شبیه‌سازی شبکیه با سلول‌های بنیادی

اگرچه پیش از این نیز گروهی از بیماران با استفاده از روش درمانی مبتنی بر پیوند بافت جنینی، بینایی خود را بازیافته‌اند، اما به نظر می‌رسد که این روش بتواند جایگزین مناسبی برای روش قبلی باشد. بعلاوه نخستین بار است که محققان توانسته‌اند به یک ساختار سه‌بعدی از سلول‌های بنیادی دست یابند.

به گفته‌ دانشمندان، در شرایطی که از سلول‌های نارس برای پیوند شبکیه استفاده شود، می‌توان به نتایج بهتری دست یافت. سلول‌هایی که در این لایه سه‌بعدی وجود دارند، سلول‌های بنیادی جوانی هستند و به همین علت در مقایسه با سلول‌های یک بافت مرده از قابلیت‌های بیشتری برای کامل کردن بافت آسیب دیده شبکیه برخوردار خواهند بود.

زمانی که سلول‌های بنیادی انسانی به سلول‌های پوششی رنگدانه‌های شبکیه چشم تبدیل می‌شوند، دیگر سلول‌های بنیادی نیز به طور خودکار لایه‌هایی را تشکیل می‌دهند که حاوی گیرنده‌های نوری هستند.

این گروه از محققان براساس این فرآیند طبیعی و همچنین با بهره‌گیری از روش‌های مهندسی بافت، این ساختار سه‌بعدی را که از نظر ظاهری شبیه به ساختمان سلول‌های شبکیه چشم است، طراحی کرده‌اند.

در گذشته‌های دور اغلب افرادی که به بیماری‌های چشمی مبتلا می‌شدند، بینایی خود را از دست می‌دادند و برای همیشه از این نعمت الهی محروم می‌شدند، این در حالی است که خوشبختانه امروز دانشمندان به روش‌های جدیدی در درمان بیماری‌ها دست یافته‌اند که نه‌تنها بیماری‌های چشم بلکه بسیاری از بیماری‌هایی که در گذشته درمانی برای آنها وجود نداشته است را به طور همیشگی معالجه کنند.

اما باید توجه داشت که نمی‌توان تنها از طریق پیوند شبکیه، بینایی از دست رفته فرد را به او بازگرداند، بلکه لازم است علاوه بر این امکان برقراری ارتباط پیچیده‌ای از شبکیه به مغز نیز وجود داشته باشد. اگرچه به نظر می‌رسد استفاده از ساختارهای سه‌بعدی سلولی در مقایسه با روش‌های پیشین می‌تواند از مزایای منحصر به فردی برخوردار باشد، اما در حال حاضر جایگزینی سلول‌‌های آسیب‌دیده با سلول‌های سالم بهترین روش برای درمان افراد مبتلا به بیماری‌های چشمی است. اما پیش از این که بتوانیم درباره موفقیت این روش درمانی جدید قضاوت کنیم، باید منتظر باشیم تا نتایج آزمایش‌‌های بالینی انجام شده روی گروهی از موش‌ها که از این طریق تحت درمان قرار گرفته‌اند، اعلام شود.