تولید سم در بدن

ـ غذاهای دریایی بخصوص صدف خام می‌تواند مولد اسهال شدیدی به نام وبا یا شبه وبا باشد که عموما در فصل گرم سال شیوع دارد. این نوع مسمومیت به دلیل اسهال شدید و آب فراوان که از طریق مدفوع از دست می‌رود، گاهی بیمار را تا سر حد مرگ می‌رساند.

پزشکان باید با مشاهده موارد وبا، مراکز بهداشتی را در جریان گذاشته تا برای پیشگیری و درمان اقدامات لازم را به عمل بیاورند. پس از 1ـ2 روز از مصرف، علائم شروع شده و بسته به عامل مولد می‌تواند علائم از یک روز تا یک هفته به‌طول انجامد.

علائم اسهال غیر خونی، تب، درد شکمی، تهوع و استفراغ است . در این نوع از اسهال علاوه بر جایگزینی مایع از دست رفته باید از آنتی‌بیوتیک برای ریشه کن کردن عامل مولد استفاده کرد.

تمام افراد مبتلا به ایدز، بیماران سرطانی یا تحت درمان برای سرطان، بیماری‌های مزمن همچون نارسایی کبد یا کلیه باید از مصرف صدف خام اجتناب کنند. مرگ بر اثر مصرف محصولات غذایی مولد این نوع مسمومیت در این افراد با مرگ در نیمی از بیماران همراه است.

ـ اسهال مسافران که عموما ناشی از آب یا غذای آلوده است در افرادی رخ می‌دهد که از آب یا غذاهای غیربهداشتی در مسافرت استفاده می‌کنند. استفاده از آب در شکل بسته‌بندی شده همچون آب معدنی میزان این نوع از مسمومیت را کاهش داده است.

استفاده از رستوران‌های مجاز و بهداشتی و سرکشی مسوولان بهداشتی به این محل‌ها می‌تواند عامل مهمی در کاهش مسمومیت باشد. بیماران دچار اسهال مشابه وبا (غیرخونی) ولی باشدت کمتر هستند. درمان با جایگزینی آب از دست رفته آغاز می‌شود. در صورت درخواست آزمایش مدفوع و رویت عامل مولد در آزمایش، استفاده از آنتی‌بیوتیک مفید است.

نکته مهم در حین برخورد با بیمار دچار علائم اسهال و استفراغ در نظر گرفتن چند نکته اساسی است.

نکته اول: اگر اسهال خونی است، بیمار باید به پزشک مراجعه کند. اسهال خونی یک مسمومیت غذایی ساده نیست و باید تحت بررسی و درمان مناسب با آنتی بیوتیک قرار گیرد.

نکته دوم: وجود تب است. اگر بیمار تب دارد باید سریعا توسط پزشک ویزیت شود.

نکته سوم: بروز اسهال در افراد مسن (بیش از 65 سال) و افراد با اختلال در سیستم ایمنی (بیماران سرطانی یا مبتلایان به ایدز) است که در این دسته از بیماران نیز انتقال بیماران به اورژانس ضروری است.

نکته چهارم: عدم استفاده خودسرانه از داروهای ضد اسهال و آنتی‌بیوتیک است. استفاده از داروهای ضداسهال در مواردی که عامل بیماریزا در درون دستگاه گوارش مستقر است، می‌تواند دفع عامل بیماری زا را به تاخیر انداخته و به شدت بیماری بیفزاید.

دکتر بهروز هاشمی /  متخصص طب اورژانس