتری بگیریم و عیبش هم دراین است که متاسفانه نمی‌توانیم تنوع تصویری چندانی داشته باشیم. اما در باغ شیشه‌ای خوشبختانه توانستیم نماهای زیادی بگیریم.

این تصویربردار معتقد است که کار در یک فیلم به مراتب بهتر از یک سریال است؛ چراکه در یک تله‌فیلم‌ نماها و تعداد لوکیشن‌ها بسیار بیشتر از یک سریال است. از این جهت تصویربردار قدرت خلاقیت بیشتری را پیدا می‌کند.

احمدپور در پاسخ به این سوال که بازیگران باغ شیشه‌ای تا چه حد در به تصویر کشیدن تصاویرشان حساسیت داشتند، گفت: هر بازیگری زوایای خاص خودش را به لحاظ چهره دارد و تصویربردار است که باید زوایای صورت بازیگر را بشناسد و از نقطه‌ای او را نشان دهد که زیبایی طبیعی بازیگر حفظ شود تا مخاطب با یک چهره مصنوعی روبه‌رو نباشد. در باغ شیشه‌ای چون با 3 دوربین کار می‌کردیم، چهره بازیگران یک جایی از دستمان در می‌رفت؛ اما با همه اینها سعی شده که زیبایی‌ها زیباتر جلوه داده شوند و بازیگران هم در این کار بسیار با ما همکاری داشتند.

امیر احمدپور در حال حاضر مشغول تصویربرداری تله‌تئاترهای مسعود فروتن است که قرار است در 13 قسمت از شبکه آموزش روی آنتن برود.

مریم دوستی جزو چهره‌پردازان قدیمی و فعال عرصه تلویزیون و سینماست که در این کار مهدی مظلومی را نیز همراهی کرده است. او درخصوص انتخاب این کار گفت: از من دعوت به همکاری شد که پس از خواندن طرح کامل کار و همین طور تعدادی از قسمت‌های سریال، چهره‌پردازی باغ شیشه‌ای را به عهده گرفتم. دوستی می‌گوید: در انتخاب کارهایم دقت نظر و وسواس خاصی دارم و برایم مهم است که تهیه‌کننده و کارگردان با تکنیک‌های کار چهره‌پردازی آشنا باشند و برایشان اهمیت داشته باشد. در مورد سریال باغ شیشه‌ای خوشبختانه هم کارگردان و هم تهیه‌کننده به این کار آگاه بودند.

دوستی درخصوص نوع چهره‌پردازی بازیگران این سریال گفت: وقتی از تعداد لوکیشن‌ها، بازیگران و همین طور طراحی نور باخبر شدم، طبق ویژگی‌های شخصیت‌های داستان، طراحی را شروع کردم. ابتدا سعی کردم دو شخصیت اصلی کار گریم متفاوت‌تری داشته باشند. منظورم گریم فرامرز قریبیان و شهرام قائدی است. وقتی با این دو بازیگر درخصوص نوع چهره‌پردازیشان صحبت کردم، هر دو بخوبی پذیرفتند.

چهره‌پرداز سریال باغ شیشه‌ای در مورد نوع گریم باغبان این سریال یعنی فرید حسینی گفت: شخصیت این کاراکتر، خاص بود. او چون سال‌هاست که از باغ بیرون نرفته، باید تیپ و گریم خاصی می‌داشت. بنابراین، این گریم را برای او در نظر گرفتم.

مریم دوستی از کار بسیار راضی است و در این باره می‌گوید: خوشبختانه فضای دوستانه‌ای در طول کار وجود داشت. اکثر بازیگران حرفه‌ای بودند و انرژی زیادی هم برای بهتر شدن کار گذاشتند.

مریم دوستی درخصوص گریم بازیگران زن این مجموعه گفت: در مورد خانم‌ها خیلی نمی‌شود تیپ خاصی را اجرا کرد. به هر حال قوانینی در صداوسیما حاکم است که باید به آنها احترام بگذاریم. برای همین درخصوص گریم بانوان این سریال اتفاق ویژه‌ای نیفتاد. این چهره‌پرداز در حال حاضر با وحید نیکخواه‌آزاد در فیلم «دیو و دلبر» همکاری می‌کند که قرار است در جشنواره فیلم‌های کودکان و نوجوانان به نمایش دربیاید.

مهدی مظلومی با ساخت سریال باغ شیشه‌ای نشان داد که با طنز و سبک‌‌های مختلف آن آشناست، اگرچه دیگر سریال‌های او هرگز نتوانست موفقیت مجموعه «زیر آسمان شهر» را به دست آورد.

مظلومی در آثار تازه‌اش معمولا می‌کوشد از مشاور نیز استفاده کند که این کار را در مجموعه‌های تازه‌اش به عهده فرهاد آئیش (بازیگر و کارگردان تئاتر)‌ سپرده است. البته در این کار آئیش به دلیل مشغله‌های مختلفش تنها به صورت تلفنی با مظلومی همکاری داشته و جالب است بدانید امیرعباس پیام هم نیز تنها در قسمت‌های ابتدایی کار به عنوان نویسنده همکاری داشته است و در ادامه کار مهدی مظلومی نیز خود نگارش متن‌ها را به عهده گرفته است.

به هر حال باغ شیشه‌ای را نمی‌توان جزو سریال‌‌های طنز پرمخاطب تلویزیون به شمار آورد، آن هم به دلایل مختلف، اما می‌توان گفت این مجموعه طنز خاصی را به اجرا درآورد که کمتر در آثار اینچنینی شاهد بودیم.